- •1. Omów istotę prognozowania gospodarczego. Wymień kryteria podziału I rodzaje metod prognozowania gospodarczego.
- •2. Omów pojęcie modelu ilościowego oraz przedstaw I omów klasyfikację modeli ilościowych w naukach ekonomicznych oraz metod ich rozwiązywania.
- •3. Podaj definicję modelu ekonometrycznego. Wymień kryteria podziału I krótko omów rodzaje modeli ekonometrycznych.
- •4. Wymień I krótko omów etapy budowy modelu ekonometrycznego.
- •5. Przedstaw I omów sposób sprowadzania szeregów czasowych do szeregów stacjonarnych.
- •8. Przedstaw sposób zbadania zmienności zmiennej I podaj sposób uwzględnienia w procesie budowania modelu ekonometrycznego zmiany charakteru jej zmienności.
- •9. Przedstaw sposób zbadania zmienności zmiennej I podaj sposób uwzględnienia w procesie budowania modelu ekonometrycznego jej sezonowości.
- •11. Przedstaw indeksy dynamiki, występujące w statystykach oraz scharakteryzuj te, które mogą być wykorzystane jako zmienne w modelu ekonometrycznym.
- •13.Przedstaw sposób postępowania z danymi statystycznymi w przypadku linearyzacji modelu potęgowego oraz modelu wykładniczego.
- •14. Przedstaw I omów najczęściej stosowane modele trendu.
- •15. Przedstaw I omów istotę I założenia estymacji klasyczną metodą najmniejszych kwadratów.
- •16. Przedstaw I omów istotę estymacji na podstawie danych przekrojowo-czasowych (panelowych).
- •19.Wyjaśnij, co to znaczy, że wybrana ocena parametru strukturalnego jest nieistotna merytorycznie I podaj sposób postępowania w takim przypadku.
- •20.Wyjaśnij, co to znaczy, że ocena parametru strukturalnego jest nieistotna statystycznie I podaj sposób postępowania w takim przypadku.
- •21.Przedstaw I omów sposób analizy wartości reszt w jednorównaniowym modelu ekonometrycznym
- •22.Przedstaw I omów sposób analizy rozkładu reszt w jednorównaniowym modelu ekonometrycznym
- •23.Przedstaw I omów sposób stwierdzenia, czy istnieje autokorelacja składnika losowego w jednorównaniowym modelu ekonometrycznym.
- •25.Podaj definicje I interpretację ekonomiczną oceny parametru strukturalnego w przypadku modelu liniowego
- •26.Podaj definicję interpretację ocen parametrów strukturalnych w grawitacyjnym modelu handlu zagranicznego.
- •27. Podaj definicje I interpretacje ocen parametrów strukturalnych tradycyjnych funkcjach produkcji.
- •28. Podaj definicje I interpretacje ocen parametrów strukturalnych nowoczesnych funkcjach produkcji.
- •29.Podaj definicje I interpretacje ocen parametrów strukturalnych krzywej logistycznej Pearla.
- •30. Dla liniowego modelu popytu z jedną zmienną objaśniającą zbuduj funkcję utargu I omów ją.
- •32. Przedstaw I omów analizę progów rentowności przy wykorzystaniu modeli ekonometrycznych.
- •33.Omów sposób postępowania w przypadku estymacji równań liniowego wielorównaniowego prostego modelu ekonometrycznego
- •34.Omów sposób postępowania w przypadku estymacji równań liniowego wielorównaniowego rekurencyjnego. Modelu ekonometrycznego
- •35.Omów sposób postępowania w przypadku estymacji równań liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego o równaniach współzależnych.
- •36.Omów pojęcie I istotę kalibracji modeli ekonometrycznych.
- •37.Omów sposób wykorzystania analizy mnożnikowej do weryfikacji merytorycznej liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego
- •38.Omów sposób wykorzystania analizy mnożnikowej do weryfikacji statystycznej liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego
- •40.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika bezpośredniego (krótkookresowego) wyznaczonegona podstawie liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego
- •41.Omów różnicę między treściami ekonomicznymi odpowiadających sobie współczynników postaci zredukowanej I postaci strukturalnej wielorównaniowego liniowego modelu ekonometrycznego.
- •42.Przedstaw I omów pojęcie postaci końcowej liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •43.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika pośredniego (impulsowego) wyznaczonego na podstawie liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •44.Omów różnicę między treściami ekonomicznymi odpowiadających sobie współczynników postaci końcowej I postaci strukturalnej wielorównaniowego liniowego modelu ekonometrycznego.
- •45.Omów różnicę między treściami ekonomicznymi odpowiadających sobie współczynników postaci końcowej I postaci zredukowanej wielorównaniowego liniowego modelu ekonometrycznego.
