Język polski teksty do czytania I mówienia alfabet

Буква	Название буквы	Звук	Пример
A, a	A	А	Adres
Ą	o nosowe	Oн, Ом	Mąż
B, b	Be	Б	Basen
C, c	Ce	Ц	Cena
Ć, ć	Cie	Чь	Ćwierć
D, d	De	Д	Dom
E, e	E	Е	Ekran
Ę	e nosowe	Ен, Ем, Е	Mężczyzna
F, f	Ef	Ф	Fakt
G, g	Gie	Г	Góra
H, h	Ha	Х	Herb
I, i	I	I	Igła
J, j	Jot	Й	Jama
K, k	Ka	K	Kot
L, 1	El	Л	1as
Ł, ł	Eł	Вл	Łoś
M, m	Em	М	Morze
N, n	En	Н	Noga
Ń, ń	Eń	Нь	Koń
O, o	O	O	Okno
Ó, ó	o kreskowane	У	Róża
P, P	Pe	П	Pan
R, r	Er	Р	Rektor
S, s	Es	С	Sowa
Ś, ś	Eś	Шь	Śnieg
T, t	Te	Т	Tom
U, u	U	У	Ulica
W, w	Wu	В	Woda
Y, y		И	Byk

В заимствованных словах используются буквы q, v, x.

Q, q	Ku	kv	Quiz
V, v	Fał	v	Volvo
X, x	Iks	ks	Fax

Некоторые звуки обозначаются при помощи комбинации букв - диграфов.

Диграф	Звук	Пример
Cz	Ч	Czarny
Sz	Ш	Szafa
Ch	Х	Chleb
Rz	Ж	Drzewo
	Ш	Krzew
Dz	Дз	Dzwon
Dź	Джь	Gwóźdź
Dż	Дж	Dżem
	Szcz	Щ	Szczęście

Ćwiczenie 2. Przeczytać poprawnie polskie wyrazy, porównać ich wymowę, zapamiętać znaczenie:

[в]

wosk, wąs, węch, wata, wanna, woda, wojna, wejście, wyjście, wybór, wełna, wydać, wyspa, worek, wujek,

dwa, rwać, barwa, nazwa, głowa, kawa, lewo, prawo, mowa, nowy, żywy, wymowa, zabawa, tramwaj;

[вь]

wiatr, wiek, wieś, wić, wilk, wiadro, wiosna, wieczór, wiedza, widok, wino, wiadomość, widelec, wiewiórka,

łowić, kawior, bawić, kawiarnia, Dawid, obuwie, telewozor;

[в] – [вь]

wał – wiał, wydać – widać, prawo – prawie, wodę – wiodę;

[m] – [m’]

mecz – miecz, mara – miara, marka – miarka, myła – miła;

[m’]

mieć, miara, myły, miska, mizerny, minuta, mina, masło, mikrofon, mielony, mięso, Michał, Mirosław, Maria,

imię, kamień, śmiech, kminek, karmić, imieniny, śmiały, żmija, śmietana, szminka, śmiech;

[n’]

nie, nikt, nic, niania, nieść, niski, niebo, nizina, niemiecki, niebieski, 

koniec, sanie, pustynia, ochotnik, zdanie, opowiadanie, słońce, rzeczownik, czasownik, dziennik, gniazdo, suknia, pomnik, uczelnia,

koń, cień, peśń, kamień;

[й]

jama, Justyna, jest, jeść, Jan, ja, jak, jaki, jutro, jasny, jeden, jedenaście, 

ojciec, ojczym, pacjent, major, rosyjski, bajka, pracujemy, najlepiej, najbardziej, najtaniej, wjechać, zjechać, podjechać, racja, stacja, kolacja, sesja, pasja, poezja, erozja, herezja, 

kraj, gaj, kij, klej, maj, raj, mój, hej, dalej, gorzej, rodzaj, pokój, zwyczaj, tutaj, wczoraj, dzisiaj;

Ćwiczenie7. Zapisać porawnie głoskę [i] w wyrazach:  lozof..a, ar..a, parod..a, psycholog..a, sympat..a, precyz..a, kra... .stac..a, ale..a, agres..a, zbro..a, ma.., pres..a, ..adwiga, rac..a, zawie..a, decyz..a, okaz..a, szy..a, żmi..a, ..eść, f..ołek, kamel..a, pod..echać, porc..a, ..anusz,

[s]

sad, sok, sos, sód, sen, ser, syn, sąd, sosna, sekret, syrop, solniczka, suszarka, sekunda, sypialnia, smak, skarżyć, słaby, sprawa, smalec, sroka, stopa, niski, bliski,

osa, pasek, piesek, pisarz, włosy, piosenka, pisanie, rysować, wesele, masło, ospa, usta, wyspa, gospodarz,

nos, pies, włos, hałas, kaktus, napis, wygłos, keks, sens, konkurs, kosmos;

[ш] – [ж]

szal – żal, szpik – żbik, nosze – noże, szycie – życie.

