- •Туган телдә сөйләшәбез
- •Аңлатма язуы
- •Туган телгә өйрәтү, сөйләм үстерү юнәлеше буенча белем бирү эшчәнлеген оештыру төрләре
- •Танып белү өлкәсе
- •Беренче бүлек. Белем бәйрәме Тема. Без балалар бакчасында
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Безнең китаплар
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Безнең яраткан апабыз
- •Эшчәнлек барышы.
- •Икенче бүлек. Көз Тема. Басуга бару
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Куян күчтәнәчләре
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Көзге яфраклар. Күгәрчен.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Өченче бүлек. Мин дөньяның бер кешесе Тема. Әти, әни һәм мин
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Мин һәм кешеләр
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: Мин үзем өчен иң кадерле кеше
- •Эшчәнлек барышы.
- •Дүртенче бүлек. Минем шәһәрем, минем Ватаным Тема. Минем данлыклы шәһәрем
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Минем Туган илем - рәсәй
- •Эшчәнлек барышы.
- •Бишенче бүлек. Яңа ел бәйрәме Тема. Кар кызы, кар бөртеге бездә кунакта.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Яңа ел уенчыклары.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Яңа ел килә
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Киемнең үткәне һәм бүгенгесе.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: Хуш киләсең, карлы Кыш!
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: миләш һәм балан җиләкләре.
- •Эчтәлек барышы
- •Алтынчы бүлек. Кыш Тема. Кыш билгеләре
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Кар бабай
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Җәнлекләр кышка әзерләнә
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Җәнлекләр кышкы урманда
- •Эчшчәнлек барышы.
- •Җиденче бүлек. Ватанны саклаучылар көне Тема. Без - солдатлар
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Безнең армия
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Бакчабызның балта остасы
- •Эшчәнлек барышы.
- •Сигезенче бүлек. Сигезенче март Тема. Музыка җитәкчесендә кунакта
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Әнием турында сөйлим
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тугызынчы бүлек. Халык җәүһәрләре Тема: савыт-саба
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унынчы бүлек. Яз Тема. Кар бабай язны эзли
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Яз бүләкләре
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Яз килә, яз!
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унберенче бүлек. Җиңү бәйрәме Тема. Татарстан байрагы
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Җиңү бәйрәме
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. 9 майны каршылап...
- •Эшчәнлек барышы.
- •Уникенче бүлек. Җәй Тема: Чәчәкләр
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: үрдәк бәбкәсе бак-бакны тасвирлау
- •Эшчәнлек барышы
- •Сөйләм үстерү (коммуникация) өлкәсе
- •Беренче бүлек. Белем бәйрәме Тема. Безнең уенчыклар
- •Эшчәнлек барышы.
- •Икенче бүлек. Көз Тема. “песи балалары белән” дигән сюжетлы картина карау һәм хикәя төзү.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Өченче бүлек. Мин дөньяның бер кешесе Тема: Гаилә
- •Эшчәнлек барышы.
- •Дүртенче бүлек. Минем шәһәрем, минем Ватаным Тема. Синең куркынычсызлыгың синең кулларда
- •Эшчәнлек барышы.
- •Бишенче бүлек. Яңа ел бәйрәме Тема. Кыш бабай турында хикәя төзү
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Әкияти җәнлекләрнең кышкы маҗаралары
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема: Чыршыкай- купшыкай
- •Эшчәнлек барышы.
- •Алтынчы бүлек. Кыш Тема. Ап-ак тунлы кыш
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Кыргый хайваннар
- •Эчтәлек барышы.
- •Җиденче бүлек. Ватанны саклаучылар көне Тема. Хәрби һөнәрләр
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Очучылар
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Иң яхшы әти (Йомгаклау чарасы)
- •Кичә барышы.
- •3 Нче ярыш.
- •Сигезенче бүлек. Сигезенче март Тема. Әниләр бәйрәме!
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. “эт көчекләре белән” дигән картина буенча хикәя төзү
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тугызынчы бүлек. Халык җәүһәрләре Тема: Бияләй һәм пЕрчатка
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унынчы бүлек. Яз Тема. Аюның язгы маҗаралары
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Урман күлендә
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унберенче бүлек. Җиңү бәйрәме Тема. Транспорт
- •Эшчәнлек барышы.
- •Уникенче бүлек. Җәй Тема: Бөҗәкләр
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема: Чәчәкле җәй
- •Эшчәнлек барышы.
- •Матур әдәбият белән таныштыру өлкәсе
- •Беренче бүлек. Белем бәйрәме Тема. Әнәс Хәсәновның “балалар бакчасында” хикәясен уку
- •Эшчәнлек барышы.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Икенче бүлек. Көз Тема. Л.Леронның “яфрак бәйрәме” шигырен уку.
- •Эшчәнлек барышы
- •Тема. Г. Гомәрнең “аю әппәс” әкиятен уку.
