Эшчәнлек барышы.

Тәрбияче. Хәерле иртә, балалар! Кәефегез ничек, әйбәтме? Йокыларыгыз туйдымы? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Бүген иртән барыгызның да бакчага барасы килдеме? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Сез бакчага йөрергә яратасызмы? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Ни өчен? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Булдырдыгыз! Мин хәзер сезнең кебек бакчага йөрергә яратучы кыз турында шигырь укырмын. Ул Гасыйм Лотфиның “Ул бакчаны ярата” шигыре.

Көн саен Ләйлә Төрле уенчыклар,

Бакчага килә. Курчаклар монда.

Соң гына кайта Кайтасы килми

Кич белән өйгә. Ләйләнең шуңа.

Ярата Ләйлә — Әнием, — ди ул, —

Көн үткәрергә Ашыгып йөрмә.

Иптәшләр белән Мине алырга

Бакчада бергә. Бик иртә килмә.

Балалар, шигырь матурмы? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Кызның исеме ничек? (Ләйлә). (Балаларны активлаштыру). Ул көн саен кая килә? (Бакчага). (Балаларны активлаштыру). Ә Ләйлә өенә кайчан кайта? (Соң гына, кич белән). (Балаларны активлаштыру). Ләйлә бакчада көнен кемнәр белән үткәрә? (Иптәшләре белән). (Балаларны активлаштыру). Балалар, Ләйләнең ни өчен бакчадан кайтасы килми? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Дөрес, чөнки төрле уенчыклар, курчаклар монда. (Балаларны активлаштыру). Балалар, Ләйлә әнисенә нәрсә ди? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Булдырдыгыз! Балалар, без дә туп белән уйнап алыйк әле. Мин тупны сезгә ыргытам, ә сез безнең төркемдә нинди уенчыклар бар, шуларны әйтерсез. Булдырдыгыз! Балалар, әйдәгез шигырьне бергәләп укыйбыз. Мин әйтә башлыйм, сез дәвам итәрсез.

Көн саен... (Ләйлә) Төрле... (уенчыклар),

Бакчага... (килә). Курчаклар монда.

Соң гына кайта Кайтасы килми

Кич белән... (өйгә). (Ләйләнең шуңа).

Ярата... (Ләйлә) — Әнием, — ди ул, —

Көн үткәрергә Ашыгып... (йөрмә).

Иптәшләр белән Мине алырга

Бакчада... (бергә). Бик... (иртә килмә).

Булдырдыгыз, балалар! Безнең бакчада бик күңелле, рәхәт. Без сезне һәрвакыт көтеп калабыз. Балалар, әйдәгез, үзебезне мактап кул чабып алыйк әле! Исән-сау булыгыз!

Икенче бүлек. Көз Тема. Л.Леронның “яфрак бәйрәме” шигырен уку.

Бурычлар:

1) балаларны көзге табигать матурлыгы белән таныштыру, шигырьнең эчтәләге буенча җавап биргәндә авторның шигъри юлларын кулланырга өйрәтү;

2) балаларның кабул итүләрен, хәтерен, күзәтүчәнлеген, тәрбияче артыннан сәнгатъле итеп кабатлау осталыгын үстерү;

3) балаларда бергә шөгыльләнү, сорауларга җавап бирү теләге уяту, көзге табигать белән соклану тәрбияләү.

Җиһазлар: кәрҗин, балаларга җитәрлек санда сары яфраклар, яфраклары коелган каен агачы сурәтләнгән ватман, пумала, җилем, салфеткалар, “Яфрак бәйрәме” (Р.Еникеева көе, Л.Лерон сүз.) җырының аудиоязмасын

Эшчәнлек барышы

Тәрбияче. Балалар, мин сезгә бер табышмак әйтәм, тыңлагыз әле.

Кырлар буш кала,

Яңгырлар ява,

Җирләр дымлана,

Бу кайчан була?

(Көз). (Активлаштыру). Дөрес әйттегез. Көз икәнен кайдан белдегез? (Балаларның җаваплары). Әйе, бу көз көне була. Чөнки көз көне кырлар буш кала, яңгырлар ява. Яңгыр яугач, җир дымлана. Җил агачның яфракларын өзеп кала да, җиргә төшерә. Хәзер мин сезгә Л.Леронның “Яфрак бәйрәме” дигән шигырен укыйм. Игътибар белән тыңлагыз. (Тәрбияче сәнгатьле итеп шигырь укый). Балалар, җиргә нәрсә ява? (Яфраклар). (Активлаштыру). Нинди яфраклар җиргә ява? (Сары, сап-сары). (Активлаштыру). Балалар, сап-сары яфрак нинди була ул? (Балаларның җаваплары). Дөрес әйтәсез, сап-сары яфрак ул куе сары төстә. Менә мин сезгә андый яфракларны күрсәтәм (Тәрбияче балаларга куе сары яфраклар күрсәтә). Сары, сары, сап-сары агачның яфраклары. Ни өчен агачлар яфракларын коялар? (Балаларның җаваплары). Балалар, көз көне кояш аз яктырта, яфраклар тукланыр өчен витаминнар җитми, аларның сабакка урнашкан урыннары йомшара. Җил исүгә, яфраклар үскән урыннарын калдырып, җиргә төшәләр. Балалар, ни өчен шагыйрь көзне матур чак дип атый. (Балаларның җаваплары). Мин дә сезнең белән килешәм. Яфраклар төрле төскә керәләр: сары, кызыл, кызгылт, коңгырт. Бик матур яфраклар! Алар төсле келәм кебек җирдә яталар. Агачлардан коелганда, яфраклар бер-берсе белән уйныйлар, бөтереләләр, әйләнәләр. Бу турыда шагыйрь менә нәрсә дип яза:

Җил исә, ява яфрак,

Көзнең матур чаклары.

Оча яфрак, уйный яфрак,

Һаваларда әйләнеп.

(Тәрбияче шигырьне укый). Балалар, әйдәгез бергәләп кабатлыйк әле бу юлларны. (Күмәк кабатлау). Хәзер уйнап алабыз. Сез көзге яфраклар булырсыз. (Тәрбияче “Яфрак бәйрәме” җырының аудиоязмасын куя. Балалар музыка астында яфраклар булып бииләр). Булдырдыгыз, сез бик матур яфраклар булдыгыз. Мин шигырьне тагын бер тапкыр укып чыгам, сез игътибар белән тыңлагыз, аннан соң үзегезгә ошаган урынын әйтерсез. (Тәрбияче шигырьне укый, аннан соң балаларга ошаган урыннарын яңадан укып чыга).

Хәзер без дә сезнең белән каен агачын сары яфраклар белән бизәрбез. Менә бу кәрҗиндә яфраклар бар: сары, сары сап-сары яфраклар.

Алдан ук ватман әзерләп куела. Балалар каен агачына яфраклар ябыштыралар. Тәрбияче ябыштыру кагыйдәләрен искә төшерә: пумала белән юка гына итеп җилем (клей) буяп, буялган ягы белән яфракны ябыштырырга һәм салфетка белән басып торырга. Балалар эшләгән вакытта тәрбияче “Яфрак бәйрәме” җырының аудиоязмасын куя.

Тәрбияче. Хәзер сары яфракларны менә бу каен агачына ябыштырабыз. Булдырдыгыз, балалар! Менә нинди матур көзге агач килеп чыкты! Дөрес, чиста, пөхтә итеп эшләдегез! Кич белән әти-әниләрегезгә күрсәтерсез.