- •Мазмұны
- •Қазақстан Республикасында рұқсат етілген жүйені талдау. Рұқсат етілген жүйені жетілдіру бойынша ұсыныстар.
- •Экономикалық қызметтің жеке түрлерін тәртіпке келтіруде мемлекеттің аз ғана қатысына бағытталған, бизнестің сәтті болуына жағдайлар туғызатын факторлар жиынтығы.
- •1. Кесте
- •Рұқсат етілген жүйені құрудағы әлемдік тәжірибе: мақсаты, реформалаудың бағыты мен механизмдары.
- •Австралияда1 реттеудің бірыңғай жүйесін құруда жалпы қарастыру
- •Сурет 1. Австралиядағы реттеу формалары
- •Кәсіпкерлік реттеу туралы ақш заңдылығының көрінісі
- •Реттеуді тәуекелге және шығынға тәуелді жүргізудің жалпы кепілдемелері.
- •Қазақстандағы және әлемдегі дамыған елдердегі әрекеттің жеке түрлерін реттеудің, жүйені енгізудің принциптерінің негізін талдау
- •1.3.4 Азықтық өнімдерін өндіру облысында мемлекеттік реттеудің халықаралық дәрежесі
- •Қазақстан Республикасында сертификаттау және аккредиттеу облысында реттеу талдауы
- •Қазақстан Республикасында лицензиялау жүйесінің құрылуы
- •Әкімшілітік тосқауылдардан, рұқсат ету жүйесін жеңілдету жөнінде ұсыныстар мен кепілдемелер
- •Рұқсат ету жүйесі облысында заңнаманың унификациясы
- •Қазақстан Республикасының Заңының жобасының концепциясы «ґзгертулердіѕ салуы туралы жјне ќосымшалардыѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ бірсыпыра заѕ шыєаратын актілері лицензиялау сўраќ»
- •1.5.2. Рұқсат құжаттарының жеңілтілген процедурамен беру
- •1.5.3. Реттеудің балама формаларын енгізу
- •1.5.4. Рұқсат ету құжаттарын қайта қарау және қаттау
- •3. Рұқсат ету құжаттарын қайта қарау
- •Үкімет деңгейінде рұқсат ету құжаттарын инвентаризациялау және қайта қарау процесі
- •Кәсіпкерлік қызмет түрлерін реттеу қызмет түрлеріне жатқызу Методикасы (лицензиялау, сертификаттау, аккредиттеу)
- •Жалпы жағдай
- •Қызмет түрінің сипаттамасы
- •Нарық «сәтсіздіктерінің» талдануы және идентификациясы
- •Идентифициялы тәуекел сферасының қауіпсіздігіне тәуекелді реттеу түрін таңдау (лицензиялау, сертификаттау, аккредиттау)
- •Қауіпсіздік облысының бастапқы кәсіпорынның жұмыс істеу кезеңдеріне сәйкестігі
- •Реттеу түрінің кәсіпорынның тіршілік цикл кезеңдеріне сәйкестігі
- •2.4. Реттеуіштік өлшем деңгей тәуекел сын деңгейімен сәйкестік таңдауы.
- •Кесте 3 Кәсіпорын тіршілік цикл бастапқы фазалары және қауіпсіздік облыстарында тәуекелдердің қиыншылық кезеңнің жөнге салу түрлерінің тәуелділігі.
- •Мемлекеттік реттеудің өлшемін және түрін таңдауда шешім қабылдау
- •Реттеу баламасының орындалуын реттеу
- •Регулятивті өлщем жүргізудің қорытындысы
- •Тәуекел мониторингі. Тәуекелді басқару
- •Қорытынды
- •Қолданылған ақпараттар және әдебиеттер тізімі
- •Работа луга (направление затрат)
1.5.3. Реттеудің балама формаларын енгізу
Қазіргіге уаќыттардыѕ жеке сектормен баќылау жїзеге асыру їлгілері бар болып жатыр, сондайлар тексеру сияќты, жауаптылыќ саќтандыру алды їшінші беттермен, ґнім сјйкестік баєалауы.
