- •Нейрофизиология және нейропсихология негіздері
- •050105 «Дефектология» мамандығына арналған
- •Пәннің оқу бағдарламасы
- •1.1. Оқытушылар туралы мәліметтер:
- •1.2. Пән туралы мәліметтер:
- •1.5. Пәннің қысқаша мазмұны:
- •1.6. Пән бойынша тапсырмаларды орындау және өткізу кестесі:
- •1.7. Әдебиеттер тізімі:
- •1.8. Баға туралы ақпараттар:
- •1.9. Курстың саясаты мен процедурасы:
- •2. Пән бойынша оқу-әдістемелік материалдар
- •2.1.Тақырыптық жоспар
- •2.2. Дәрістік сабақтар тезистері
- •1. Жүйке жүйесінің жалпы құрылысы.
- •Жұлын және бас миының бөлімдері.
- •Жоғары жүйке әрекеті (жжә).
- •2. Рефлекс жүйке жүйесінің қызметтік берлігі ретінде.
- •3.Ожж негізгі қасиеті: жүйке орталықтары арқылы қозуды біржақты өткізуі.
- •«Есту және көру анализаторларының сенсорлық және гностикалық қызметтері»
- •1.Көру анализаторының құрылысы мен қызметі.
- •2. Есту анализаторының құрылысы мен қызметі.
- •Тері сезімдері туралы жалпы түсініктеме.
- •2. Терідегі ауруды сезгіш (ауырсыну) сезімдері.
- •3. Терідегі тактильді сезім және оның жас ерекшеліктері.
- •Қозу мен тежелудің физиологиясы.
- •2. Балалардың шартты рефлекстері.
- •Жоғарғы жүйке әрекетінің топтары.
- •Зейіннің нейропсихологиялық негіздері.
- •2. Естің нейропсихологиясы.
- •3.Қозғалыс белсенділігінің нейропсихологиясы.
- •Бірінші және екінші сигналдық жүйелер және олардың дамуы.
- •Сөйлеудің негізгі қызметтері.
- •Афазиялар. Бас миының қыртыстарындағы сөйлеу орталықтары.
- •Бас миының ошақты зақымдалуындағы ойлаудың форма бойынша бұзылысы.
- •Бас миының ошақты зақымдалуындағы ойлаудың мазмұны бойынша бұзылысы.
- •3. Сандырақтың құрылымдық компонентерінің динамикасы.
- •Жалпы ойлау қабілеті туралы түсінік.
- •Жалпы нейропсихология туралы түсініктер.
- •А.Р.Лурия бойынша үш негізгі құрылымдық – қызметтік блоктар.
- •2. Бас миының зақымдалуы кезіндегі интеллектуалдық әрекеттердің ерікті реттелуі.
- •1. Антенатальді, неонатальді және емшектегі кезеңдегі жжә қалыптасуы.
- •3.Кіші мектеп жасындағы балалардың таным әрекеттері.
- •4. Жасөспірім кезеңіндегі жоғарғы жүйке әрекетінің қалыптасуы мен ерекшеліктері.
- •2.3. Семинарлық сабақтар жоспары
- •2.4. Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары.
- •2.5. Студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша сабақтар жоспары.
- •2.6. Курс бойынша жазбаша жұмыстар тақырыптары.
- •2.7. Оқу сабақтарының бағдарламалық және мультимедийлік толықтырылуы.
- •2.8. Өзіндік бақылау үшін тест сұрақтары.
- •Студенттердің білімін бағалау критериясы
- •2.9. Курс бойынша емтихан сұрақтары:
- •1.1. Оқытушылар туралы мәліметтер..............................................3
- •1.2. Пән туралы мәліметтер..............................................................3
- •Нейрофизиология және нейропсихология негіздері
- •050105 «Дефектология» мамандығына арналған
- •100012, Қарағанды қаласы, Гоголя көшесі,38.
2.6. Курс бойынша жазбаша жұмыстар тақырыптары.
Рефераттар тақырыптары:
Ағзаның нейрогуморальдық реттелуі.Ағза қызметін реттеудегі гипоталамус пен гипофиздің рөлі.
Орталық мидың қозғалтқыш жүйелері.
Мишықтың қозғалтқыш жүйелері.
Орталық жүйке жүйесінің негізгі қасиеттері.
Есту анализаторының құрылысы мен қызметінің ерекшеліктері.
Көру анализаторының құрылысы мен қызметінің ерекшеліктері.
Жалпы сезімталдықтың құрылысының негізгі қағидалары.
8. Үлкен жарты шарлар қыртысындағы қозулар мен тежелулер.
Бас миының қызметтік жүйесінің жалпы схемасы.
Бас миының үлкен жарты шарлары қыртысындағы сөйлеу орталықтары.
Үлкен жарты шарлардың қызметтік асимметриясы.
12. Ойлау қабілеті процессінің құрылымы.
13. Жоғары психикалық әрекеттердің жүйелі динамикалық орналасуының теориясы.
14. Ми психикалық әрекеттердің субстраты ретінде. Түйсік теориясы.
15. А.Р.Лурия бойынша үш негізгі құрылымдық-қызметтік блоктар.
16. Интелллектуалдық әрекеттерді ерікті реттеудің бұзылыстарының симптомдары.
Балалар мен жасөспірімдердегі жоғарғы жүйке әрекеттері түзілісінің негізгі кезеңдері.
2.7. Оқу сабақтарының бағдарламалық және мультимедийлік толықтырылуы.
Тақырыбы |
Сабақ түрі |
Бағдарламалар түрі |
Өткізілетін жері |
Арнайы аудитория |
«Ағзаның жүйкелік реттелуі». |
дәріс |
Мультимедийлік
|
10 корпус |
№ 302 аудитория |
2.8. Өзіндік бақылау үшін тест сұрақтары.
