Тема. Җәнлекләр кышка әзерләнә

Бурычлар:

1) балаларны җәнлекләрнең кышкы табигатьтә яшәү рәвеше белән таныштыруны дәвам итү;

2) балаларның грамматик яктан дөрес сөйләмен үстерү;

3) балаларда тере табигатькә карата кызыксыну тәрбияләү.

Җиһазлар: Куян уенчыгы.

Эшчәнлек барышы.

Җәй көне урман аланында җәнлекләр җыелган. Ала карга агач башында утыра, куян, тиен, аю сурәтләнгән сюжетлы картина.

Тәрбияче. Балалар, сез бүген балалар бакчасына нинди киемнәр киеп килдегез? (Җылы киемнәр кидек). (Балаларны активлаштыру).

Тәрбияче балаларга бер – берсенең өске киемнәрен карарга тәкъдим итә. Кемнеңдер тун, кемнеңдер пуховик киеп килүе ачыклана.

Тәрбияче. Балалар, кышын урманда яши торган җәнлекләрнең киемнәре бармы икән? (Юк). (Балаларны активлаштыру). Киемнәре дә булмагач, җәнлекләрне нәрсә җылыта? (Аларны тиреләре җылыта). (Балаларны активлаштыру). Дөрес, балалар җәнлекләрнең тиреләре бик җылы. Әйдәгез “тире” сүзен бергәләп кабатлагыз: тире (Балаларны активлаштыру). Бик яхшы! Тиредән туннар тегәләр. Аларны кешеләр кыш көне киеп йөриләр. Тиредән тегелгән туннар җылы була. Җәнлекләр үзләренең туннарын кайчан да булса салалармы икән? (Юк). (Балаларны активлаштыру). Хәзер мин сезгә кызу җәй көнендә урманда булган бер вакыйга сөйлим. Җәнлекләр җәй көнендә урман аланына җыелганнар да, көн кызуыннан зарлана башлаганнар. Моны агач ботагында утырган ала карга ишетеп алган да, көләргә тотынган: “Җәнлекләр,кызу булмасын өчен сезгә туннарыгызны салырга кирәк”. Җәнлекләр аптырашта калганнар. Бәлки чыннан да җылы туннарны салыргадыр? Беренчеләрдән булып Тиен сүз башлаган. Ул: “Мин тунымны салмыйм, туным мине энәләре кадый торган чыршы ботакларыннан саклый”, - ди. “Ә минем туным кура җиләклектә чебен–черкиләрдән саклый”, - дип ышанычлы итеп әйтеп куйган Аю. Куян да сүзсез калмаган: “Минем соры туным җир өстеннән күренми, шуңа күрә аучы да мине күрми кала”, – ди. Шулай итеп бер генә җәнлек тә тунын салырга теләмәгән. Чөнки җәнлекләрнең туннары аларны дошманнардан саклый һәм яшерә.

Менә җәй үтеп киткән, җәй артыннан көз дә үтеп киткән һәм салкын кыш килгән. Чебен–черкиләр дә очмый башлаган, җир өсте ак кар белән капланган. Шулай булса да, җәнлекләр туннарын салырга теләмиләр. Балалар, ни өчен җәнлекләр туннарын кыш көне дә салырга теләмиләр? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Җәнлекләр кышын да, җәен дә бер төрле тун “киеп” йөриләрме? Әллә аларның туннары үзгәрәме? (Балаларның җаваплары). Кыш көне Аю йокыга тала. Аңа тун ни өчен кирәк икән? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Көне буе чабып йөри торган бүрегә тун нәрсәгә кирәк икән? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). “Җәен соры, кышын ак”, – дип кайсы җәнлек турында әйтәләр? (Куян). (Балаларны активлаштыру). Куян ни өчен кышын соры тунын “салып”, ак тунын “кия” икән? (Индивидуаль һәм күмәк җаваплар). (Балаларны активлаштыру). Балалар, тикшереп карыйк әле, барлык җәнлекләр дә туннарын кигәннәрме икән?

“Кайсы җәнлекнең туны нинди?” уены үткәрелә.

Тәрбияче. Җәнлекләргә туннары бик кирәк. Җәй көне алар матур иде, ә кыш көне алар тагын да ..... (матурырак, җылырак). (Балаларны активлаштыру). Балалар, карагыз әле, монда бер җәнлек килгән. Ул сезнең янга керергә тели. (Тәрбияче уенчык куян алып керә). Бу нәрсә? (Куян). (Балаларны активлаштыру). Дөрес балалар, бу куян. (Балалар куян белән исәнләшәләр). Балалар, куян кайда яши? (Урманда). (Балаларны активлаштыру). Әйе, куян кыргый җәнлек. Ул урманда яши. Сезнең янга килү, аның өчен бик кызык. Ул сезнең белән уйнарга тели.

Ап-ак куян утыра, (Балалар чүгәләп утыралар).

Колакларын селкетә. ( Куян колакларын ясап, кулларын башка куялар һәм селкетәләр).

Менә шулай, менә шулай,

Колакларын селкетә,

Аңа тик тору кыен,

Җылыта ул тәпиен.(Кулларын сыйпыйлар, уалар).

Һап, һап, һап.(Кулларын чәбәклиләр).

Җылыта ул тәпиен,

Куян тик торса туңа.

Сикергәли ул шуңа. (Сикерәләр).

Һап, һап, һап.(Кулларын чәбәклиләр). Булдырдыгыз, балалар! Сез бүген бик актив булдыгыз.