Мысалы, ќорєаушылыќ, нотариалдыќ, аудиторлыќ, сјулетшілік ќызмет, ќызмет мїлік баєалауымен (материалды емес активтардыѕ ќўн объектілерініѕ шыєаруыныѕ ар жаєында) жјне аккредитивті ўйымдардыѕ саморегулируемых институттарыныѕ кіріспесі арќылы жґнге салына алып жатыр, келісім-шарт міндетті барысымен азаматтыќ - заѕєа сїйінген жауаптылыќ.
Бўлар жаќсы дїниежїзілік тјжірибе есепке ала рўќсат етілетін жїйеден тиісті толыќ шыєарылєан болу, ўйымдардыѕ стандарттарымен мемлекеттік жґнге салудыѕ ауыстыру ескеретін, сўраќ жґнге салу жїзеге асыруы денсаулыќ ќорєаныштары жјне адамдардыѕ ќауіпсіздігініѕ, ќоршаєан орта кїзеттері кјсіпкерлік - ќауымдастыќ немесе ерікті негізде кјсіпкерлермен дербес, сонымен ќатар кјсіпкерлік ґздігінен басќарылуы потенциалды мїмкіншіліктерініѕ ќолдануы есепке ала, дјл осылай самоналагаемые сияќты нјтижелі кґбірек талаптарды бола алып жатыр, немен аныќталєан баєаланєан талаптыѕ. Бўлар ўйымдардыѕ стандарттары арќылы жґнге салына алып жатыр, ерікті ынталар, кодекстер, келісімніѕ, яєни декларация механизмы арќылы. Тап осы механизм аспабымен кјсіпорын деѕгейінде ґздік баќылау ќызметтері тиісті болу.
Сонымен ќатар, тап осы баєыт кґру нїктесінен негізді ўєым алдаєы заѕ шыєаратын аныќтамалары «кјсіпкерлік јлеуметтік жауаптылыќ». Ірі компания кез келгені тап осы ўєымды мјдениетті ќызметтіѕ тіршілік маѕызды, ќажетті жјне танымал фактормен келіп жатыр. Кјсіпкерліктіѕ прагматикті баєыт сияќты батыстаєы компания кјсіпкерлік јлеуметтік жауаптылыќ тїсініп жатыр, біреумен єанамен болатын аспаптардан басќарумен ќаражаттыќсыз тјуекелдермен экономикалыќ, јлеуметтік жјне экологиялыќ сфераларда.
Аутсорсингі ( лицензиялау сферасында бґлек функциялардыѕ тапсыру, сертификациялар, бјсеке ортаєа аккредиттеулер, кјсіпкерлік ќоєамдыќ біріктірулеріне) рўќсат етілетін ќўжаттарды ќайта ќарау лайыќты ґткізуден кейін тиісті жїзеге асу.
1.5.4. Рұқсат ету құжаттарын қайта қарау және қаттау
Қаттау ґткізуі жјне рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ ќайта ќарауыныѕ 2009-20011 жылєа Ќазаќстанда рўќсат етілетін жїйе реформалаулары концепциямен алдын ала ескерілген. Өткізуге арналєан бўларды шараларды ќайта ќараумен мемлекеттік органдармен жјне эксперттік топпен ќолдануєа арналєан јдістемелік басшылыќ ќажетті ґѕдеу жјне рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ ыќшамдаулары, жауапты їкіметке (онан јрі - эксперттік топ).
Тап осы ќўжат негізінде мемлекеттік органдармен рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ тізімі тиісті ќўрастырылєан болу, 50% жўмыс істейтін рўќсат етілетін ќўжат айырбасќа емес жою туралы ўсыныстарды ґѕделген жјне рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ аналардыѕ баєалау тиісті ґткізілген болу, кїшта ќалдыруды ўсыныс жасап жатыр.
Процес негізгі компоненттілерімен келіп жатыр:
ќаттау жјне рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ ќайта ќарауы.
Процес компоненттерініѕ суреттеуі.
ќаттау процес
1.ўйымы жјне рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ ќайта ќарауыныѕ мемлекеттік орган деѕгейінде.
