Алтынчы бүлек. Кыш Тема. Ап-ак тунлы кыш

Бурычлар:

1) баларның кыш турындагы белемнәрен киңәйтү, танып белү һәм эзләнүгә омтылыш формалаштыру, “аста”, ”өстә”, “төбендә” һәм эшчәнлектә кулланган башка фразалар, чагыштыру сыйфатлары хисабына сүзлекләрен активлаштыру, “у” авазын ныгыту;

2) балаларның игътибарын, хәтерен, фикерләвен, бәйләнешле сөйләмнәрен үстерү;

3) балаларда кызыксыну, бердәм эшләү хисләре тәрбияләү.

Җиһазлар: П.И. Чайковскийның «Времена года» альбомыннан өзекләр аудиоязмасы, посылка, конверт, И. Шишкинның «Кыш», В. Васнецовның «Кышкы йокы» репродукцияләре, коллектив эш өчен ватманда кышкы пейзаж күренеше, һәр бала санынча кар бөртекләре (аларның артына табышмаклар язылган).

Эшчәнлек барышы.

Тәрбияче. Балалар, хәзер елның кайсы вакыты? (Кыш). (Балаларны активлаштыру). Балалар, кыш икәнен каян беләсез? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). Табигатьтә нинди үзгәрешләр бар? (Кар ява, көннәр суык). (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Балалар, сез бүген бакчага килгәндә туңмадыгызмы? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Әйе, урамда бүген җил. Җил нинди? (Бүген җил суык, көчле). (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Ул ничек улый7 (У-у-у!). (Балаларны активлаштыру). Әйе балалар, карлы, суык чын кыш җитте. Бергәләп кабатлыйк: карлы, суык чын кыш җитте. (Балаларны активлаштыру). Балалар, монда кемдер посылка калдырып киткән, анда конверт бар.

Тәрбияче конверттан кар бөртекләре һәм кыш тасвирланган картина күчермәләре ала.

Тәрбияче. Балалар, бу картиналарны безгә кем җибәргән икән? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Әйе аны безгә Кыш җибәргән. Балалар сезгә кыш ошыймы? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Сез кышны ни өчен яратасыз? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). (Тәрбияче балалар белән кыш тасвирланган картиналар карыйлар). Әйе, кыш матур ел фасылы. Карагыз әле кышны рәссам ничек сурәтли. Балалар, кыш нинди төсләр ярата? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Әйе, кыш ак, зәңгәрсу, соры төсләрне ярата, ләкин ак төс күбрәк. Бергәләп кабатлыйк: кыш ак, зәңгәрсу, соры төсләрне ярата, ләкин ак төс күбрәк. Балалар, кар нинди була? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Кар ак, суык, йомшак, ялтырый. Бергәләп кабатлыйк: кар ак, суык, йомшак, ялтырый. (Балаларны активлаштыру). Балалар, урамнарны, йортларны, агачларны, бөтен җирне кар каплауны, нәрсә белән чагыштырырга була? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Дөрес, кар белән бөтен җирне каплауны ак тун, ковер, одеяло, башлык, покрывало белән чагыштырырга мөмкин. (Балаларны активлаштыру). Балалар, кар нәрсәдән тора? (Кар бөртекләреннән). Булдырдыгыз! Балалар, әйдәгез, без дә кар бөртекләре булыйк та, бөтерелеп уйныйк, очыйк.

Тыныч, матур көй яңгырый, балалар текст эчтәлегенә туры китереп хәрәкәтләр ясыйлар.

Тәрбияче.

Кар бөртеге, кун кулга,

Бераз ял ит син шунда.

Бер карасам, гел боз син,

Бер карасам, йолдыз син.

Ис китәрлек, матур син.

Ничек җирдә ятарсың?

Ашыкмачы, очынма!

...Кар бөртеге учыма

Төште дә бөтерелеп,

Мактаудан бетте эреп!..Балалар, сез онытмадыгызмы, безнең дә кар бөртекләре бар бит. Аны безгә кыш җибәргән. (Тәрбияче һәр балага кар бөртеге таратып чыга). Балалар, игътибар белән карагыз әле, кар бөртекләре нинди? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Дөрес, кар бөртекләре җиңел, матур, ак, үтә күренмәле, челтәр кебек. Бергә кабатлыйк: кар бөртекләре җиңел, матур, ак, кисеп ясалган, үтә күренмәле, челтәр кебек. (Балаларны активлаштыру). Кар бөртекләре нәрсәгә охшаган? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Әйе, кар бөртекләре йолдызларга, чәчәкләргә охшаганнар. Балалар, ә кар бөртекләре нишлиләр? (Очалар, җиргә төшәләр, бөтереләләр, эриләр). (Балаларны активлаштыру). Балалар, ә һавадан кар бөртекләре күп булып төшүне ничек дип атыйлар? (Кар яву). (Балаларны активлаштыру). Балалар, карагыз әле урамда ничек күп итеп кар яуган. (Тәрбияче мольбертка ясалып бетмәгән рәсем куя) Балалар, ә бу рәсемдә кар бөтенләй юк. Бу агачларны, йортларны кыш кар белән капларга оныткан. Балалар, әйдәгез кышка булышыйк. Кулларыгыздагы кар бөртекләрен картинага ябыштырыйк. (Тәрбияче тыныч музыка кабыза, балалар кар бөртекләрен картинага ябыштыралар). Балалар, бер-берегезгә комачауламагыз, ярдәм итегез.

Йомшак кына кар яуды,

Бөтен җирне каплады.

Ап-ак булды болыннар,

Ап-ак булды киң кырлар. Тыныч кына кар бөртекләре төшә. Агач өстенә дә төшә, агач төбенә дә төшә, тыныч йоклагыз, агачлар. Бөтен җир өстен кар каплаган, аларга суык куркыныч түгел. Балалар, сез туңмас өчен нәрсәләр киясез? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Булдырдыгыз, балалар! Әйе, җылы киемнәр кигәнсез, шуңа туңмагансыз. Агачларны да кар каплагач, аларга да җылы. Кар бөртекләре нинди? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Булдырдыгыз балалар! Сез бүген бик актив булдыгыз.