- •Эшчәнлек барышы
- •Өченче бүлек. Мин дөньяның бер кешесе Тема. Б.Рәхмәтнең “Бакчага киләчәк” шигырен уку. Һөнәрләр турында сөйләшү.
- •Эчтәлек барышы.
- •Дүртенче бүлек. Минем шәһәрем, минем Ватаным
- •Эшчәнлек барышы.
- •Бишенче бүлек. Яңа ел бәйрәме Тема: хәйдәрнең “керпе туны” әкиятен уку
- •Эшчәнлек барышы.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. Ә. Кариның “кыш” шигырен уку
- •Эшчәнлек барышы
- •Алтынчы бүлек. Кыш Тема. Хәйдәрнең “керпе туны” әкиятенЕң эчтәлеген сөйләү
- •Эшчәнлек барышы.
- •Җиденче бүлек. Ватанны саклаучылар көне Тема. К. Булатованың “солдатлар” дигән шигырен уку
- •Эшчәнлек барышы.
- •Сигезенче бүлек. Сигезенче март Тема. Д.Хабибуллинаның “Бүләк” шигырен уку.
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тугызынчы бүлек. Халык җәүһәрләре Тема: бeз әкият яратабыз
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унынчы бүлек. Яз Тема. Константин ушинскийның “хайваннар бәхәсе”
- •Эшчәнлек барышы.
- •Унберенче бүлек. Җиңү бәйрәме Тема. Ә. Рәшитнең “кояшлы ил” дигән шигырен яттан өйрәнү
- •Эшчәнлек барышы.
- •Тема. “тавык, тычкан, көртлек” татар халык әкиятен сөйләү
- •Эшчәнлек барышы.
- •Уникенче бүлек. Җәй Тема. “Күбәләкләр ничек килеп чыккан?” филиппин халык әкиятен уку
- •Эчтәлек барышы.
- •Уртанчылар төркемендә сөйләм телен үзләштерү дәрәҗәләренә диагностика Диагностика: биремнәр, методикалар
- •1 Нче бирем.
- •2. “Туп турында сөйлә” күнегүе.
- •3. “Уенчык эт турында хикәя уйлап чыгар” күнегүе.
- •5. “Эчтәлеген сөйлә” күнегүе.
Өченче бүлек. Мин дөньяның бер кешесе Тема. Б.Рәхмәтнең “Бакчага киләчәк” шигырен уку. Һөнәрләр турында сөйләшү.
Бурычлар:
1) әдәби әсәрне эмоциональ кабул итәргә өйрәтү, һөнәрләр белән танышуны дәвам итү, сөйләмнең грамматик төзелешен формалаштыру, “һ” авазын сөйләмдә ныгыту;
2) кабул итүне, игътибарны, хәтерне, бәйләнешле сөйләмне үстерү, сүзлек запасын баету;
3) һөнәрләргә хөрмәт тәрбияләү.
Җиһазлар: Белмәмеш (уенчык), уенчыклар, зур сумка, шофер, сатучы, тәрбияче сурәтләнгән картинкалар.
Эчтәлек барышы.
Балалар, кулга кул тотынышып түгәрәккә басалар. Чиратлап бер-берсенең кулын кысалар һәм: “Исәнме, ...(исемен әйтә)! Мин сине күрүемә бик шат!” – диләр.
Тәрбияче балаларга балалар бакчасында уйнаучы балалар һәм тәрбияче сурәтләнгән картина күрсәтә.
Тәрбияче. Балалар, игътибар белән карагыз әле, картинкада кемнәрне күрәсез? (Балалар һәм бер апа). Балалар нишлиләр? (Уйныйлар). Дөрес, балалар, алар уйныйлар. Алар янындагы бу апаны кем дип уйлыйсыз? (Тәрбияче). Тәрбияче апалары балаларны яратамы? (Әйе). Каян белдегез? (Ул балаларга карап елмаеп тора). Без хәзер сезнең белән шул турында шигырь укыйбыз. Шигырь “Бакчага килгәч” дип атала. Аны Бари Рәхмәт язган. Игътибар белән тыңлагыз! (Тәрбияче шигырьне укый). Шигырьнең исеме нинди? (Бакчага килгәч). Шигырьдә кемнәр турында сөйләнә? (Балалар һәм тәрбиячеләр). Бакчадагы апалар балаларны яраталармы? (Яраталар). Бакчага килгән балаларны апалар ничек каршы алалар? (Елмаялар, кочаклап алалар). (Индивидуаль күмәк кабатлаулар). Бакчадагы апалар кемнәр кебек? (Әниләр кебек). (Активлвштыру). Сезне дә балалар бакчасында шулай каршы алармы? Тәрбияче апагызның исеме ничек? Сез аны яратасызмы? (Балларның җаваплары). Ул сезне яратамы? Аның сезне яратуын каян беләсез? (Балаларның җаваплары).Тәрбияче апалар балаларны бик яратканга күрә, менә шундый матур шигырь язганнар.
