- •1. Omów istotę prognozowania gospodarczego. Wymień kryteria podziału I rodzaje metod prognozowania gospodarczego.
- •2. Omów pojęcie modelu ilościowego oraz przedstaw I omów klasyfikację modeli ilościowych w naukach ekonomicznych oraz metod ich rozwiązywania.
- •3. Podaj definicję modelu ekonometrycznego. Wymień kryteria podziału I krótko omów rodzaje modeli ekonometrycznych.
- •4. Wymień I krótko omów etapy budowy modelu ekonometrycznego.
- •5. Przedstaw I omów sposób sprowadzania szeregów czasowych do szeregów stacjonarnych.
- •8. Przedstaw sposób zbadania zmienności zmiennej I podaj sposób uwzględnienia w procesie budowania modelu ekonometrycznego zmiany charakteru jej zmienności.
- •9. Przedstaw sposób zbadania zmienności zmiennej I podaj sposób uwzględnienia w procesie budowania modelu ekonometrycznego jej sezonowości.
- •11. Przedstaw indeksy dynamiki, występujące w statystykach oraz scharakteryzuj te, które mogą być wykorzystane jako zmienne w modelu ekonometrycznym.
- •13.Przedstaw sposób postępowania z danymi statystycznymi w przypadku linearyzacji modelu potęgowego oraz modelu wykładniczego.
- •14. Przedstaw I omów najczęściej stosowane modele trendu.
- •15. Przedstaw I omów istotę I założenia estymacji klasyczną metodą najmniejszych kwadratów.
- •16. Przedstaw I omów istotę estymacji na podstawie danych przekrojowo-czasowych (panelowych).
- •19.Wyjaśnij, co to znaczy, że wybrana ocena parametru strukturalnego jest nieistotna merytorycznie I podaj sposób postępowania w takim przypadku.
- •20.Wyjaśnij, co to znaczy, że ocena parametru strukturalnego jest nieistotna statystycznie I podaj sposób postępowania w takim przypadku.
- •21.Przedstaw I omów sposób analizy wartości reszt w jednorównaniowym modelu ekonometrycznym
- •22.Przedstaw I omów sposób analizy rozkładu reszt w jednorównaniowym modelu ekonometrycznym
- •23.Przedstaw I omów sposób stwierdzenia, czy istnieje autokorelacja składnika losowego w jednorównaniowym modelu ekonometrycznym.
- •25.Podaj definicje I interpretację ekonomiczną oceny parametru strukturalnego w przypadku modelu liniowego
- •26.Podaj definicję interpretację ocen parametrów strukturalnych w grawitacyjnym modelu handlu zagranicznego.
- •27. Podaj definicje I interpretacje ocen parametrów strukturalnych tradycyjnych funkcjach produkcji.
- •28. Podaj definicje I interpretacje ocen parametrów strukturalnych nowoczesnych funkcjach produkcji.
- •29.Podaj definicje I interpretacje ocen parametrów strukturalnych krzywej logistycznej Pearla.
- •30. Dla liniowego modelu popytu z jedną zmienną objaśniającą zbuduj funkcję utargu I omów ją.
- •32. Przedstaw I omów analizę progów rentowności przy wykorzystaniu modeli ekonometrycznych.
- •33.Omów sposób postępowania w przypadku estymacji równań liniowego wielorównaniowego prostego modelu ekonometrycznego
- •34.Omów sposób postępowania w przypadku estymacji równań liniowego wielorównaniowego rekurencyjnego. Modelu ekonometrycznego
- •35.Omów sposób postępowania w przypadku estymacji równań liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego o równaniach współzależnych.
- •36.Omów pojęcie I istotę kalibracji modeli ekonometrycznych.
- •37.Omów sposób wykorzystania analizy mnożnikowej do weryfikacji merytorycznej liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego
- •38.Omów sposób wykorzystania analizy mnożnikowej do weryfikacji statystycznej liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego
- •40.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika bezpośredniego (krótkookresowego) wyznaczonegona podstawie liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego
- •41.Omów różnicę między treściami ekonomicznymi odpowiadających sobie współczynników postaci zredukowanej I postaci strukturalnej wielorównaniowego liniowego modelu ekonometrycznego.
- •42.Przedstaw I omów pojęcie postaci końcowej liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •43.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika pośredniego (impulsowego) wyznaczonego na podstawie liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •44.Omów różnicę między treściami ekonomicznymi odpowiadających sobie współczynników postaci końcowej I postaci strukturalnej wielorównaniowego liniowego modelu ekonometrycznego.
- •45.Omów różnicę między treściami ekonomicznymi odpowiadających sobie współczynników postaci końcowej I postaci zredukowanej wielorównaniowego liniowego modelu ekonometrycznego.
- •46.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika skumulowanego (podtrzymywanego) wyznaczonego na podstawie liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •47.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika całkowitego (globalnego) wyznaczonego na podstawie liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •48.Omów sposób oceny za pomocą analizy mnożnikowej stopnia wrażliwości danego systemu, opisanego danym liniowym wielorównaniowym modelem ekonometrycznym, na określone zmiany zewnętrzne.
