Historia zawodów oczami feministki

NAZWY ZAWODÓW

Zawód określany jest jako zajęcie, którego człowiek się wyuczył i wykonuje za wynagrodzenie. Nie każde zajęcie jednak wiąże się z za­rabianiem pieniędzy. Gospodyni domowa raczej nie może liczyć na pen­sję, mimo że jej praca wymaga wielu umiejętności. Pani domu nawet w dawnych czasach, będąc panią jaskini, musiała być jednocześnie ku­charką, kelnerką, sprzątaczką, krawcową, lekarką. Swoistą ironią historii jest to, że obecnie większość tych zawodów wykonują panowie. Kucha­rzami, projektantami mody i lekarzami najczęściej są mężczyźni. Tylko najmniej prestiżowe zawody, na przykład pielęgniarki i sprzątaczki, z tru­dem doszukują się rywali w postaci zawodów sanitariusza i zamiatacza.

Mężczyźni dominują w niebezpiecznych zawodach. Policjanci, gór­nicy, marynarze, żołnierze i strażacy dość niechętnie przyjmują w swoje szeregi kobiety. Kierowcy, zwłaszcza taksówkarze, mechanicy i nurko­wie uzupełniają listę męskich zawodów.

Ostatnio pojawia się coraz więcej prestiżowych zawodów wymaga­jących dłuższych studiów i dodatkowych szkoleń. Zawody inżyniera, ar­chitekta, pilota, ekonomisty, urzędnika, sędziego, prawnika i komornika także nie są zdominowane przez kobiety.

Obecnie panie częściej odnoszą sukces w zawodach związanych z komunikacją międzyludzką. Najlepszymi tłumaczkami, sekretarkami, przewodniczkami turystycznymi, agentami ubezpieczeniowymi i me- nadżerkami są kobiety. Branżę usług całkowicie opanowały energiczne fryzjerki, przebiegłe księgowe, uczynne sprzedawczynie, ładne modelki. Kreatywność kobiet wciela się w najlepsze dzieła dekoratorek wnętrz, malarek, rzeźbiarek, pisarek, kompozytorek, piosenkarek i reżyserek.

Kto jest liderem w najbardziej kreatywnym i związanym z komuni­kacją zawodzie - zawodzie nauczyciela? Rzecz jasna kobieta - inteligent­na, twórcza, wyrozumiała, po prostu skazana na sukces w najważniejszej dla społeczeństwa dziedzinie. Zawód nauczyciela przedłuża młodość ciała i umysłu, obdarza szacunkiem i wsparciem otoczenia. Właśnie ten zawód w XIX wieku stał się początkiem zwycięskiego wejścia kobiet do życia zawodowego i skutecznej rywalizacji z mężczyznami w różnych branżach.

STEREOTYPY NARODOWE

NAZWY NARODOWOŚCI

W iększość z nas nigdy w życiu nie widziała typowego Anglika lub Hiszpana. Wiemy jednak, że pierwszy jest oschły i oziębły, drugi zaś go­rący i namiętny. Skąd czerpiemy takie informacje? Jak też wiele innych: Włosi są emocjonalni, Finowie powolni, Niemcy pedantyczni, a Chiń­czycy pracowici?

Te „fakty” pochodzą z naszych stereotypowych wyobrażeń. W psy­chologii i socjologii stereotyp nazywany jest narzędziem poznawania świata. Z jednej strony stereotypy ułatwiają poznawanie skomplikowanej rzeczywistości, z drugiej strony są zbyt powierzchowne.

Mieszkając w innej stronie świata, mamy rzekomo dokładne wy­obrażenia o pełnych szacunku wobec starszych Japończykach, o kocha­jących się we wszystkich kobietach świata Francuzach, pewnych siebie i ograniczonych Amerykanach. To, że istnieją całkiem nietypowi Czesi, Serbowie, Austriacy i Holendrzy, i to właśnie oni składają się na więk­szość przedstawicieli swoich narodów, raczej nie wchodzi w rachubę. Tym bardziej nie uwzględniamy tego, że w dzisiejszych czasach globa­lizacji i licznych migracji coraz trudniej znaleźć „typowych” Szwedów i Greków, Portugalczyków i Brazylijczyków.

Pseudorzeczywistość tworzona przez stereotypy narodowe ujaw­nia się przede wszystkim we frazeologii poszczególnych języków oraz w dowcipach opowiadanych przez reprezentantów różnych narodowości. Bohaterami anegdot najczęściej stają się nasi najbliżsi sąsiedzi. Opowiada się o skąpstwie Ukraińców, głupocie Estończyków i Łotyszy, szerokiej du­szy i przesadnym okrucieństwie Rosjan. To wszystko miesza się najczęściej z autoironią. Polacy przecież mówią o sobie: mądry Polak po szkodzie.