Тема. Куян күчтәнәчләре

Бурычлар:

1) балаларның көз, көзге уңыш турындагы күзаллауларын киңәйтү, яшелчәләр (кыяр, суган, помидор) турындагы белемнәрен ныгыту;

2) яшелчәләрне (кыяр, суган, помидор) тышкы күренеше буенча аера белү осталыгын, игътибарын, кабул итүләрен, диалоглы сөйләмен, сенсор сәләтләрен үстерү;

3) балаларда сорауларга җавап бирү теләге тәрбияләү.

Җиһазлар: уенчык куян, кыяр, суган, помидор, “тылсымлы тартма”, салат ясау өчен савыт, пычак, ашъяулык.

Эшчәнлек барышы

Тәрбияче. Балалар, уң кулыгызны күрсәтегез! Нинди матур сезнең уң кулыгыз! Уң кулыгызга сокланып карагыз! Сул кулыгызны күрсәтегез! Нинди матур сезнең сул кулыгыз! Уң кул бармаклары чиратлап сул кул бармаклары белән исәнләшәләр:

Саумы, кояш!

Саумы, һава!

Саумы, иртә!

Саумы, йомшак җил!

Саумы, Туган ил!

Балалар, бүген бездә кунак бар. Нинди кунак икән? Табышмакка җавап тапсагыз, бик тиз белерсез.

Йөртә ул озын колак,

Үзе гаҗәеп куркак.

Уйланма инде озак,

Нәрсә ул? Йә, уйлап бак. (Куян).

Нәрсә ул балалар? (Куян). Дөрес, куян-озынколак. Әйдәгез, куян-озынколак белән исәнләшегез! (Исәнме, куян-озынколак!). (Тәрбияче куян-озынколак исеменнән исәнләшә). Исәнмесез, балалар! Балалар, куян-озынколак үзе белән кәрҗин алып килгән. Карагыз әле, нинди матур кәрҗин! (Күрсәтә, кәрҗин ашъяулык белән капланган). Аның эчендә нәрсә дә булса бар дип уйлыйсызмы? Куян сезгә яшелчәләр алып килгән. Мин әйткән табышмакларның җавабын белсәгез, кәрҗиндәге яшелчәләрне сезгә күрсәтермен. Балалар, куян-озынколак нәрсәдер әйтергә тели.

Тәрбияче куянны колагы янына китерә. Куянны утырта, кәрҗинне өстәлгә куя.

Тәрбияче. Балалар, куян бик оста яшелчә үстерүче. Яз көне ул җирне казыган, тырмалаган, түтәлләр ясаган һәм анда төрле яшелчә орлыклары чәчкән. Җәй буе су сипкән, чүпләрен утаган. Куян, синең тартмада нәрсә бар? Балалар, куян сезгә табышмак әйтергә тели.

Кечкенә генә йорт,

Эче тулы корт. (Кыяр).

Кем белә, бу нәрсә? (Кыяр). (Куян кыяр алып күрсәтә). Куянкай, безнең балалар моның кыяр икәнен барысы да яхшы беләләр. Балалар, кыяр нинди төстә? (Яшел). Әйе, яшел кыяр. (Балаларны активлаштыру). Кыярның формасы нинди? (Озынча түгәрәк). (Балаларны активлаштыру). Балалар, кыярга бармакларыгыз белән басып карагыз әле, ул йомшакмы яки катымы? (Каты). (Балаларны активлаштыру). Кыяр нинди, кытыршымы, шомамы? (Шома). Кыярның кытыршысы да була. Менә бу (күрсәтә) кытыршы кыяр. Килегез әле, кытыршы кыярны тотып карагыз әле. (Тәрбияче кулындагы кыярны балалар тотып карыйлар). Балалар, димәк кыяр шома гына түгел, кытыршы да була. Әйдәгез, бергәләп кабатлагыз әле: кытыршы. (Индивидуаль һәм күмәк кабатлау). Балалар, кыярдан нәрсәләр ясыйлар? (Салат ясыйлар, кыярны тозлыйлар, яшелчә ашы пешергәндә кыяр салалар). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлаулар). Балалар, киселгән кыяр белән кул, бит тиресен чистартырга була. Балалар, кыярның исе бармы? Иснәп карагыз әле! (Кыяр хуш исле). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлаулар). Кыярны ашаганда нинди тавыш барлыкка килә? (Кетер-кетер). - (Индивидуаль һәм күмәк кабатлау). Куян, синең тартмада тагын нәрсәдер бар бугай әле? Куян, әйдә әйтеп кара әле табышмагыңны.