[с] – [шь]

nos – noś, kasa – Kasia, syto – sito;

[ш] – [шь]

kasza – Kasia, szyła – siła, szew – siew, szydło – sidło, szata – siata;

[с] – [ш]

sum – szum, was – wasz, sok – szok, syty – szyty, kasa – kasza;

[ш]

szafa, szyba, szum, szachy, szkoła, sztuka, szeroki, sześć, szósty, szafa, szary, szybko,

kasza, koszty, Warszawa, kształt, pisze, zeszyt, wszystko, mieszkać, koszmar, poszwa, szyszka,

mysz, nasz, wasz, zamsz, dorsz, farsz;

[шь]

śledzie, ślimak, śmietana, środa, śliwka, śniadanie, siano, siostra, siedem, siódmy, siodło, Sienkiewicz, siła, silny, środa, środek, środkowy, posiłek, sito,

osiem, osioł, jesień, prosiak, maślak, głośno, książka, mamusia, 

tatuś, łoś, ktoś, coś, Jaś, jesteś, wieś;

[z]

zuch, zamek, zorza, zupa, zero, zeszyt, Zygmunt, zabawa, zadanie, Zuzanna, zebranie, zegarek, złość, znak, zbrodnia, zdanie, znaczek, złoto, znajomy, zmartwienie,

bazar, koza, kuzyn, kuzynka, proza, wazon, izba, nazwa, rozbić, rozlać, rozmowa, wzrok, benzyna; 

ż, rz – [ж]

żona, żakiet, żubr, żonaty, żmija, żaba, rzeka, rzadko, Rzym, Rzeszów,

dużo, każdy, koleżanka, leży, może, abażur, pożar, róża, Bożena, ważny, pożar, wieżba, drużyna, burza, dobrze, morze, grzyb, dworzec, orzech, Andrzej, brzeg, orzech;

[жь]

zima, ziemia, ziarno, zioło, Ziuta, zielony, ziewać, zimno, ziemniaki, zimować, źle, źrebak, źródło, źrenica,

buzia, kozioł, późno, jezioro, łazić, wozić, guzik, poziomka, bliziutko, groźba, przyjaźń, Kazimierz, teraźniejszy, późno;

[ж] – [жь]

żarna – ziarna, burza – buzia, Rzym – zima, żarno – ziarno;

[з] – [ж]

gaza – gaża, zażyć – żarzyć, zęby – żeby;

[шь] – [жь]

siodło – zioło, siemię – ziemię, łasić się – łazić;

[ш]

Ćwiczenie. Przeczytać wyrazy, objaśnić procesy w grupach spółgłoskowych:

a) trzy, trzeci, trzysta, trzynaście, trzydzieści, trzask, trzeźwy, potrzeba, patrzeć, trzymać, potzrebować, zetrzeć;

b) przeczytać, przepisać, przeprosić, przychodzić, przyjść, przynosić, przerwa, przyroda;

c) krzyk, krzywy, krzaczki, pokrzywa, krzywda, krzyże, krzewy, skrzypce;

d) kucharz, lekarz, marynarz, aptekarz, kajakarz, piłkarz, bramkarz, stolarz, żołnierz, siatkarz, koszykarz, narciarz, saneczkarz, łyżwiarz, pszczelarz, kuśnierz, tancerz, bibliotekarz, ślusarz, drukarz, księgarz, szermierz…

[x]

chór, chata, cham, chuligan, chudy, chytry, chmura, choroba, chustka, hak, huk, humor, herb, herbata, horoskop, hymn,

mucha, ucho, kochać, rachunek, bochen, ochrona, oddychać, schab, marczewka, 

schody, tchawica, niech, fach, dach, gmach, grzech, strych, ruch, puch, druh;

[x’]

chirurg, chimera, Himalaje, hipoteza, Hindus, hipoteka, hiperbola,

machina, nihilizm, machinacja, rachityczny.

