- •Туган телдә сөйләшәбез
- •Аңлатма язуы
- •Туган телгә өйрәтү, сөйләм үстерү юнәлеше буенча белем бирү эшчәнлеген оештыру төрләре
- •Танып белү өлкәсе
- •Беренче бүлек. Белем бәйрәме Тема. Без балалар бакчасында
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Безнең китаплар
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Безнең яраткан апабыз
- •Эшчәнлек барышы.
- •Икенче бүлек. Көз Тема. Басуга бару
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Куян күчтәнәчләре
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Көзге яфраклар. Күгәрчен.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Өченче бүлек. Мин дөньяның бер кешесе Тема. Әти, әни һәм мин
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Мин һәм кешеләр
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: Мин үзем өчен иң кадерле кеше
- •Эшчәнлек барышы.
- •Дүртенче бүлек. Минем шәһәрем, минем Ватаным Тема. Минем данлыклы шәһәрем
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Минем Туган илем - рәсәй
- •Эшчәнлек барышы.
- •Бишенче бүлек. Яңа ел бәйрәме Тема. Кар кызы, кар бөртеге бездә кунакта.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Яңа ел уенчыклары.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Яңа ел килә
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Киемнең үткәне һәм бүгенгесе.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: Хуш киләсең, карлы Кыш!
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: миләш һәм балан җиләкләре.
- •Эчтәлек барышы
- •Алтынчы бүлек. Кыш Тема. Кыш билгеләре
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Кар бабай
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Җәнлекләр кышка әзерләнә
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Җәнлекләр кышкы урманда
- •Эчшчәнлек барышы.
- •Җиденче бүлек. Ватанны саклаучылар көне Тема. Без - солдатлар
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Безнең армия
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Бакчабызның балта остасы
- •Эшчәнлек барышы.
- •Сигезенче бүлек. Сигезенче март Тема. Музыка җитәкчесендә кунакта
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Әнием турында сөйлим
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тугызынчы бүлек. Халык җәүһәрләре Тема: савыт-саба
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унынчы бүлек. Яз Тема. Кар бабай язны эзли
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Яз бүләкләре
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Яз килә, яз!
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унберенче бүлек. Җиңү бәйрәме Тема. Татарстан байрагы
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Җиңү бәйрәме
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. 9 майны каршылап...
- •Эшчәнлек барышы.
- •Уникенче бүлек. Җәй Тема: Чәчәкләр
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: үрдәк бәбкәсе бак-бакны тасвирлау
- •Эшчәнлек барышы
- •Сөйләм үстерү (коммуникация) өлкәсе
- •Беренче бүлек. Белем бәйрәме Тема. Безнең уенчыклар
- •Эшчәнлек барышы.
- •Икенче бүлек. Көз Тема. “песи балалары белән” дигән сюжетлы картина карау һәм хикәя төзү.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Өченче бүлек. Мин дөньяның бер кешесе Тема: Гаилә
- •Эшчәнлек барышы.
- •Дүртенче бүлек. Минем шәһәрем, минем Ватаным Тема. Синең куркынычсызлыгың синең кулларда
- •Эшчәнлек барышы.
- •Бишенче бүлек. Яңа ел бәйрәме Тема. Кыш бабай турында хикәя төзү
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Әкияти җәнлекләрнең кышкы маҗаралары
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема: Чыршыкай- купшыкай
- •Эшчәнлек барышы.
- •Алтынчы бүлек. Кыш Тема. Ап-ак тунлы кыш
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Кыргый хайваннар
- •Эчтәлек барышы.
- •Җиденче бүлек. Ватанны саклаучылар көне Тема. Хәрби һөнәрләр
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Очучылар
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Иң яхшы әти (Йомгаклау чарасы)
- •Кичә барышы.
- •3 Нче ярыш.
- •Сигезенче бүлек. Сигезенче март Тема. Әниләр бәйрәме!