Җир астында җирән ат,

Аның тиресе җиде кат,

Суясың да турыйсың,

Тураганда елыйсың. (Суган).

Кем белә, бу нәрсә? (Суган). (Куян суган алып күрсәтә). Куянкай, безнең балалар аның суган икәнен барысы да яхшы беләләр. Суган нәрсәгә ошаган? (Балаларның җаваплары). Суган нинди формада? (Шар формасында). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлау). Балалар, суганның кабыгы бар. Менә ул. (Күрсәтә). Суганның кабыгы нинди төстә? (Кызгылт көрән). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлау). Балалар, мин суганның кабыгын әрчедем. Суганның кабыгын әрчегәндә, суганны тураганда күздән яшь тама. Суган ачы һәм сусыл. (Индивидуаль һәм күмәк кабатлау). Карагыз, суган нинди төстә? (Ак, саргылт). Әйе, саргылт суган. (Балаларны активлаштыру). Балалар, суганга бармакларыгыз белән басып карагыз әле, ул йомшакмы яки катымы? (Каты). (Балаларны активлаштыру). Суган нинди, кытыршымы, шомамы? (Шома). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлау). Балалар, суганнан нәрсәләр ясыйлар? (Салатка, ашка салалар, барлык ризыкларга да кушалар). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлаулар). Балалар, суган бик файдалы яшелчә. Ул микробларны үтерә. Авырган чакта суган ашарга кушалар. Суганның яшел сабагын ашка, салатка салалар. (Тәрбияче балаларга суганның яшел сабагын күрсәтә). Балалар, суганның исе бармы? Иснәп карагыз әле! (Ачы исле). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлаулар). Суганның ачы исе микробларны үтерә. Менә нинди файдалы суган үстергән безнең куян! Куян-озынколак, синең кәрҗиндә тагын нәрсәдер бар бугай. Күрсәт әле! Күрсәтәм, күрсәтәм! Башта яшелчә турында табышмак әйтәм:

Итләч, йомры, яшелен

Өзеп алдым, яшердем;

Гаҗәпләндем бераздан,

Кояшсыз да кызарган. (Помидор).

Кем әйтә ала, бу нәрсә икән? Әйе, помидор. (Куян помидор күрсәтә). Помидор нинди төстә? (Кызыл). Әйе, кызыл помидор. (Индивидуаль һәм күмәк кабатлау). Помидор нинди формада? (Шар формасында). Әйдәгез, кулларыгыз белән шар ясап күрсәтегез әле. (Балалар күрсәтәләр). Балалар, помидор шарга охшаган. Ә тагын нәрсәгә охшаган? (Түгәрәккә охшаган). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлаулар). Алсу, кил әле, помидорга бармакларың белән басып кара әле. Менә шулай. Помидор катымы яки йомшакмы? (Йомшак). (Балаларны активлаштыру). Дамир, помидорны кулың белән тотып сыйпап кара әле. Помидор нинди? (Шома). (Балаларны активлаштыру). Балалар, куянга әйтеп күрсәтегез әле, помидор нинди? (Помидор кызыл, түгәрәк, йомшак, шома). (Балаларны активлаштыру). Помидор кайда үсә? (Помидор яшелчә бакчасында түтәлдә үсә). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлаулар). Помидордан нәрсә ясыйлар? (Салат, сок, помидорны тозлыйлар, яшелчә ашы пешергәндә салалар). (Индивидуаль һәм күмәк кабатлаулар). Балалар, кыяр, суган, помидор – яшелчәләр. (Балаларны активлаштыру). Аларны көз җиткәч җыеп алалар. Балалар, яшелчәләрне һәрвакыт юып ашарга кирәк. Куян-озынколак, әйдә яшелчәләрдән балаларга салат ясыйк. Ярдәмгә Галия апабызны да чакырыйк. (Тәрбияче, тәрбияче ярдәмчесе белән кыяр, суган, помидордан салат ясыйлар. Төш вакытында балаларны шушы салат белән сыйлыйлар). Балалар, сез куянга да бик ошадыгыз. Сорауларга матур һәм дөрес итеп җавап бирдегез. Әйдәгез, балалар, күчтәнәчләре өчен куян-озынколакка рәхмәт әйтик. (Балаларны активлаштыру). Куян яшелчәләрне бик тырышып үстергән: су сипкән, чүпләрен утаган. Шуңа күрә яшелчәләр бик тәмле булып өлгергәннәр. Яшелчәләрне яратып ашарга кирәк, аларда витаминнар күп. Яшелчәләрне ашагач, сез тагын да көчле, сәламәт, акыллы булып үсәрсез, авырмассыз.