[ц]

co, cud, coś, cel, cynk, cały, cena, córka, cyfra, cyrk, cera, całować, centymetr, cytryna, cudzoziemiec,

ocena, kucyk, ocet, praca, taca, tablica, ulica, placek, decymetr, akcent, koncert, owca, Cecylia, Katowice, Wrocław,

noc, piec, walc, koniec, owoc, palec, widelec, pomoc, północ, zając, materac, pałac, krawiec;

[ч]

czas, czapka, czyj, czarny, czoło, czerwony, czarny, czysty, czytać, cztery, czwarty, czwartek, czasopismo,

oczy, uczony, poczta, wieczór, tłumaczyć, tłumacz, rzecz, słuchacz, pomarańcza, zaczynać, wczoraj, teczka, przyczyna, ojczyzna, serdeczny, 

mecz, rzecz, klucz, lecz, miecz, płacz, smycz, tkacz, badacz, poręcz, warkocz.

[чь]

ciemny, ciepły, ciasny, ciocia, cichy, ciastko, cios, ciekawy, cisza, ćma, ćwiczenie,

wycieczka, Szczecin, życie, ściana, kciuk, trzeci, babcia, sześcioro, kościół, przecinek, czyścić, uczciwy, nauczyciel, wycieczka, czcionka, uczucie, uroczyście,

być, pić, żyć, nosić, słuchać, czytać, iść, gość, siedzieć, stać, skakać, mieć, objaśnić, leczyć, lecieć, myć, szyć, wysychać, ćwierć, czuć, cześć, czcić;

[дз]

dzban, dzwon, dzbanek, dzwonek, dzwonić, dzwonnica,

rdza, rdzeń, bardzo, rodzaj, władza, wiedza, doradzać, cudzy, miedza, pędzel, sadza, sadzawka, urodzaj;

[джь]

dzień, dziś, dziesięć, dziewięć, dziadek, dzień, dziura, dziś, dźwig, dziecko, dziób, dziupla, 

tydzień, niedziela, widzieć, chodzić, gdzie, młodzież, poniedziałek, grudzień, Jadzia, godzina, wydział, goździk, niedziela, rozwiedziony, październik.

[д ж]

dżem, dżyn, dżudo, dżuma, dżokej, dżentelmen, dżdżownica, radża, maharadża;

Ćwiczenie. Przeczytać poprawnie wyrazy:

[ц] – [чь]

cap – ciap, córa – ciura, cało – ciało;

[ч] – [ц]

czar – car, płacze – płacę, czynnik – cynik;

[ч] – [чь]

czy – ci, leczy – leci, słuchacz – słuchać, gracz – grać;

[чь] – [ч]

być – bić – bicz, mieć – miecz – mecz.

[щ]

szczotka, szczyt, Szczytno, szczur, szczupak, szczypce, szczodry, szczebiot, szczelina, szczenię, szczekać, szczególny;

jeszcze, puszcza; płaszcz, deszcz, Bygdoszcz, barszcz;

[щь]

ściana, gość, liść, liście, miłość, iść.

Ćwiczenie. Przeczytać poprawnie wyrazy polskie, porównać ich wymowę, zapamiętać znaczenie:

[шь] – [щь]

wieś – wieść, koś – kość, nieś – nieść;

[щь] – [щ]

ścieka – szczeka, ściera – szczera.

Ćwiczenie 4. Przeczytać poprawnie wyrazy: noce – nodze, prace – Pradze, rajca – radzą, władza – Władzia, wiedza – wiedźma, miedza – miedziak.

Ćwiczenie5. Przeczytać poprawnie wyrazy:

a) cień – dzień, ciało – działo, ciura – dziura, cielić – dzielić, bucik – budzik uciec – udziec;

b) – Dzień dobry, pani Jadziu! Dzisiaj jest bardzo ładny dzień, prawda?  – Jest już październik, ale jeszcze jest ciepło.

с) – Czy dziś jest niedziela?  – Nie, niedziela była wczoraj, dziś jest poniedziałek.

d) – Gdzie jest dziadek?  – On jest w ogrodzie.  – A cio cia?  – Ona jest teraz w kościele.

e) Moja rodzina jest duża: dziadek, babcia, ojciec, mama, moja starsza siostra i ja. Mieszka też z nami mały pie sek, jest jeszcze szczeniakiem. Mieszkamy w Łodzi. Mój ta tuś jest dziennikarzem, pracuje w gazecie. Mamusia leczy dzieci. Siostra Jadzia to już dorosła dziewczyna, chodzi do drugiej klasy liceum. Ja też nie jestem już dzieckiem – jestem w pierwszej klasie.