- •50.Przedstaw I omów istotę prognoyowania ex post. Podaj interpretację wyników.
- •51. Przedstaw I omów istotę prognoyowania ex ante. Podaj interpretację wyników.
- •52. Przedstaw I omów istotę prognozowania pasywnego. Podaj interpretację wyników.
- •54. Przedstaw I omów istotę prognozowania adaptacyjnego. Podaj interpretację wyników.
- •55. Przedstaw I omów istotę prognozowania punktowego. Podaj interpretację wyników.
- •56. Przedstaw I omów istotę prognozowania przedziałowego. Podaj interpretację wyników.
- •57. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodami statystycznymi na podstawie miar poziomu zjawiska. Podaj interpretację wyników
- •58. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodą interpolacji. Podaj interpretację wyników.
- •59. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodami statystycznymi na podstawie prostych miar dynamiki zmiennej. Podaj interpretację wyników.
- •60. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodami ra oraz as. Podaj interpretacje ocen współczynników rii oraz sjj.
- •61. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodą ras. Podaj interpretacje ocen współczynników rii oraz sjj.
- •63. Przedstaw I omów istotę prognozowania z wykorzystaniem współczynnika elastyczności. Podaj interpretację wyników prognozy.
- •64. Wyjaśnij dlaczego wysoka wartość współczynnika determinacji (skorygowanego) jest wymagana w przypadku wykorzystania modelu ekonometrycznego do prognozowania.
- •65. Przedstaw I omów metodę wyznaczania wartości błędu bezwzględnego ex ante prognozy (współczynnika Hotellinga). Podaj interpretację wyników.
- •66.Przedstaw I omów istotę prognozowania na podstawie jednorównaniowego modelu ekonometrycznego. Podaj interpretację wyników.
- •68. Przedstaw I omów istotę prognozowania na podstawie wielorównaniowego prostego modelu ekonometrycznego, w którym nie występują opóźnione zmienne endogeniczne. Podaj interpretację wyników.
- •72.Przedstaw I omów istotę znajdowania rozwiązania deterministycznego wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego metodą dynamiczną. Podaj interpretację wyników.
- •73. Przedstaw I omów istotę znajdowania rozwiązania stochastycznego wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego metodą statyczną. Podaj interpretację wyników.
- •74. Przedstaw I omów istotę znajdowania rozwiązania stochastycznego wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego metodą dynamiczną. Podaj interpretację wyników.
- •75. Przedstaw I omów istotę analizy symulacyjnej na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •76. Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika bezpośredniego (krótkookresowego) wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •77. Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika pośredniego (impulsowego) wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •78.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika skumulowanego (podtrzymywanego) wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •79. Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika całkowitego (globalnego) wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •80.Przedstaw I omów istotę endogenizacji zmiennej egzogenicznej oraz egzogenizacji zmiennej endogenicznej w wielorównaniowym nieliniowym modelu ekonometrycznym.
- •Endogenizację zmiennej egzogenicznej (przez wprowadzenie dodatkowego równania, opisującego daną zmienną);
- •Egzogenizację zmiennej endogenicznej (przez usunięcie określonego równania, opisującego daną zmienną).
- •81.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika uogólnionego wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •Endogenizację zmiennej egzogenicznej (przez wprowadzenie dodatkowego równania, opisującego daną zmienną);
- •Egzogenizację zmiennej endogenicznej (przez usunięcie określonego równania, opisującego daną zmienną)
- •83.Przedstaw I omów istotę sterowania optymalnego na podstawie wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •85.Przedstaw I omów funkcje wyboru stosowane w sterowaniu optymalnym na podstawie wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •87. Przedstaw I omów procedurę doboru ekspertów do celów prognozowania.
- •88.Przedstaw I omów istotę metody burzy mózgów w prognozowaniu.
- •89.Przedstaw I omów istotę metody konferencji ideowej w prognozowaniu.
- •90.Przedstaw I omów istotę metody gry sytuacyjnej w prognozowaniu.
- •91.Przedstaw I omów istotę metody modelu operacyjnego w prognozowaniu.
- •92.Przedstaw I omów istotę metody scenariusza w prognozowaniu.
- •93.Przedstaw I omów istotę metody delfickiej w prognozowaniu.
- •94. Przedstaw I omów istotę metody wzajemnego oddziaływania w prognozowaniu.
- •96. Przedstaw I omów metody oceny błędu ex post prognozy. Podaj interpretację wyników.
22.Przedstaw I omów sposób analizy rozkładu reszt w jednorównaniowym modelu ekonometrycznym
Analiza rozkładu reszt – za pomocą odpowiednich testów statystycznych, znanych ze statystyki matematycznej. W szczególności można ustalić liczbę odchyleń dodatnich (np. n1), liczbę odchyleń ujemnych (np. n2) oraz liczbę serii (serię tworzą kolejne liczby o tym samym znaku). Liczba ta powinna być większa od liczby znajdującej s ię na przecięciu linii odpowiadających n1 oraz n2 w tabeli rozkładu serii reszt gdzie prawdopodobieństwo =0,025, =0,05 takie największe liczby całkowite u, dla których P (U< u)<, jeżeli < 0,05 oraz takie najmniejsze liczby całkowite u, dla których P (U< u)>, jeżeli >0,5, gdzie U jest liczbą serii w ciagu zdarzeń losowych o elementach A i B przy czym liczba elementów A wynosi n1, a liczba elementów B wynosi n2.