- •46.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika skumulowanego (podtrzymywanego) wyznaczonego na podstawie liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •47.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika całkowitego (globalnego) wyznaczonego na podstawie liniowego wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •48.Omów sposób oceny za pomocą analizy mnożnikowej stopnia wrażliwości danego systemu, opisanego danym liniowym wielorównaniowym modelem ekonometrycznym, na określone zmiany zewnętrzne.
- •50.Przedstaw I omów istotę prognoyowania ex post. Podaj interpretację wyników.
- •51. Przedstaw I omów istotę prognoyowania ex ante. Podaj interpretację wyników.
- •52. Przedstaw I omów istotę prognozowania pasywnego. Podaj interpretację wyników.
- •54. Przedstaw I omów istotę prognozowania adaptacyjnego. Podaj interpretację wyników.
- •55. Przedstaw I omów istotę prognozowania punktowego. Podaj interpretację wyników.
- •56. Przedstaw I omów istotę prognozowania przedziałowego. Podaj interpretację wyników.
- •57. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodami statystycznymi na podstawie miar poziomu zjawiska. Podaj interpretację wyników
- •58. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodą interpolacji. Podaj interpretację wyników.
- •59. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodami statystycznymi na podstawie prostych miar dynamiki zmiennej. Podaj interpretację wyników.
- •60. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodami ra oraz as. Podaj interpretacje ocen współczynników rii oraz sjj.
- •61. Przedstaw I omów istotę prognozowania metodą ras. Podaj interpretacje ocen współczynników rii oraz sjj.
- •63. Przedstaw I omów istotę prognozowania z wykorzystaniem współczynnika elastyczności. Podaj interpretację wyników prognozy.
- •64. Wyjaśnij dlaczego wysoka wartość współczynnika determinacji (skorygowanego) jest wymagana w przypadku wykorzystania modelu ekonometrycznego do prognozowania.
- •65. Przedstaw I omów metodę wyznaczania wartości błędu bezwzględnego ex ante prognozy (współczynnika Hotellinga). Podaj interpretację wyników.
- •66.Przedstaw I omów istotę prognozowania na podstawie jednorównaniowego modelu ekonometrycznego. Podaj interpretację wyników.
- •68. Przedstaw I omów istotę prognozowania na podstawie wielorównaniowego prostego modelu ekonometrycznego, w którym nie występują opóźnione zmienne endogeniczne. Podaj interpretację wyników.
- •72.Przedstaw I omów istotę znajdowania rozwiązania deterministycznego wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego metodą dynamiczną. Podaj interpretację wyników.
- •73. Przedstaw I omów istotę znajdowania rozwiązania stochastycznego wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego metodą statyczną. Podaj interpretację wyników.
- •74. Przedstaw I omów istotę znajdowania rozwiązania stochastycznego wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego metodą dynamiczną. Podaj interpretację wyników.
- •75. Przedstaw I omów istotę analizy symulacyjnej na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •76. Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika bezpośredniego (krótkookresowego) wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •77. Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika pośredniego (impulsowego) wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •78.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika skumulowanego (podtrzymywanego) wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •79. Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika całkowitego (globalnego) wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •80.Przedstaw I omów istotę endogenizacji zmiennej egzogenicznej oraz egzogenizacji zmiennej endogenicznej w wielorównaniowym nieliniowym modelu ekonometrycznym.
- •Endogenizację zmiennej egzogenicznej (przez wprowadzenie dodatkowego równania, opisującego daną zmienną);
- •Egzogenizację zmiennej endogenicznej (przez usunięcie określonego równania, opisującego daną zmienną).
- •81.Podaj definicję I zinterpretuj wartość mnożnika uogólnionego wyznaczonego na podstawie wielorównaniowego nieliniowego modelu ekonometrycznego.
- •Endogenizację zmiennej egzogenicznej (przez wprowadzenie dodatkowego równania, opisującego daną zmienną);
- •Egzogenizację zmiennej endogenicznej (przez usunięcie określonego równania, opisującego daną zmienną)
- •83.Przedstaw I omów istotę sterowania optymalnego na podstawie wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •85.Przedstaw I omów funkcje wyboru stosowane w sterowaniu optymalnym na podstawie wielorównaniowego modelu ekonometrycznego.
- •87. Przedstaw I omów procedurę doboru ekspertów do celów prognozowania.
- •88.Przedstaw I omów istotę metody burzy mózgów w prognozowaniu.
- •89.Przedstaw I omów istotę metody konferencji ideowej w prognozowaniu.
- •90.Przedstaw I omów istotę metody gry sytuacyjnej w prognozowaniu.
- •91.Przedstaw I omów istotę metody modelu operacyjnego w prognozowaniu.
- •92.Przedstaw I omów istotę metody scenariusza w prognozowaniu.