Zdania (предложения)

 

1. Czarna krowa w kropki bordo gryzła trawę, kręcąc mordą. 2. Czwartedo czerwca jadę na wczasy do Szczecina. 3. Do brzydkiego kaczątka płyną białe łabędzie. 4. Druhna Hania huśta się w hamaku, a druh Henryk wesoło hasa i hałasuje, aż echo niesie. 5. Eukaliptus rośnie w Australii. 6. Jerzy nie wierzy, że na wieży jest dużo jeży i nietoperzy. 7. Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego. 8. Lepszy wróbel w ręku, niż gołąb na sęku. 9. Lubię drożdżowe ciasto. 10. Mamusia kupiła śmietanę, śledzie, śliwki. 11. Mamusia upiekła makowiec. 12. Mądry mąż wziął w piątek złotą wstążkę, stanął na okrągłym krążku, rozciął rąbek zwiainą ręką, związał w wiązkę z wielką męką, minął swą łąkę, strącił w kąt mąkę, zgiął wąski waż, ów mądry mąż, zwinął majątek i stracił wątek... 13. Na płocie wisi płótno.  14. Na półce leżały małe bułeczki. 15. Nad laskiem leniwie przelatywały motyle. 16. Nana nocą nanizała nenufary na nitkę. Na ten sznur nieziemski, naniosła narcyzów mnóstwo. Niestety... Niedługo się biedna Nana nabytkiem nietrwałym kontentowała. Uwiądł niebawem. 17. Pchła pchłę pchała, pchła, płakała. 18. Pojedziemy na Pomorze, może ono nam pomoże. Jak Pomorze nie pomoże, to pomoże może morze.  19. Romek stłukł kryształowy flakonik 20. Siedem sikorek śpiewa ślicznie. 21. Staszek malował kolorowym tuszem. 22. Szara myszka siedzi sobie i ząbkami serek skrobie.  23. Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i Szczebrzeszyn z tego słynie. 24. Szymon i Szczepan maszerują do szkoły. 25. Ten dżentelmen nie lubi dżemu. 26. W czasie suszy szosa sucha. 27. W jadalni na talerzu leży kilogram chleba. 28. W szafie wisi kożuszek. 29. Wczoraj na kolację jadłem jajka w majonezie. 30. W dżungli było dżdżysto.

31. Wujek Janka jest gajowym i chłopiec słyszał od niego niejedną historię 32. Zaczął stąpać w gąszczu traw, szukając żab. 33. Zmilkł chorał wichrów, echo łka z cicha.

Обозначение мягкости согласных

При помощи надстрочного диакритического знака:

на конце слова (pić, koń, wieś);

перед согласными (tańczyć, świat, niedźwiedź).

При помощи буквы i, которая пишется между согласной и гласной (wiosm, niebo, ciepły). После буквы l не пишется i (las, lato, leniwy).

Lubię spółgłoski miękkie

Rodzinna fotografia

Na ścianie w pokoju wisi rodzinne zdjęcie. Zrobiono je w ogrodzie wśród ślicznych, kwitnących drzew wiśni i czereśni. Na zdjęciu babcia i dziadziuś uśmiechają się ciepło. Mamusia przytula się do tatusia, a brat Krzyś bawi się z kotem Mruczusiem i pieskiem Miśkiem. Ten dzidziuś na zdjęciu, to ja. Mam tu dziewięć miesięcy. Mamusia mówi, że ta fotografia to źródło jej radości na pochmurne dni. Chyba wiem dlaczego. Jesienny spacer Jest już październik. Drzewa pokryły się kolorowymi liśćmi. Dzisiaj świeciło słońce, więc poszliśmy na jesienny spacer. Zbieraliśmy kasztany i żołędzie. Wieczorem zrobiliśmy z nich śmieszne ludziki. Do glinianego wazonu włożyliśmy najładniejsze liście. Kasia i Staś zrobili dla mamy śliczne korale. Zosia i Jaś wykonali dla babci i dziadka jesienny obrazek.

Произношение согласных

На конце слова и перед глухими согласными звонкие согласные оглушаются, как в русском языке: grzyb, rybka.

После глухих согласных звонкие согласные w, rz произносятся как глухие:

w произносится как f (kwiat, swój, świat);

rz произносится как s (krzesło, przyjaciel, chrzciny).

