Пәннің тақырыптық жоспары moodle қашықтықтан оқыту порталына тіркелу бйынша нұсқаулық

1. Сайтқа http://moodle.kgmu.kz адресі бойынша кіру

2. «access my application» басу

3. Оң жақ жоғарғы бұрышта тілді таңдау және «вход» басу

4. Деканаттан өздеріңізбен алынған пароль және логин енгізу, сонымен бірге логин тек латынша әріптерінен тұратын өз тегіңіз. Мысалы: логин Smagulov, пароль @Kgmu2233

5. Әріқарай «Биостатистика 3 курс ОМ» пәніне басу керек

6. Biostat сөзінен соң, өз тобыңыздың номерінен құралған кодтық сөзді енгізіңіз

Мысалы:3 -051 Biostat

1 Тарау: графикалық көрініс негізінде медициналық-биологиялық мәліметтерді талдау.

1 Тәжірибелік сабақ: Гистограмма тұрғызу және сипаттау

Кездейсоқ шамаларды талдау және көрінісін берудің бірден-бір әдісі тарамдалу гистограммасын тұрғызу болып табылады. Гистограмма кездейсоқ шаманың бір немесе басқа мәндері қаншалықты жиі кездесетінін көрсетеді және осы бойынша тарамдалу функциясының тығыздығын бағалауға болады.

Гистограмма тұрғызудың ережелерін нақты мысалда қарастырайық.

Оқытушымен жұмыс.

Тапсырма: 25 зерттелушілердің пульс мәндері берілген (таңдама көлемі n=25). Таңдаманы жиіліктер кестесі түріне келтіру және гистограмма тұрғызу.

70, 75, 63, 64, 72, 77, 80, 85, 79, 64, 63, 60, 55, 56, 58, 58 , 73, 72 , 65, 65, 66, 68, 69, 66, 68

Келесі қадамдарды орындау қажет:

1. Көлемі n=25 болатын таңдама элементтерін ранжирленген қатарға (өсу ретімен немесе кему ретімен) орналастыру қажет.

2. R қадамды есептеу (кездейсоқ шаманың минимал және максимал мәндерінің арасындағы айырма):

R=x_max-x_min=

3. Вариациялық қатарды k қиылыспайтын интервалдарға бөлеміз. k-ны Стерднесс формуласы бойынша есептейміз, қарастырылатын бөлік интервалдардың қолайлы саны:

k=1+3.322lg(n) (бүтінге дейін жуықтау)

Келесі ұсыныстарды пайдалануға болады:

Таңдама көлемі	Интервалдар саны
25-40	5-6
41-60	6-8
61-100	7-10
101-200	8-12
Более 200	10-15

4. Бір интервалдың ұзындығын анықтау:

b=R/k

5. Әрбір интервалдың шекарасын анықтау.

6. i-ші интервалға сәйкес келетін таңдаманың n_i элементтер санын, яғни жиіліктерін анықтау (интервалдың оң жақ шекарасына сәйкес келген элемент, келесі интервалға жатады).

Жиіліктермен қоса, бір уақытта салыстырмалы жиілік және таңдаманың жалпы көлеміне қатысты жағдайлардың (кездесушіліктің) пайызы есептеледі.

Алынған нәтижелер топталған таңдаманың жиіліктер кестесі деп аталатын кестеге орналастырылады.

Біздің есеп үшін топтама нәтижелері келесі кестеге келтірілген:

Интервала нөмері, i	Интервал шекарасы	Жиілік, ni	Салыстырмалы жиілік	Кездесу пайызы
1
2
3
4
5
6
	Барлығы	Σ=	Σ=	Σ=

7. Әрі қарай гистограмма тұрғызылады. Абцисса осімен интервалдар алынса, ал ординаталар осімен кездесушіліктің абсолют жиілігі, немесе таңдаманың жалпы көлеміне қатысты пайызы, немесе кездесушіліктің салыстырмалы жиілігі алынады.

Берілген жағдайда зерттелуші белгі-бұл X (x₁, x₂, x₃ …..x_i…… x_n) кездейсоқ шама болып табылатын, пульс.

Бұл график тарамдалу тығыздығы атауына ие және кездейсоқ шаманың тарамдалу заңы туралы ақпаратты береді. Ол кездейсоқ шаманың бір немесе басқа мәндері қаншалықты жиі кездесетінін көрсетеді.

Ордината осі бойынша алынады.