ќаттау процесі жјне рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ ќайта ќарауыныѕ мемлекеттік орган деѕгейінде келесі кезеѕ ўйымдастыруды болады:
А) мемлекеттік орган рамкаларында жўмысшы топ жасауы, ќаттау ґткізуініѕ артынан жауапты болады жјне рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ ќайта ќарауыныѕ, орнында болєандардыѕ мемлекеттік орган жауаптылыќ сферасында. Жўмысшы топ ќўрамына ќосылып жатыр: мемлекеттік орган бастыќ немесе оныѕ орынбасары жјне ана бґлімшелердіѕ ґкілдері, тікелей шўєылданып жатыр рўќсат беру етілетін ќўжаттардыѕ жјне орындаумен рўќсат етілетін сфераєа саясатшылар, сонымен ќатар кјсіпкерлердіѕ салалыќ біріктірулердіѕ ґкілдері. Қаттау ґткізуіне арналєан сонымен ќатар мемлекеттік органдар тјуелсіз мамандардыѕ немесе ўйымдарды тарта алып жатыр.
Б) нормативті заѕєа сїйінген актілердіѕ табуы, мемлекеттік орган ќызметі сферасында орнында болып жатыр жјне ќўрастырушы олардыѕ тізімніѕ.
нормативті заѕєа сїйінген актілермен аныќталєан барлыќ рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ табуы, орнында болєандар мемлекеттік орган жауаптылыќ сферасында жјне ведомтство жауаптылыќ сферасында орнында болєан рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ жалпы тізім ќўрастырушысы.
Г) ўсыныстардыѕ ґѕдеуі ќысќартумен (жоюєа) кемірек 50% аныќталєан рўќсат етілетін ќўжат емес олардыѕ сјйкес жалпы тізімге. Еѕ алдымен жоюєа рўќсат етілетін ќўжаттарды тиісті кґз алдына келген болу, заѕ аныќталєандар еместер.
Д) рўќсат етілетін ќўжаттарєа арналєан баєалау жапыраќ дайындауы, жоюєа ўсынылєан болатын.
Ж) талќылау жјне бекіту рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ ќорытынды тізім жўмысшы тобымен жјне баєалау жапыраќ. Рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ тізімін мемлекеттік орган бастыќ ќол ќойып жатыр.
З) рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ жалпы тізім жіберуі жјне экономика министірлігіне рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ баєалау жапыраќ жјне ќаражаттыќ жоспарлаудыѕ.
2. Рұқсат ету құжаттарын қаттау
Рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ ќаттауын мемлекеттік органдармен ґткізіліп жатыр, сјйкестікте жауаптылыќ сфераларымен. Жјне заѕєа тјуелді актілермен жјне олардыѕ тізімі біріктіру.
Сонымен ќатар нормативті заѕєа сїйінген актілерге жатып жатыр жјне халыќаралыќ келісімніѕ, мемлекеттік орган жауаптылыќ сферасында орнында болып жатыр немесе нормаларды асырап жатыр, ќатыстылар жауаптылыќ оныѕ сферасына.
Нормативті заѕєа сїйінген актілердіѕ табуынан кейін , мјтінде јрбірді оларєа нормалар, ўстаушы рўќсат етілетін ќўжаттар немесе сілтемелерді айќындауды олардан еріп жатыр ќаттау барысында рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ келесі категория табуына жатып жатыр: лицензиялар, рўќсаттар, келісулер, белгі ќоюдыѕ, сертификаттар, тіркеулер, іскерлік сараптаулар, аккредиттеулер, шешімдер, нјтижелер, актілер, кујліктер, кујліктер, бекітулер, басќа ќўжаттар, алу ќайсылардыѕ кјсіпкерлік ќызмет басќаруы басына арналєан немесе бґлек операциялардыѕ байлаулылардыѕ оєан басќаруына арналєан міндетті келіп жатыр.
Аса маѕызды рўќсат етілетін ќўжаттар жјне нормативті заѕєа сїйінген актілер барлыќ жїруда ќаттау аныќталєан болатын їшін, јрбір мемлекеттік орган ќызметі сферасында олардыѕ јрекеті реттеушілер. Дјл осылай ќандай нјтижесінде ќайта ќараудыѕ рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ жаѕа тізімі бекітілген болады, онда сондай жаќын келу ќолданылєан болады: аналар рўќсат етілетін ќўжаттар, ќаттау барысында аныќталєан болатын жјне сјйкесті, тјуелсіз эксперттік топ баєалауына кґз алдына келген емес, рўќсат етілетін ќўжаттардыѕ жаѕа тізімінде бекітілген болмайды.