Lubię wyrazy z utratą dźwięczności

Wyprawa na ryby

Lubię to miejsce, gdzie rośnie stary dąb. W pobliżu płynie rzeczka podobna do niebieskiej wstążki. Siadam na ławce, biorę wędkę i łowię rybki. Jest cicho, tylko brzózki szumią, ważki brzęczą i żabki kumkają pod kładką. Czasem widzę mrówki, które wspinają się na duży głaz, albo węża wodnego, który wygrzewa się na trawce. Wieczorem na dębie siada nietoperz. Przykro mi wracać do miasta. Obrazek Radka

Radek ma nowe kredki. Namalował staw i małe łódki. Przy brzegu żuraw łowi rybki. Ten żuraw jest dumny jak paw. Wśród zielonej trawki i kolorowych kwiatów ukryła się boża krówka i brązowy grzyb. Po skończonej pracy Radek chętnie zje słodkie jabłko i chleb z miodkiem.

Произношение носовых гласных

Произношение носовых гласных зависит от окружающих сог­ласных и от позиции в слове:

на конце слова ę произносится как e (idę), ą всегда произно­сится с носовым резонансом on (idą);

перед t, d, dz, dż, c, cz ę произносится как en (mętny), ą произ­носится как on (mądry);

перед ć, dź ę произносится как en’ (pięć), ą произносится как on’ (mącić);

перед p, b ę произносится как em (tępy), ą произносится как om (dąb);

перед f, f’, w, w’, s, s’, z, z’, sz, ż, ch ę, ą произносятся с легким носовым резонансом (mężczyzna, wąchać);

перед k, k’, g, g’ ę произносится как ey (ręka), ą произносится как oy (pociąg);

перед l, ł ę произносится как e (krzyknęli), ą произносится как

(krzyknął).

Основные правила правописания

Правописание ę - en, em, ą - on, om:

ę, ą пишутся в исконно польских словах (dąb, ręka);

ę, ą пишутся в окончаниях и суффиксах некоторых форм раз­ных частей речи (wiosną, piszę);

сочетания en, on, em, om пишутся в заимствованных словах (koncert, kompozytor).

Lubię ą i ę

Ferie na wsi

U dziadka w Gąskowie jest fajnie, nawet zimą. Lubię jego zwierzęta: czarne cielę, brązowe źrebię i miłe jagnię. Pręgowana kotka ma pięć kociątek. Chętnie bawią się ze mną, gdy ciągnę nitkę. Mały szczeniak to straszny nicpoń. Ostrymi ząbkami wygryzł gąbkę i podarł mi rękaw. Kiedy przyjadę tu latem, wszystkie zwierzęta będą już duże. Szkoda, że one tak szybko rosną. Sen zająca

Pod starym dębem mieszka zając. Gęste gałęzie szczelnie przykrywają jego norkę. Zimą najchętniej je sianko i marchewkę z paśnika. Czasami obgryza zębami spękaną korę drzew, ale marzą mu się młode pączki krzewów. Nocą radują go sny o zielonej łące, pachnącej sałacie i chrupiącej kapuście. Z nadzieją czeka na wiosnę.

***

Bolą mnie zęby, więc jutro pójdę z koleżanką do dentysty. Lekarz wstawi mi plombę. Mama w nagrodę obiecała mi piękny prezent w postaci książki. Pokażę ją wszystkim kolegom. W wakacje pojadę nad morze. Będę odpoczywał z rodziną w domku kempingowym. Cały rok dobrze się uczyłem, ponieważ wziąłem sobie rady nauczycieli głęboko do serca. Teraz czekają mnie dni pełne słońca i kąpieli morskich.

***

Wiosną kwiaty rosną w szybkim tempie. Zwierzęta budzą się z zimowego snu. Gołębie gruchają w parku, gęsi i kaczki kąpią się w stawie. Ptasi koncert rozlega się w lesie. Na gałęzi dębu siedzi dzięcioł, który stukiem powoduje zamęt. Mądra sowa spogląda dostojnie i milczy. Gdzieś w głębokim gąszczu ukrył się wąż. Na leśną polanę przyszły dzieci. Monika z Martą zrywają konwalie, Ania wącha żonkile. Tomek udaje grę na trąbce. Damian zorganizował konkurs w robieniu pompek. Wojtek bawi się w wędkarza. Dziewczynki grają w gumę. Wszyscy chcieliby się wykąpać, ale woda ma jeszcze niską temperaturę. Lepiej przyjrzeć się ptakom i drzewom. To już koniec wiosennej wędrówki, ale początek lata.