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. “эт көчекләре белән” дигән картина буенча хикәя төзү
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тугызынчы бүлек. Халык җәүһәрләре Тема: Бияләй һәм пЕрчатка
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унынчы бүлек. Яз Тема. Аюның язгы маҗаралары
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Урман күлендә
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унберенче бүлек. Җиңү бәйрәме Тема. Транспорт
- •Эшчәнлек барышы.
- •Уникенче бүлек. Җәй Тема: Бөҗәкләр
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: Чәчәкле җәй
- •Эшчәнлек барышы.
- •Матур әдәбият белән таныштыру өлкәсе
- •Беренче бүлек. Белем бәйрәме Тема. Әнәс Хәсәновның “балалар бакчасында” хикәясен уку
- •Эшчәнлек барышы.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Икенче бүлек. Көз Тема. Л.Леронның “яфрак бәйрәме” шигырен уку.
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Г. Гомәрнең “аю әппәс” әкиятен уку.
- •Эшчәнлек барышы
- •Өченче бүлек. Мин дөньяның бер кешесе Тема. Б.Рәхмәтнең “Бакчага киләчәк” шигырен уку. Һөнәрләр турында сөйләшү.
- •Эчтәлек барышы.
- •Дүртенче бүлек. Минем шәһәрем, минем Ватаным
- •Эшчәнлек барышы.
- •Бишенче бүлек. Яңа ел бәйрәме Тема: хәйдәрнең “керпе туны” әкиятен уку
- •Эшчәнлек барышы.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Ә. Кариның “кыш” шигырен уку
- •Эшчәнлек барышы
- •Алтынчы бүлек. Кыш Тема. Хәйдәрнең “керпе туны” әкиятенЕң эчтәлеген сөйләү
- •Эшчәнлек барышы.
- •Җиденче бүлек. Ватанны саклаучылар көне Тема. К. Булатованың “солдатлар” дигән шигырен уку
- •Эшчәнлек барышы.
- •Сигезенче бүлек. Сигезенче март Тема. Д.Хабибуллинаның “Бүләк” шигырен уку.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тугызынчы бүлек. Халык җәүһәрләре Тема: бeз әкият яратабыз
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унынчы бүлек. Яз Тема. Константин ушинскийның “хайваннар бәхәсе”
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унберенче бүлек. Җиңү бәйрәме Тема. Ә. Рәшитнең “кояшлы ил” дигән шигырен яттан өйрәнү
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. “тавык, тычкан, көртлек” татар халык әкиятен сөйләү
- •Эшчәнлек барышы.
- •Уникенче бүлек. Җәй Тема. “Күбәләкләр ничек килеп чыккан?” филиппин халык әкиятен уку
- •Эчтәлек барышы.
- •Уртанчылар төркемендә сөйләм телен үзләштерү дәрәҗәләренә диагностика Диагностика: биремнәр, методикалар
- •1 Нче бирем.
- •2. “Туп турында сөйлә” күнегүе.
- •3. “Уенчык эт турында хикәя уйлап чыгар” күнегүе.
- •5. “Эчтәлеген сөйлә” күнегүе.
Эшчәнлек барышы.
Тәрбияче фланелеграфка Яңа ел бәйрәме күренеше сурәтләнгән картина куя.
Тәрбияче. Балалар, нинди бәйрәм якынлаша? (Яңа ел, чыршы бәйрәме, елка). (Балаларны активлаштыру). Балалар, карагыз әле монда нинди матур картина. Сез монда нәрсәләр күрәсез? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Яңа ел бәйрәмендә балалар нишлиләр? (Җырлар җырлыйлар, бииләр, чыршы тирәли әйлән-бәйлән уйныйлар). (Балаларны активлаштыру). Балаларның бәйрәменә кем килгән? (Кыш бабай). (Балаларны активлаштыру). Кыш бабайның җилкәсендә нәрсә бар? (Капчык). (Балаларны активлаштыру). Кыш бабайның капчыгында нәрсәләр бар икән соң? (Күчтәнәчләр, бүләкләр). (Балаларны активлаштыру). Ә ул бүләкләрен кемгә бирә? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Әйе, ул бүләкләрен җыр җырлаган, шигырь сөйләгән балалрга бирә. Балалар, без дә бүген сезнең белән яттан сөйләргә бер шигырь өйрәнербез. Мин аны башта сезгә бер кат укыйм. Ул Мәрзия Фәйзуллинаның “Кыш бабай” шигыре.
