Зертханалық жұмыс №5. Қазаншұңқырдың бөлу сызбасын құру.
Жұмыстың мақсаты - қазаншұңқырдың бөлу сызбасын құру әдісімен танысу.
Тікбұрышты кескінді қазаншұңқырдың бөлу сызбасын ғимараттың астына құрады. Ол үшін квадраттар бойынша жер бетін нивелирлеу планы бойынша (№ 4 лабораториялық жұмысты қараңыз) 3Б, 3Г, 4Г, 4Б квадраттарының төбелерімен шектелген қазаншұңқырдың түбінің контурының өлшемі (20x40м) қабылданады, нүктелердің белгісі (қара): 3Б, 3В, 3Г, 4Г, 4В, 4Б.
Қазаншұңқыр түбінің нүктелерінің жұмыс белгілерін hi есептейді:
Нүктелер |
Hi |
hi= Hпр- Hi |
3Б 3В 3Г 4Г 4В 4Б |
|
|
Құлама элементтерінің схемасы
Құлама коэффициенті m=0,33 болғандағы төменгі контур мен қазаншұңқырдың жоғарғы нүктелері арасындағы планда l қашықтығы келесі формула бойынша анықталады:
3В және 4В нүктелері үшін.
Формула бойынша:
(17)
3Б, 3Г, 4Б, 4Г нүктелері үшін.
Алынған мәліметтер бойынша 1:200 масштабында түбі мен қазаншұңқырдың жоғарғы ернеуінің шекарасын, сонымен қатар 3Б, 3Г, 4Г, 4В, 4Б нүктелерінде жұмыс белгілерінің мен lп (3В мен 4В нүктелерінде) және lб (3Б, 3Г, 4Г, 4Б нүктелерінде) қашықтықтарының сандық мәндерін көрсете отырып бөлу сызбасын құру
Қазаншұңқырдың бөлу сызбасы
Зертханалық жұмыс №6. Сызықтарды бөлу.
Мақсаты – түзу бұрыштық қиылыстыру және полярлы әдістерімен есептеу әдістерімен танысу.
Қазаншұңқыр контурын ABCD, жерде бекітілген екі M және N нүктелеріне қатысты тікбұрышты кескінін жергілікті жерге ауыстыру үшін есептеу жүргізу қажет. Тапсырма екі нүктені ( Ажәне В ) есептеумен шектеледі.
А және В жобалық нүктелерін бөлу схемасы
Далалық бөлу схемасын құру үшін M және N нүктелері арасындағы өзара көрініс болмағандықтан түзу бұрыштық қиылыстыру әдісі (А) мен полярлы әдістері (В) арқылы жергілікті жерде жобалық нүктелердің орнын анықтау үшін қажет аналитикалық мәліметтерді N, M, A, B нүктелерінің координаталары (оқытушы береді) бойынша анықтайды.
А нүктесінің орташа квадраттық mβ қатесі келесі формула бойынша анықталуы мүмкін:
Мұндағы mβ – горизонталь бұрышты өлшеудің орташа квадраттық қателігі
Полярлы координата әдісі арқылы В жобалықі нүктесін жергілікті жерге ауыстыру үшін аналитикалық мәліметтерді анықтау.
Зертханалық жұмыс №7. Айналма қисықтардың негізгі элементтерінің есебі және оларды бөлу.
Жұмыстың мақсаты - айналма қисықтардың негізгі элементтерін есептеу және оларды бөлуді үйрену.
Қисықтың параметрлерін есептеуді оқытушының нұсқауымен орындайды. Формуласы келесідей:
где T – тангенс;
К – қисық ұзындығы;
Б – биссектриса;
γ –трассаның бұрылу бұрышы;
Д – домер.
мұндағы R –қисық радиусы, м;
К – 10 немесе 20м еселі қисық кесіндісінің ұзындығы