Правописание j - i:

j пишется после гласных согласно произношению (wojna, kraj);

j пишется после гласных и в начале слова в сочетаниях ja-, je-, jo-, ju-, jó-, ję-, ją- (nadzieja, moja, ja, jesień, jodła, jutro, Józef, język, jąkała), в остальных случаях после гласных и в начале слова пишется

(stoisko, ideał, inny);

j пишется после твердых c, s, z (stacja, sesja, poezja), если c, s, z произносятся мягко, пишется i (cień, nasiona, ziemia), после всех остальных согласных пишется i (linia, kiosk, chemia);

j пишется после славянских приставок согласно произноше­нию (wjazd, podjechać).

***

Na lekc...i histor...i nasz klasa brała udział w dyskus...i. Nie umieliśmy pod...ąć właściwej decyz...i. Pani nie traciła nadziei, że uda nam się dojść do porozumienia. W głębi duszy przyznawaliśmy jej rac...ę na całej lin...i. Dużo energ...i i wysiłku kosztowało nas zrozumien...e pewnej idei, Na lekc...i geograf...i szukaliśmy na mapie Dan...i. Potem była lekc...a języka polskiego, na której czytaliśmy wiersze z tomu poez...i Adama Mickiewicza. Po tych wszystkich trudach w śnieżnej zawiei dotarliśmy do domu.

Правописание u - ó:

u пишется в большинстве польских слов (ucho, ulica);

u пишется в формах глаголов на -ować (studiować - studiuję, malować - maluję);

ó пишется, если в формах слова есть чередование с o или е (Bóg - Boga, siódemka - siedem);

ó пишется в окончаниях (domów, kotów);

ó пишется в начале слов ów, ósmy, ówczesny, ówdzie;

ó пишется, если в похожих русских словах этой букве соот­ветствует о (król - король, róża - роза). Исключения: ogórek - огурец, nuta - нота, pułk - полк, pułkownik - полковник, dług - долг, Bułga­ria - Болгария.

Już zima

J...ż przyszła do nas zima. Za oknem chł...d i mr...z. Jask...łki odleciały do ciepłych kraj...w. W ogr...dku opr...cz kł...tliwych wr...bli są s...jki i kr...ki. Będą t... czekały, dop...ki J...zek nie wr...ci ze szkoły. Karmnik to stoł...wka dla ptak...w. O! Skrzypi zas...wka. To znak, że wkr...tce najedzą się okr...szk...w. Lecą pi...rka, stukają dzi...bki. Zaczęło się p...źne śniadanie. Wieje p...łnocny wiatr, ale z pełnym brz...szkiem ptakom będzie cieplej i weselej.

Na ratunek Dookoła pan...je mroźna zima. Śnieg zasyp...je pola i lasy. Leśnicy spieszą na rat...nek głodnym zwierzętom. Mal...tka sarenka i mal...śki jelonek jedzą śwież...tkie sianko, kt...re przywi...zł leśniczy. Mart...sia i Bog...nia opiek...ją się ptakami. Wieczorem szyk...ją pacz...szki ze słoniną i okr...szkami. Te dziew...szki mają bardzo dobre serd...szka. Za to bab,,,nia poczęstuje je kr...ch...tkimi ciasteczkami. A wiosną ptaki podziękują im wesol...tkim śpiewem.

Правописание rz - ż:

rz пишется, если в однокоренных словах есть чередование с r (tworzyć - twórca);

rz пишется в словах, которые заканчиваются на -arz, -erz, -mierz, -mistrz (aptekarz, rycerz, zegarmistrz);

rz пишется после согласных b, p, d, t, g, k, ch, w, j (brzoza, przyczyna, drzewo, trzoda, grzbiet, krzyk, chrzest, wrzątek, zajrzeć). Исключения: kształt, kształcić, wykształcenie, pszenica, pszczoła, wszystko, wszędzie, zawsze.

rz пишется, если в похожих русских словах ему соответствует р (rzeka - река, orzech - орех). Исключение: żebro - ребро.

ż пишется, если в однокоренных словах есть чередование с g, h, dz, z, ź, s (ważyć - waga, przerażenie - przerazić);

ż пишется, если в похожих русских словах ему соответствует ж (żona - жена, ważny - важный).