Кыш бабай
Җилкәсенә капчык асып,
Кыш бабай килеп керде.
Төрле кызык сүзләр әйтеп,
Бүләк өләшеп йөрде.
Аннан Кыш бабай тыпырдап,
Бик шәп бии башлады.
Биемәскә, аягында —
Безнең апа башмагы.
Менә нинди кызык шигырь. Балалар, әйдәгез без дә Кыш бабай кебек биеп алыйк. (Яңа ел темасына туры килгән күңелле көй аудиоязмасы куела). Булдырдыгыз, балалар! Игътибар белән тыңлагыз, шигырьне тагын бер кат укыйм. (Тәрбияче шигырьне тагын бер кат сәнгатьле итеп укый). Ә хәзер шигырьне укырга сез миңа булышырсыз. Мин шигырь юлларын әйтә башлыйм, ә сез дәвам итәрсез.
Җилкәсенә... (капчык асып),
Кыш бабай... (килеп керде).
Төрле кызык... (сүзләр әйтеп),
(Бүләк) өләшеп йөрде.
Аннан... (Кыш бабай) тыпырдап,
Бик шәп... (бии башлады).
Биемәскә, аягында —
(Безнең апа башмагы). (Балаларны активлаштыру). Балалар, әйдәгез, шигырьне мин тагын бер кат укыйм, сез минем арттан кабатлагыз һәм хәрәкәтләр ясагыз. (Шигырь эчтәлегенә туры китереп, хәрәкәтләр ясыйлар). Булдырдыгыз, балалар! Шигырьне кайсыгыз сөйләп күрсәтә? (Балаларны активлаштыру). (Тәрбияче берничә баладан сөйләтеп карый). Булдырдыгыз, балалар! Бу шигырьне сөйләсәгез, Кыш бабай бик сөенер, сезгә рәхмәт әйтер. (Ятлау авыррак бирелгән балалар белән тәрбияче эшне дәвам итә).
Тема. Ә. Кариның “кыш” шигырен уку
Бурычлар:
1) балаларны Ә. Кариның шигыре белән таныштыру, эчтәлеге буенча сорауларга җавап бирүдә күнектерү; резинаның сыйфаты һәм үзлеге белән таныштыру, материал һәм аны куллану ысулы арасындагы бәйләнешне күрергә өйрәтү;
2) игътибарны, конкрет-образлы фикерләүне, шигырьдә кулланылган сүзләр хисабына (ап-ак, мамык кебек, бәс) сүзлекне үстерү;
3) яңа елга, шигъри әсәргә карата кызыксыну тәрбияләү.
Җиһазлар: кыш сурәтләнгән рәсемнәр: ак карга төренгән урамнар, бәскә күмелгән агачлар; урамда уйнаучы балалар: таудан чана шуалар; бер кабартылган, бер кабартылмаган һава шарлары, таз яки табак белән су, резин перчаткалар.