Warto również ocenić na oko rozkład reszt na odpowiednim wykresie, który jest zwykle dostępny w ramach pakietów komputerowych, wykorzystywanych do estymacji równań. Wartości tych reszt powinny mieć układ losowy, przypadkowy, j. powinny one przyjmować naprzemiennie wartości dodatnie i ujemne oraz powinno mieć miejsce przeplatanie się wartości duzych i małych. W przypadku gdy analiza rozkładu reszt budzi wątpliwości, należy zbadać przyczyny tego stanu rzeczy, a nastepnie, w zalezności od ujawnionej przyczyny, wprowadzić poprawki w danych statystycznych, zmienić postać analityczną modelu, ewentualnie zmienić zestaw zmiennych objaśniających i dokonać kolejniej estymacji równania, a później ocenić stopień dopasowania modelu do rzeczywistości, dokonywać weryfikacji statystycznej i merytorycznej ocen jego parametrów strukturalnych oraz przeprowadzić analizę reszt
Na podstawie udowodnionych teorii ekonomicznych lub zależności zaobserwowanych na materiale empirycznym formułuje się hipotezę roboczą co do zmiennych, które mają występować w modelu, oraz rodzaj i postaci zależności między nimi, Następnie zbiera się dane statystyczne na temat wartości liczbowych poszczególnych zmiennych, występujących w zbudowanym modelu matematycznym. Następnie korygujemy założenia przyjete przy budowie modelu matematycznego. Przetwarzamy dane statystyczne) . Odpowiednio przetworzone dane statystyczne wprowadza się do wybranego ekonometrycznego pakietu komputerowego, następnie dzieli się przyjęte zmienne objaśniane i zmienne objaśniające oraz określa postać analityczną modelu. Następnie uruchamia się program, którego zadaniem jest estymacja danego modelu. Wartości uzyskane na etapie estymacji są podstawą do weryfikacji statystycznej i merytorycznej oszacowanego modelu (często powraca się do jednego z poprzedniczh etapów i wielokrotnie powtarza się odpowiednie części omawianej procedury. Ostatni etap – wykorzystanie praktyczne modelu
23.Przedstaw I omów sposób stwierdzenia, czy istnieje autokorelacja składnika losowego w jednorównaniowym modelu ekonometrycznym.
W przypadku, gdy wśród zmiennych nie występuje zmienna endogeniczna opóźniona o jeden okres, stosujemy statystykę Durbina-Watsona w celu określenia, czy autokorelacja występuje. Liczymy statystykę DW, a następnie porównujemy z wartościami dL i dU odczytanymi z tablic.
Jeśli DW jest mniejsze od dL to występuje autokorelacja dodatnia składnika losowego. Jeśli DW należy do przedziału (dL; dU) to nie można stwierdzić, czy autokorelacja składnika losowego występuje. Jeśli DW jest większe od dU to nie ma podstaw by twierdzić, że występuje autokorelacja dodatnia składnika losowego. Jeśli DW jest mniejsze od 4-dU to nie ma podstaw do twierdzenia, że występuje autokorelacja ujemna składnika losowego. Jeśli DW należy do przedziały (4-dU;4-dL) to nie można stwierdzić, czy występuje autokorelacja ujemna składnika losowego. Jeśli DW jest większe od 4-dL to występuje autokorelacja ujemna składnika losowego.
Jeśli występuje zmienna endogeniczna opóźniona o jeden okres, to autokorelacje badamy korzystając ze statystyki h-Durbina, która ma rozkład normalny – i jeśli |h|<1,96 to można stwierdzić, że autokorelacja składnika losowego nie występuje.
24.Przedstaw i omów sposób postępowania w przypadku, gdy nie można założyć, iż nie występuje ani dodatnia, ani ujemna autokorelacja składnika losowego w jednorównaniowym modelu ekonometrycznym zbudowanym na danych chronologicznych oraz na danych przekrojowych.
Jeśli nie można stwierdzić braku autokorelacje w przypadku danych chronologicznych należy starać się ustalić przyczynę takiego stanu rzeczy i odpowiednio zmodyfikować postać analityczną równania, zestaw zmiennych objaśniających lub okres diagnozy (np. odrzucić kilka początkowych lub końcowych obserwacji, dodać zmienną lub zmienić zestaw zmiennych).
W przypadku, jeśli w modelu są wykorzystywane tylko i wyłącznie dane przekrojowe, a nie można stwierdzić, czy występuje autokorelacja składnika losowego można zmienić kolejność obserwacji, aby reszty miały w większym stopniu charakter „przypadkowy”, a następnie dokonać ponownej estymacji.