Lubię rz i ż

Jesień w lesie Jesień to p...epiękna pora roku. Las pr...ykrył się utkanym z liści dywanem. Szumią złociste b...ozy i czerwone ja...ębiny. Mo...na te... uj...eć k...ewy czarnych je...yn. Wokół pachnie g...ybami. Nad ...eką stoją płaczące wie...by. Zwie...ęta p...ygotowują zapasy p...ed zimą. Wiewiórka wrzuca do dziupli o...echy i ...ołędzie. Słońce p...yjemnie g...eje, a wiet...yk delikatnie porusza kępkami w...osów. Nad wzgó...em leci o...eł. I ty potrafisz! Pani p...ygotowała zdania naje...one trudnymi wyrazami. Dzieci pisały zdania uwa...nie, ...eby nie zrobić ...adnego błędu. Mój żółw lubi świe...e ...ółtko. Bo...ena dostała od Bła...eja ksią...kę o księ...niczce i ró...ową ró...ę. Samochód stra...acki ostro...nie podjechał pod gara... . Ka...dy, kto du...o podró...uje, wie, że zawsze nale...y pilnować swojego baga...u. ... yrafa ma najdłu...szą szyję, więc mo...e zjadać liście z najwyższych akacji. Ciekawe, kto napisał bezbłędnie te zdania?

Правописание ch - h:

ch пишется, если в однокоренных словах есть чередование с sz (słuch - słyszę);

ch пишется на конце слов (dach, śmiech);

ch пишется после буквы s (schemat, schować);

ch пишется, если в похожих русских словах ему соответству­ет х (mech - мох, chirurg - хирург);

h пишется, если в однокоренных словах есть чередование с g, dz, z, ż (wataha - watadze);

h пишется, если в похожих русских словах ему соответствует г или ноль звука (higiena - гигиена, historia - история).

Lubię ch i h

Święta

Nadeszły święta i pod nasz da... trafiła zielona ...oinka. Ubraliśmy ją w chabrowe kokardy i kolorowe łańcu...y. S...owamy pod nią nasze prezenty. W ku...ni pa...nie kru...ymi, orze...owymi ciasteczkami. Babcia Mi...alina piecze schab i miodowy ...lebek oraz gotuje kapustę z gro...em. ...alinka w ...usteczce i w fartu...u uciera ch...an. Wieczorem przy wigilijnym stole ...óralnie odśpiewamy kolędy. Zimowe ...arce Na szkolnym boisku wielki ru..., ...ałas i ...armider. ...łopcy s...owali się przed dziewczynkami pod s...odami. ...anka, Mi...ał i ...ubert cieszą się, ponieważ spadł śnieg. Sopel upadł na da... i ...uknął o bla...ę, że aż stra.... ...onorata ma zły ...umor, bo najadła się ...erbatników i boli ją brzu.... Sta... to dzielny zuch, wspaniale jeździ na ...okejówkach. Umie też ...amować. Za...odzi słońce. Na boisku robi się ci...o i głu....o. Sły...ać tylko szum wiatru.

DYKTANDO 1

B□br i k□ry

B□br, co □ył w swej □atce w g□ra□, znał się tak jak nikt na k□ra□. K□powały miasta, wioski bob□e k□ry, k□ry nioski. A□ b□br wreszcie □ekł, □e ma□y, by wypocząć gdzieś na pla□y. Więc zostawił fermę k□□ą swoim czterem wiernym str□□om i □odowlę k□r po□□cił, i wyje□ał, i nie wr□cił.

DYKTANDO 2

Co za □ałas!

Jeśli □odzi o □ałasy, to dziś p□yszły takie czasy, □e j□□ □ałas sły□ać wszędzie: w □lewni, park□ i □□ędzie. Ka□dy więc, panowie, panie, □ałasować nie□ p□estanie. Nie□ nastanie w p□yszłym rok□ ci□□teńki, błogi spok□j.

DYKTANDO 3

Smacznego!

Wskaz□wki na zega□e p□es□nęły się na godzinę t□ynastą. Nad□odzi pora obiad□. Co poda nam k□□a□ na tale□□? Mo□e będzie to □ymska pieczeń, a mo□e s□r□wka z d□□ą ilością wa□yw i owoc□w. Niezale□nie od tego, co będzie, □yczymy wszystkim smacznego!

DYKTANDO 4

P□łnoc, poł□dnie

Na poł□dni□ Polski znajd□ją się g□ry. Na p□łnocy mo□emy wykąpać się w mo□□. Mamy w Polsce r□wnie□ wy□yny, r□wniny i wiele innych t□rystyczny□ atrakcji. Zapraszamy wszystki□ do częsty□ p□yjazd□w i zwiedzania naszej ojczyzny.