1. Бас миының қай бөлімінде дыбыстық дауыстарды сараптап, өңдейтін орталықтар орналасқан:
A) Ми бағанында.
B) Маңдай бөлімінде.
C) Төбе бөлімінде.
D) Шүйде бөлімінде.
E) Самай бөлімінде.
2. Сезімді сезу механизміне қатысы бар орталықтар бас миының қай бөлімімен байланысқан:
A) Ми бағанымен.
B) Маңдай бөлімімен.
C) Төбе бөлімімен.
D) Самай бөлімімен.
E) Шүйде бөлімімен.
3. Кеңістікті бағдарлау механизімі бас миының қай бөлімімен байланысқан:
A) Маңдай бөлімімен.
B) Төбе бөлімімен.
C) Шүйде бөлімімен.
D) Самай бөлімімен.
E) Ми бағанымен.
4. Тактильді рецепторлар қандай рецепторларға жатады:
A) Интероцепторға.
B) Проприоцепторға.
C) Экстероцепторға.
D) Дистанттық рецепторға.
E) Хемоцепторға.
5. Пирамидалық жол қандай иірімде басталады:
A) Қыртыстың артқы-орталық иірімінен.
B) Қыртыстың алдыңғы-орталық иірімінен.
C) Жоғарғы-самайлық иірімнен.
D) Ортаңғы-самай иірімінен.
E) Төменгі-самай иірімінен.
6. Бас-ми жүйкелерінің қанша жұбы бар:
A) 24.
B) 12.
C) 20.
D) 18.
E) 10.
7. 9 жұп бас-ми жүйкесі қалай аталады:
A) Көру жүйкесі.
B) Бет жүйкесі.
C) Тіл-жұтқыншақ жүйкесі.
D) Қосымша жүйкесі.
E) Иіс сезу жүйкесі.
8. Жүрек жиырылуына симпатикалық жүйке жүйесі қалай әсер етеді:
A) Әсер етпейді.
B) Жүрек жиырылуын азайтады.
C) Жиілетеді.
D) Ритмнің бұзылысын тудырады.
E) Жүректің тоқтауын туғызады.
9. Дизартрия дегеніміз не:
A) Тыныс алудың бұзылысы.
B) Дем шығаруың бұзылысы.
C) Сөйлеу аппараты иннервациясы бұзылысы нәтижесінде артикуляцияның бұзылысы.
D) Ринолалия.
E) Тахилалия.
10. Алалия дегеніміз не:
A) Дислалия.
B) Тахилалия.
C) Кекштену.
D) Сөйлеу қабілеті дамуының тежелуі.
E) Сөйлеу қабілеті дамуының артуы.
11. Нейрондардың бір-бірімен тығыз жанасуын қалай атайды:
A) Афферентік жол.
B) Эфференттік жол.
C) Рецепторлар.
D) Эффекторлар.
E) Синапстар.
12. Орталық жүйке жүйесіне не жатады:
A) Бас-ми жүйкелері.
B) Жұлын-ми жүйкелері.
C) Жүйке өрімдері.
D) Жұлын.
E) Жүйке ганглиі.
13. Жұлынның алдыңғы мүйізшесінде қандай нейрондар орналасқан:
A) Тактильді.
B) Қозғалтқыш.
C) Сезгіш.
D) Аралас.
E) Сипап-сезу.
14. Бас миында қанша қарынша бар:
A) 1.
B) 2.
C) 3.
D) 4.
E) 5.
15. Сезімнің түзілуінде бас миының қай бөлімінің ерекше маңызы бар:
A) Сүйелді дене.
B) Мидың бүйір қарыншалары.
C) Көру төмпешігі (таламус).
D) Ортаңғы ми.
E) Артқы ми.
16. Бас миының қай бөлімінде көру ақпараттарын қабылдайтын орталықтар орналасқан:
A) Маңдай бөлімінде.
B) Төбе бөлімінде.
C) Шүйде бөлімінде.
D) Самай бөлімінде.
E) Ми бағанында.
17. Күрделі іс-әрекет формаларын реттеуге қатысы бар орталықтар бас миының қай бөлімінде орналасқан:
A) Төбе бөлімінде.
B) Шүйде бөлімінде.
C) Маңдай бөлімінде.
D) Самай бөлімінде.
E) Ми бағанында.
18. Рефлекторлық доға құрамына не жатады:
A) Эпителиальді ткань.
B) Дәнекерлеуші ткань.
C) Рецепторлар.
D) Сүйектер.
E) Шеміршектер.
19. Бұлшық еттен, сіңірден, буынан тітіркендіргіш не арқылы қабылданады:
A) Проприорецептормен.
B) Рефлекторлық доғамен.
C) Интерорецептормен.
D) Анализатормен.
E) Экстерорецептормен.
20. Қыртысты-жұлындық (пирамидалық) жол қай жерде аяқталады:
A) Сопақша мида.
B) Орталық мида.
C) Көру төмпешігінде.
D) Жұлынның алдыңғы мүйізшесінде.
E) Жұлынның артқы мүйізшесінде.
Тест тапсырмасының дұрыс жауабы:
Сұрақтың № |
Дұрыс жауап (A,B,C,D,E) |
Сұрақтың № |
Дұрыс жауап (A,B,C,D,E) |
1 |
E |
11 |
E |
2 |
D |
12 |
D |
3 |
B |
13 |
B |
4 |
C |
14 |
D |
5 |
B |
15 |
C |
6 |
B |
16 |
C |
7 |
C |
17 |
C |
8 |
C |
18 |
C |
9 |
C |
19 |
A |
10 |
D |
20 |
D |
