Тугызынчы бүлек. Халык җәүһәрләре Тема: бeз әкият яратабыз

Бурычлар:

1) халык авыз иҗаты – әкиятләр белән таныштыруны дәвам итү; магнитның металлдан ясалган предметларны тарту көче белән таныштыру;

2) кабул итүләрен, игътибарын, тикшерү (эксперимент үткәрү), сорауларга җавап бирү осталыгын үстерү, диалоглы сөйләмне камилләштерү;

3) балаларда чисталык, пөхтәлек, үзара ярдәм, яхшылыкка омтылу тәрбияләү.

Җиһазлар: магнитлар, тимер гайкалар һәм борчак салынган банка, пластмассадан ясалган савытлар,соскы, юеш сөлге.

Эшчәнлек барышы.

Тәрбияче. Балалар, кулга кул тотынып басыгыз! Әйдәгез, башта пышылдап, аннары гадәти тавыш белән, аннан соң кычкырып. “Хәерле иртә!” – телибез. (Балалар кабатлыйлар). Балалар, сез әкиятләр яратасызмы? (Балаларның җаваплары). Бик күп әкиятләрдә хайваннар, кошлар төп геройлар булып торалар. Алар кешеләр кебек үк сөйләшәләр, көләләр, бер-берсенә булышалар, кайчакта хәйләлиләр, усалланалар, бер-берсен алдалыйлар. Әкиятләр сезне нәрсәгә өйрәтә? (Бер-береңә ярдәм итәргә, бер-береңә карата яхшы, гадел, тугрылыклы булырга, бәладән ничек котылырга, бик күп матур гадәтләргә өйрәтәләр). Балалар,бүген мин сезгә бер әкият укырмын. Әкият бер җәнлек һәм бер кош турында . Нинди җәнлек һәм нинди кош турында икән ул? Табышмаклар әйтәм, җавабын тапсагыз, белерсез.Кош турындагы табышмакны игътибар белән тыңлагыз:

Борыны озын, боты озын,

Камышлыкта көнозын.

Сазлык җирләрдә йөри,

“Тату торыйк”, дип сөйли. (Торна).

Хәзер җәнлек турындагы табышмакны тыңлагыз:

Үзе ялагай, үзе хәйләкәр.

Ул нәрсә булыр,

Йә, әйтеп җибәр. (Төлке).

Балалар, димәк, әкият нәрсә турында булачак? (Торна белән Төлке турында). (Активлаштыру). Әйе, әкиятнең дә исеме -“Торна белән Төлке”. Тыңлап карагыз әле! (Тәрбияче әкиятне укый). (Тәрбияче әкиятнең эчтәлеге буенча балаларга сораулар бирә). Балалар, әкиятнең исемен әйтегез әле, исегездә калдымы? (Торна белән Төлке). Әйе, димәк әкияттә нәрсәләр катнаша? (Торна белән Төлке). Төлке нәрсәне кунакка чакырган? (Торнаны). Төлке Торна килүгә нәрсә пешергән? (Ботка). Ботканы нәрсәгә салган? (Тәлинкәгә). Төлке Торнаны ничек кыстаган? (“Аша, дустым, аша, иркәм! Үзем пешердем”,- дигән). Әйдәгез, Төлкенең Торнага әйткән кыстау сүзләрен бергәләп кабатлагыз! (Балалар кабатлыйлар). Торна ботканы ашый алганмы? (Юк). Ни өчен? (Торнаның борыны озын, ә тәлинкә сай. Шуңа күрә авызына ботка эләкмәгән). Тәлинкәдә ботка калганмы? (Юк). Торна ашый алмаган бит, ботка кая киткән соң? (Төлке үзе ашап бетергән). Торна кайтып киткәндә, Төлкегә нәрсә дигән? (Торна Төлкене үзенә кунакка чакырган). Төлке Торнаны нәрсә белән сыйлаган? (Борчак белән сыйлаган). (Активлаштыру). Борчакны нинди савытка салган? (Тар муенлы озын чүлмәккә салган). (Активлаштыру). Төлке ашый алганмы? (Юк). Ни өчен? (Тар муенлы озын чүлмәккә аның авызы сыймаган). Чүлмәктә борчак калганмы? (Юк). Борчак кая киткән? (Борчакны төлке үзе ашап бетергән). (Активлаштыру). Төлке ашамагач, нинди хәлдә калган? ( Ач калган). Төлке нишләгән? (Өенә кайтып киткән). Шуннан соң Торна белән Төлке арасында нәрсә булган? (Аларның дуслыгы беткән). (Активлаштыру). Балалар, ничек уйлыйсыз, Төлке белән Торна дөрес эшләгәннәрме? (Юк). Ни өчен Торна да, Төлке дә үзләренә килгән кунакны сыйлый алмаганнар? Аларның нинди начар гадәте булган? (Алар саран булганнар). Дөрес, балалар, саранлык – начар гадәт. Һәрчак юмарт булырга, дусларыңнан сый-хөрмәтеңне кызганмаска кирәк. “Торна белән Төлке” әкияте юмарт булырга өйрәтә. Сез дә үзегездә шушы сыйфатны булдырырга тырышыгыз!. Балалар, Торна белән Төлке бик дуслашырга телиләр дә, ләкин бер-берсен кунакка чакырырга борчаклары юк икән. Торна белән Төлкегә булышабызмы? (Әйе). Менә миндә бер савыт бар. Савытның эченә нәрсә салганнар? (Күрсәтә). (Борчак). Балалар, савытка борчак кына салмаганнар, тимер гайкалар да тутырганнар. Әйдәгез, тимер гайкаларны аерып алабыз да, борчакны Торна белән Төлкегә бирәбез. Ничек итеп тимер гайкаларны борчак арасыннан аерып була икән? (Балаларның җаваплары. Алар үз фикерләрен әйтәләр. Магнит кулланырга кирәк дигән фикергә киләләр). Балалар, кем белә, нәрсә соң ул магнит? (Ул тимер әйберләрне үзенә тарта, үзенә ябыштыра). (Балаларны активлаштыру). Дөрес, балалар, менә шундый кызыклы әйбер ул магнит . Торна белән Төлкегә булышабызмы? Сез аларның дуслашуын телисезме? Әйдәгез, эксперимент үткәреп карыйбыз. Менә бу пластмассадан ясалган буш тәлинкәгә тимер гайкаларны салыгыз. Чиста, пөхтә итеп эшләргә тырышыгыз. Борчакларны идәнгә коймагыз!

Тәрбияче өстәл уртасына тәлинкә куя. Һәр балага гайкалар һәм борчак бутап салынган савытлар бирелә. Магнитлар таратыла.

.

Тәрбияче. Менә, балалар, күрәсезме! Бергә эшләгәндә эш тиз бетә. Эшләве дә күңелле. Торна белән Төлкегә дә булыштыгыз. Аларга булышканда, үзегез дә күп нәрсәгә өйрәндегез - магнит белән таныштыгыз. Борчак эченнән гайкаларны аерып алып, борчакны чистарттыгыз. Торна белән Төлке дә дуслашачак. Балалар, Торна белән Төлкегә булышкач, сезгә күңелле булдымы? (Балаларның җаваплары). (Балаларны активлаштыру). Булдырдыгыз, балалар! Чиста, пөхтә итеп эшләдегез! Эш беткәч, уйнарга ярый!