• Кездесушіліктің абсолют жиілігі

• Таңдаманың жалпы көлеміне қатысты проценті

• кездесушіліктің салыстырмалы жиілігі

Гистограмма қисығы бізге кездейсоқ шаманың тарамдалу заңы (кейде жай ғана тарамдалу дейді) туралы сапалы көрініс береді. Бұл функция кездейсоқ шаманың сол немесе басқа мәнді қабылдау ықтималдығын сипаттайды. Көптеген әртүрлі тарамдалу заңдары болады. Қалыпты тарамдалу кеңінен тараған болып табылады-қисығы, симметриялы қоңырау тәрізді болып табылады.

Бұл график бізге қандай ақпарат береді.

Өздік жұмыс: Кестедегі берілгендерден өз нұсқаңызға сәйкес кездейсоқ шама үшін тарамдалу гистограммасын тұрғызыңыз. Алынған нәтижені сипаттаңыз.

НҰСҚА
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15
Бой, см	Бой, см	Сілекейдегі Р мөлшері, ммоль\л	Сілекейдегі Р мөлшері, ммоль\л	Салмақ, кг	Салмақ, кг	Плазма айналымының көлемі, мл\кг	Плазма айналымының көлемі, мл\кг	Жүрек соғысы, соғу\мин	Жүрек соғысы, соғу\мин	Гематокрит көрсеткіші	Гематокрит көрсеткіші	Қандағы пролактин концентрациясы (нг/мл)	Зәрдегі андростерон мөлшері(мг/тәулік)	Қандағы пролактин концентрациясы (нг/мл)
196	167	7	2,2	65	58	45	34	66	76	0,26	0,48	25	0,82	36
175	177	3,7	4,5	70	70	36	32	72	72	0,12	0,1	120	0,9	120
181	165	5,5	4,7	75	75	37	39	77	82	0,2	0,22	75	0,98	88
181	195	3,1	2,3	68	88	38	42	80	80	0,28	0,16	50	1,06	50
184	181	3,9	3,8	92	92	41	46	58	90	0,29	0,41	185	1,2	166
154	194	4,5	5,7	88	81	42	41	75	75	0,21	0,23	125	1,29	125
173	178	5,7	2,9	76	76	26	38	82	88	0,45	0,14	70	1,48	82
169	177	4	5,9	73	66	31	28	78	78	0,38	0,33	145	1,42	145
169	191	3,7	3,1	77	77	35	39	71	76	0,29	0,34	170	1,4	144
163	175	6	6,7	102	90	40	27	62	62	0,24	0,35	80	1,08	80
174	155	3,8	4,4	85	85	43	43	78	66	0,27	0,27	110	1,11	57
192	175	5,4	4,7	69	100	36	33	76	76	0,18	0,24	87	1,32	87
176	165	6,1	3,6	70	70	37	44	82	80	0,23	0,3	115	1,12	99
177	170	3,9	6,9	77	52	36	34	82	82	0,3	0,17	130	1,26	130
177	161	4,4	5,6	82	82	30	40	66	85	0,32	0,11	58	0,88	69
180	178	5,6	3,5	66	77	26	31	60	78	0,18	0,15	122	1,16	122
177	178	3,8	6,4	75	75	44	26	75	75	0,42	0,3	78	1,3	80
155	176	2,4	3	69	88	30	33	78	75	0,36	0,28	110	1,2	110
174	178	2,5	6,6	83	83	40	36	72	72	0,26	0,4	66	0,84	70
167	185	3,6	4,7	74	70	31	37	68	80	0,29	0,23	92	0,96	92

1 ТАҚЫРЫП-қа тапсырма . Төмендегі гистограмманы көрсетілуімен сипаттаңыз:

• зерттелушілердің жалпы саны.

• зерттелушінің шаманың минимал және максимал мәндері (жағдайдың қаншалықты кездесу пайызының көрсетілуімен)

• Зерттелушінің шаманың ең жиі және ең сирек кездесетін мәндері (жағдайдың қаншалықты кездесу пайызының көрсетілуімен)

• Кездейсоқ шама негізінен қандай аралықта жатады.

• Берілген кездейсоқ шаманың тарамдалу функциясының тығыздығын сипаттаңыз (қалыпты немесе қалыпқа сай емес).

Бақылау сұрақтары

1. Биостатистиканың негізгі тапсырмалары

2. Гистограмма қандай ақпараттарды береді

3. «Тарамдалу» термині бойынша не түсіндіріледі

4. Гистограмма тұрғызу кезінде ордината осі бойынша қандай шама алынады

5. Гистограмма тұрғызу кезінде абсцисса осі бойынша қандай шама алынады

6. Гистограмма тұрғызу кезінде интервалдар саны қалай анықталады

7. Қалыпты тарамдалу қандай қасиеттерге ие болады

8. Берілген белгі бойынша екі жиынтық қандай жағдайда ерекшеленбейді деп саналады

9. Берілген белгі бойынша екі қалыпты тарамдалған жиынтық қандай шарттар кезінде ерекшеленбейді.