DYKTANDO 5

Nie b□j się pok□yw

Pok□ywy rozp□est□eniły się na d□□ej części wa□ywnego ogrod□. P□esłoniły r□wnie□ r□□e, kt□re były d□mą

gospoda□a. T□eba naost□yć ost□e kosy i r□szyć p□eciw pok□ywom, zanim opan□ją cały ogr□d.Nie pozw□lmy □ądzić □wastom!

DYKTANDO 6

□arcerska p□emowa

Wa□ał się raz □arce□ w □□wc□, kogo wybrać spośr□d m□wc□w. Mo□e □ania szepnie sł□wko, mo□e Jan wystąpi z m□wką? □arce□ więc za□odzi w głowę, kto ma dziś wygłosić mowę.

DYKTANDO 7

A w pi□rnik□....

Pan dł□gopis oraz sk□wka naśmiewali się z oł□wka. □e los tępym być m□ ka□e, □e Ma□ena go wyma□e. A oł□wek na to □ecze:

- C□□, za□□tom tym nie p□eczę. Lecz p□ejść proszę w l□ejsze tony, bom jest dzisiaj zaost□ony. I pokł□ję bez litości ty□, co robią mi p□ykrości.

DYKTANDO 8

Oj, te kang□ry…

Nie wiem czem□, lecz kang□ry wszystki□

nas trakt□ją z g□ry. Nawet sympatyczna foka oglądana jest z wysoka. Nawet □omik, nawet wa□ka, nawet wilcz□r w□jka Staszka. Tę

kang□ry ce□ę mają, □e się zawsze wywy□szają.

DYKTANDO 9

Czas □pał□w

□eka płynęła w pobli□□ p□l p□enicy. □epak, kt□ry □prawiany był t□□ obok, □□łcił się i wyg□ewał w słońcu. Z dr□g two□ący□ skr□t do d□□ego miasta podni□sł się k□□. □pał nie sł□□ył

□t□ymani□ po□ądk□. W ogr□dka□ p□ydro□ny□ t□eba było zało□yć w cela□ o□ronny□ d□□e pła□ty gr□bego pł□tna.

DYKTANDO 10

Sp□r wa□yw

Ch □an z mar□ewką sp□r prowadzą, kt□re najpierw z ni□ sp□edadzą.

–Panią -m□wi □□an dostojny.

-O to mogę być spokojny. I nie będzie j□□ wym□wki: p□jdzie pani do s□r□wki. Mar□ew na to:

- Pana raczej. Raczej pana. Nie inaczej. J□□ się b□tla z octem śmieje. Wezmą pana, mam nadzieję. C□□. K□piono je dość wcześnie. □□an z mar□ewką r□wnocześnie.

DYKTANDO 11

W□ł i ksią□ki

M□głbym p□ysiąc, □e widziałem, jak w□ł czytał wcią□ z zapałem. Biblioteka□ z miasta Łom□y j□□ z ksią□kami nie nadą□y. – Panie wole! Drogi panie! Nie□□e czytać pan p□estanie! Nie mam ksią□ek j□□ zapas□, proszę dać mi tro□ę czas□.

DYKTANDO 12

Tak to bywa...

□ecze □□k do □□bra □artem:

-Czy □□br t□taj t□yma wartę?

-Wartę? Czem□?

-□□br odpowie.

–□□czą głowę nad tym głowię. Pan t□ mo□e na coś czeka? Ktoś p□yje□ać ma z daleka? Te□ nie? Nie wiem wobec tego, po co pan t□ tkwi, kolego. □□br odpowiedź dał takową: -Jestem □eźbą marm□rową.

DYKTANDO 13

M□zykalne zwie□ęta

Zwie□ęta, kt□re w wolny□ □wila□ m□zyk□ją, p□ed ka□dym koncertem cz□ją dr□enie. Kr□lik, grający na gita□e, dr□y jak p□□ na wiet□e. □aba, znana trębaczka, ma na sk□□e gęsią sk□rkę. A gęś? Gęś ma dob□e, bo nie gra na □adnym instr□mencie.

DYKTANDO 14

W□ł i ksią□ki

M□głbym p□ysiąc, □e widziałem, jak w□ł czytał wcią□ z zapałem. Biblioteka□ z miasta Łom□y j□□ z ksią□kami nie nadą□y. – Panie wole! Drogi panie! Nie□□e czytać pan p□estanie! Nie mam ksią□ek j□□ zapas□, proszę dać mi tro□ę czas□.