Эшчәнлек барышы
Тәрбияче. Балалар, балалар бакчасында тиздән нинди бәйрәм булачак? (Яңа ел). (Балаларны активлаштыру). Яңа ел бәйрәмендә балалар нишлиләр? (Җырлар җырлыйлар, бииләр, чыршы тирәли әйлән-бәйлән уйныйлар). Дөрес, балалар, без җырлар, биюләр, уеннар өйрәнәбез. Яңа ел бәйрәменә кемнәр килә? (Кыш бабай, Кар кызы, әтиләр, әниләр). Бик дөрес, балалар. Яңа ел бәйрәмендә иң кадерле кунак – Кыш бабай. Әйдәгез, без дә Кыш бабай, кыш турында шигырь өйрәник әле. Шигырьне игътибар белән тыңлагыз. (Тәрбияче сәнгатьле итеп шигырь укый). Балалар, кемне балалар сагынып алалар? (Кыш бабайны). Кыш бабай нәниләрне ничек сагынган? (Ул балалар өчен карлар яудырган). Карны нәрсә белән чагыштырып була? (Мамык белән). Әйе, кар, мамык кебек, ак, йомшак. Урамнар, кырлар нәрсә белән капланган? (Ап-ак кар белән капланган). Кышын агачлар бәс белән каплана. Балалар, карагыз әле бу рәсемгә. Агачлар бәс белән капланган. Нәрсә белән капланган? (Күмәк һәм индивидуаль җаваплар). Балалар кышын нишлиләр? (Чана шуалар, шаулашалар, “на-на” дип кычкыралар). Әйе, кышын балаларга бик күңелле, алар кар белән уйныйлар, чана, тимераякта шуалар, Кар бабай ясыйлар. Кыш балалар өчен көтелгән бәйрәм. (Тәрбияче балаларга рәсемнәр күрсәтә). Мин тагын бер тапкыр шигырьне укып чыгам, сез тыңлагыз. (Тәрбияче шигырь укый).
Балалар, хәзер без сезнең белән уйнап алабыз.
Без суыктан курыкмыйбыз
Куллар белән колакларны, (колакларын,борыннарын ышкыйлар)
Борыннарны ышкыйбыз.
Кулларны чәбәклибез, (кул чабалар)
Яканы күтәрәбез. (яканы күтәргән хәрәкәт ясыйлар)
Урында сикерәбез, (урында сикерәләр)
Аннары йөгерәбез. (урында йөгерәләр)
Суыктан курыкмыйбыз. (аяк очларына басып, кулларын өскә күтәреп чәбәклиләр).
(2-3 тапкыр кабатлыйлар).
Балалар, Яңа ел бәйрәме алдыннан бүлмәләрне, музыка залын бәйрәмчә бизиләр. Мишуралар, чыршы уенчыклары эләләр, гирляндалар асалар. (Тәрбияче уенчыклар белән бизәлгән чыршы рәсеме күрсәтә). (Шул вакыт төркем бүлмәсенә шарик очып керә). Балалар, бу нәрсә? (Балаларны активлаштыру). Бүлмәне шарлар белән дә бизәргә була. Балалар, шарик үзе турында бернәрсә дә белми икән. Әйдәгез, аның нинди материалдан ясалуы турында сөйлик. Балалар, шар нинди материалдан эшләнгән? (Резинадан). (Балаларны активлаштыру). Резина йомшак һәм шома. (Балалар тотып карыйлар). (Балаларны активлаштыру). Шар зур. Ул кечкенә дә була ала. (Тәрбияче һавасы чыгарылган шарик күрсәтә). Балалар, шарны таздагы суга салам. Шар нишләде? (Балалар шарны тотып карыйлар). (Юешләнде). (Балаларны активлаштыру). Карагыз әле, шарны сөртәм. Ул хәзер нинди? (Тотып карыйлар). (Коры). (Балаларны активлаштыру). Ничек уйлыйсыз, шар су үткәрәме? (Юк, шар су үткәрми). Әйдәгез тәҗрибә үткәреп карыйк әле. Кулларга перчаткалар киябез, суга тыгабыз. Куллар юешләндеме? (Резинадан эшләнгән әйберләр су үткәрми). Балалар, резинадан эшләнгән нинди әйберләр беләсез? (Резин итек, чәч өчен резинка, перчаткалар). (Балаларны активлаштыру). Менә резинадан ясалган шарга аның турыда сөйләдек. Ул канәгать калды, сезгә “рәхмәт”- ди.
