Тема. “эт көчекләре белән” дигән картина буенча хикәя төзү

Бурычлар:

1) сюжетлы картинаның персонажларын игътибар белән карау, эчтәлеге буенча сорауларга җавап бирү, тәрбияче белән бергә сөйләү осталыгын формалаштыру, эчтәлекне сөйләгәндә иҗадилык элементларын куллануга ярдәм итү, сөйләмне сыйфатлар куллану хисабына баету;

2) балаларның игътибарын, күрү хәтерен, тыңлау осталыгын, танып белүләрен, кызыксынуларын үстерү;

3) йорт хайваннарына карата кайгыртучанлык тәрбияләү.

Җиһазлар: “Эт көчекләре белән” дигән сюжетлы картина, Л.Лерон сүз., З.Гыйбадуллина көенә язылган “Көчегем” дигән җырның аудиоязмасы.

Эшчәнлек барышы.

Тәрбияче. Балалар, тыңлагыз, мин сезгә бер табышмак әйтәм, сез җавабын әйтерсез.

Кешенең дусты, йортның сакчысы.

Кем җавабын әйтә? (Эт). (Балаларны активлаштыру). Бүген “Эт көчекләре белән” дигән картинаны карарбыз, аннан соң аның буенча хикәя төзәрбез. (Тәрбияче картинаны балаларга күрсәтә). Картинада нәрсә сурәтләнгән? (Эт). (Балаларны активлаштыру). Эт нинди? (Зур, кара, йонлач, мәрхәмәтле). (Балаларны активлаштыру). Эт нәрсә эшли? (Ята, ял итә, күзәтә, йортны саклый, сакта тора). (Балаларны активлаштыру). Беренче көчек нәрсә эшли? (Тәрбияче эт белән бергә яткан көчеккә күрсәтә). (Әнисе белән янәшә ята). (Балаларны активлаштыру). Икенче көчек нәрсә эшли? (Тәрбияче чыпчыкларга карап торучы көчеккә күрсәтә). (Чыпчыкларны күзәтә). (Балаларны активлаштыру). Балалар, карагыз әле, савытка (мискига) азыкны кем куйган икән? (Хуҗа, яисә хуҗаның малае, кызы). (Балаларны активлаштыру). Ничек уйлыйсыз, савытта нинди азык икән? (Сөт, ит, сөяк). (Балаларны активлаштыру). Картинада тагын нәрсәләр сурәтләнгән? (Чыпчыклар). (Балаларны активлаштыру). Чыпчыклар нәрсә эшли? (Савыттагы азыкны чүплиләр). Чыпчыклар нигә очып китмиләр? (Балаларның җаваплары). Дөрес, алар эт белән көчекләрдән курыкмыйлар, чөнки алар бик мәрхәмәтле. (Балаларны активлаштыру). Картинада тагын нәрсә сурәтләнгән? (Эт оясы). (Балаларны активлаштыру). Яңгыр яуганда, җил искәндә, карлар яуганда эт үзенең оясына керә, анда ял итә, суыктан, җилдән саклана. Эт оясын кем төзеде икән? (Йорт хуҗасы). (Балаларны активлаштыру). Әйе, йорт хуҗасы эт, аның көчекләре турында кайгырта. Ул эткә оя ясаган, аны ашата, эчертә. Эт тә хуҗага булыша. Ул аның йортын караклардан саклый. Балалар, ана эт үзенең көчекләре турында ничек кайгырта? (Балаларның җаваплары). Ана эт көчекләрен бик ярата. Ул аларны кирәк булса яклый да, саклый да. Аның күзләре бик ягымлы. Ул балаларына яратып карап ята.

Хәзер уйнап алырбыз. Уен “Кем бик игътибарлы?” дип атала? Мин картинаны алып куям, сезгә сораулар бирәм. Картинада ничә көчек сурәтләнгән? Ничә савыт бар? Эт нинди төстә? Нинди кошлар азык белән тукланалар? Эт кайда ята: җирдәме, җәймәдәме? Балаларның җаваплары картина элементларын чагыштырып карау юлы белән тикшерелә.

Без картинаны игътибар белән карадык. Сорауларга җавап бирдек. Хәзер картина буенча хикәя төзәргә өйрәнербез. Өйгә кайткач, эт һәм аның көчекләре турында әниегезгә - әтиегезгә сөйләрсез. Аларга сезне тыңлау күңелле булыр.

Картинада эт ...( көчекләре белән) сурәтләнгән. Ана эт зур, тагын нинди? (кара, йонлач). Аның ике ...(көчеге) бар. Берсенең исеме...(Акбай), икенчесенеке...(Актырнак). Көчекләр...(кечкенә). Алар турында тагын нәрсә әйтеп була? (Алар шаян, йомшак). Эт белән көчекләр төшке ашны ашаганнар. Йорт хуҗасы савытка...(аш белән ит) салган. Эт...(көчекләре белән) итне һәм ашны... (ашап бетергәннәр). Аш бик ...(тәмле). Ашап алгач, ана эт...(ял итәргә) булган. Акбай әнисе янына ...(ятты). Актырнак бик шаян, ул ...(чыпчыкларны) күзәтә. Эт көчекләре белән безгә бик...(ошады).

Хәзер “Көчегем” дигән җырны тыңлыйк һәм кушылып җырлыйк. (Тәрбияче Л.Лерон сүз., З.Гыйбадуллина көе “Көчегем” дигән җырның аудиоязмасын куя).