Ишек шакыган тавыш ишетелә. Тәрбияче ишекне ачып карый, Белмәмеш керә.
Тәрбияче.Балалар, безгә бүген кунакка Белмәмеш килгән. Ул үзе белән зур сумка алып килгән.
Белмәмеш. Исәнмесез, балалар! (Исәнләшәләр). Мин сездән ярдәм сорарга килдем. Шушы зур сумкада бик күп әйберләр бар. Зинһар өчен, миңа шуларны аерырга ярдәм итегез! (Белмәмеш өстәлгә сумкасындагы әйберләрне сала). Карагыз әле, бу нәрсә? (Машина күрсәтә). (Машина). Бу нәрсә? (Китап). Ә монысы нәрсә? (Үлчәү). Бу нәрсә? (Тәгәрмәч).
Тәрбияче. Белмәмеш, бигрәк күп әйберләр салып йөрисең икән сумкаңа! Нәрсәләр генә юк монда! Тукта әле, ашыкма, Белмәмеш. Ашыккан ашка пешкән, диләр. Әйдә, алып килгән әйберләреңне балалар белән бергә карыйк. Син менә монда утырып тор, ә балалар сиңа ярдәм итәләр. (Тәрбияче Белмәмешне өстәлгә утырта). (Тәрбияче балаларга үлчәү, алъяпкыч күрсәтә). Балалар, үлчәү, алъяпкыч нинди һөнәр иясенә кирәк? (Сатучыга кирәк). (Активлаштыру). Тәгәрмәч, руль, машина нинди һөнәр иясенә кирәк? (Шофёрга). Әкият китабы, уенчыклар, кайчы, төсле карандашлар кайсы һөнәр иясенә кирәк? (Тәрбиячегә кирәк). (Активлаштыру). Менә күрәсезме инде, Белмәмеш, балалар сиңа бик тиз аңлатып бирделәр. Шофёр, тәрбияче, сатучы – алар һөнәрләр. Балалар, шофёр, тәрбияче, сатучы - .. (Һөнәрләр). (Кабатлыйлар). Белмәмеш, син дә аңлагансыңдыр, шофёр, тәрбияче, сатучы – һөнәрләр. Балалар, әйдәгез “һ” авазын иҗекләрдә, сүзләрдә ныгытыйк әле. Белмәмеш, син дә кабатла. Минем арттан кабатлагыз: һа-һа-һа-һава; һо-һо-һо-һоп; һу-һу-һу-һуш; һә-һә-һә-һәйкәл; һө-һө-һө-һөнәр. Балалар, “һ” авазы кергән нинди сүзләр әйттегез? (һава, һоп, һуш, һәйкәл, һөнәр). Әйдәгез, бу сүзләрне тагын бер кат бергәләп кабатлап чыгабыз. (Балалар кабатлыйлар). Булдырдыгыз! Хәзер һөнәрләр турында сөйләп алыйк. Бу кем? (Тәрбияче шофёр төшерелгән картинка күрсәтә). (Шофёр). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлаулар). Ул нишли? (Ул машина йөртә). (Активлаштыру). Кемнең әтисе шофёр булып эшли? Ул нинди машина йөртә? (Балаларның җаваплары). Балалар, сезгә Марат “Шофёр булам” шигырен сөйләп күрсәтер. (Бала шигырьне алдан ук өйрәнә).
Мин дә әтием шиелле
Шофёр булырга уйлыйм.
Шуның өчен һәрвакыт
Машинам белән уйныйм.
Тизрәк үсеп, шофёр булсам,
Нишләргә белер идем:
Урамдагы бар баланы
Утырып йөрер идем.
(Зәкия Туфайлова)
Балалар, Марат шигырьне сәнгатьле итеп сөйләде. Әйдәгез, аны мактап, кул чабабыз. (Кул чабалар). (Алга таба сатучы, тәрбияче турында сөйлиләр).
Белмәмеш. Балалар, мин бик күп нәрсәләргә өйрәнеп утырдым. Мин хәзер шофёр, сатучы, тәрбияче һөнәрләрен беләм. Сезгә зур рәхмәт. Бу турында дусларыма да сөйлисем килә. Мин китәм. Уенчыкларны мин сезгә уйнарга калдырам. Сау булыгыз!
Тәрбияче. Бик яхшы, Белмәмеш. Без синең өчен сөенәбез. (Белмәмеш китә). Балалар, сез бүген нәрсәгә өйрәндегез? Нәрсә белдегез? Сезгә нәрсә ошады? (Балаларның җаваплары). Хәзер Белмәмеш калдырып киткән уенчыклар белән уйнап алыйк. Сезгә матур көн телим!