- •93.Przedstaw I omów istotę metody delfickiej w prognozowaniu.
- •94. Przedstaw I omów istotę metody wzajemnego oddziaływania w prognozowaniu.
- •96. Przedstaw I omów metody oceny błędu ex post prognozy. Podaj interpretację wyników.
94. Przedstaw I omów istotę metody wzajemnego oddziaływania w prognozowaniu.
Często stosowanymi metodami zespołowych prognoz pośrednich są metody heurystyczne, których celem jest ocena wpływu wybranych zdarzeń na przedmiot prognozy. Metody te, podobnie jak metoda delficka, polegają na ankietowaniu ekspertów, a następnie opracowywaniu statystycznym uzyskanych wyników.
Przykładem takiej metody jest metoda wzajemnego oddziaływania (cross impact method), która jest używana do zbadania wzajemnych relacji między poszczególnymi zdarzeniami, ustalenia kolejności zaistnienia każdego z nich oraz określenia ich trendów rozwojowych. Procedura metody wzajemnego oddziaływania rozpoczyna się po wcześniejszym ustaleniu (np. metodą burzy mózgów) zbioru zagadnień szczegółowych, podlegających badaniu w ramach danego przedmiotu prognozy. Zdarzenia te przedstawia się w główce tablicy wzajemnego oddziaływania w dowolnej kolejności i w tej samej kolejności w jej boczku (por. tablica 12.1).
Tablica 12.1. Tablica wzajemnego oddziaływania
Zdarzenie |
A |
В |
... |
N |
Suma punktów |
A |
X |
|
|
|
|
В |
|
X |
|
|
|
: |
|
|
X |
|
|
N |
|
|
|
X |
|
Suma punktów |
|
|
|
|
|
Źródło: Opracowanie własne.
Procedura metody wzajemnego oddziaływania składa się z następujących etapów:
określenia przez ekspertów (niezależnie) wartości współczynników prawdopodobieństwa początkowego {a priori) pj(T) zaistnienia poszczególnych zdarzeń j = 1, 2,..., n w poszczególnych podokresach r = 1, 2,..., r' okresu prognozy, tak jakby były one zdarzeniami zupełnie niezależnymi9;
określenia przez ekspertów (niezależnie) siły zależności między każdą parą zdarzeń według określonej skali i wpisaniu odpowiednich liczb do tablicy 12.1, np.:
0:brak oddziaływania (związku);
1: istnieje słaby związek;
« 2: istnieje związek o sile średniej;
3:istniejesilnyzwiązek
Związek w ramach określonej pary zdarzeń z у (a więc wpływ zaistnienia zdarzenia i na zaistnienie zdarzenia j), o ile istnieje, może być pozytywny albo negatywny. Dlatego liczby określające jego silę są albo dodatnie (odpowiednio + 3; + 2; +1), albo ujemne (-1; - 2; - 3). Należy przy tym zauważyć, że w praktyce poszczególne związki często nie są symetryczne, ani w zakresie siły, ani nawet kierunku, a więc ztj Ф z;(;
wyznaczenia siły wpływu ewentualnego zaistnienia danego zdarzenia na zaistnienie wszystkich pozostałych zdarzeń oraz siły wpływu zaistnienia wszystkich pozostałych zdarzeń na zaistnienie danego zdarzenia, a więc obliczenia sum w poszczególnych wierszach oraz poszczególnych kolumnach tablicy 12.1. W rezultacie ustala się zdarzenia, których zaistnienie silnie wpływa na zaistnienie innych zdarzeń (np. je wywołuje) oraz zdarzenia, których zaistnienie jest pod wpływem innych zdarzeń (np. jest ich skutkiem). Może się zdarzyć, że niektóre sumy będą równe zeru, jeśli odpowiednie sumy określonych wpływów będą się całkowicie kompensować;
wyznaczenia przez ekspertów (niezależnie) na podstawie informacji zawartych w tablicy 12.1 wartości współczynników wzajemnego oddziaływania S,j, przy
czym z reguły * S« oraz
-1 5, = ElOfl =£ i (12.1)
Pa+Pj
gdzie ptj - prawdopodobieństwo (warunkowe) zaistnienia zdarzenia j pod warunkiem uprzedniego zaistnienia zdarzenia i;
ej) jeśli zależność między zdarzeniami jest przyczynowo-skutkowa: obliczenia przez organizatorów badania wartości prawdopodobieństwa warunkowego (na podstawie przekształcenia wzoru (12.1))
-1 ^Pij = Ei^żM (12.2)
e2) jeśli kolejność zdarzeń jest losowa: obliczeniu przez organizatorów badania wartości prawdopodobieństw końcowych
Pi I Pj | %>7(1 ~Pij) (12-3)
i porównaniu ich z liczbami losowymi przy założeniu rozkładu normalnego