3. Оқытудың міндеттері:

Студент білу керек:

1) неврозды аурулардың этиологиялық факторлары

2) таралуы мен жіктелуі

3) диагностикалық критерилері

4) клиникалық көріністері

5) емі

6) динамикасы, болжамы

Студент істей білуі керек

1) невроз ауруларды диагностирлеуді білуге

2) Осы ауруларға дифференциальды диагностика жүргізе білу.

3) психикалық бұзылыстардың алдын-алу, реабилитациясы және терапиясын

жүргізе білуге

4) 10-ХААЖ-бойынша клиникалық диагнозын қоя білуге

4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Невроздар. Тарихи аспектілерді оқу, анықтамасы, түсінігі

2. Ясперс бойынша невроз критерилері

3. Невротикалық бұзылыстардың жіктелуі

4. Невротикалық бұзылыстардың даму этиологиясы және патогенезі.

5. Әр түрлі невроздардың клиникалық көріністері

6. Психикалық және физикалық шаршау.

5. Сабақ беру және оқыту әдістері

Бастапқы білім деңгейін бағалау – тестар шешу

Өздік жұмыс- науқастармен жұмыс, анамнез жинау, клиникалық тексеру.

Оқытушымен жұмыс – СӨЖ қорытындысын талқылау, тақырыптарға сай науқастарды талқылау ( психикалық жағдайды бағалау, тексеру кезінде), сабақтың тақырыбын ауызша сұрау түрінде талқылау, дскуссия.

қорытынды білім деңгейін бағалау – жағдайлық есептер шешу.

6. Әдебиет

Негізгі:

1.Илешева р.Г. Психиатрия. – Алматы, «Санат».-1998.-245б.

2.Қудиярова ғ.М., Жарбосынова б.Б. Психиатрия. - Алматы.:Казахстан, 2008.-277б.

3.Қудиярова г.М. Жасөспірімдердің мінез-қулқыңдағы ауытқушылықтар.- Алматы «Рауан».-1996.-205б

4. Оспанова Н.Н. Психопатологиялық синдромдар. – Семей. – 2008. – 52 б.

5. Жариков Н.М., Тюльпин П.Г.Психиатрия: Учебник- М.Медицина. 2000 г.

6. Жариков Н.М., Тюльпин Ю.Г. Психиатрия: Учебник. – М., Медицина, 2007.

7. Иванец Н.Н., Тюльпин Ю.Г. Психиатрия и наркология: учебник. – М., ГЭОТАР

8. Н.М.Жариков.,Л.Г.Урсова., Д.Ф. Хритинин, Қ.Т.Сарсембаев. Алматы: «Эверо»- 2010

ж.–524 б

Қосымша:

1. Коркина М.В.,Лакосина Н.Д., Личко А.Е., Сергеев И.И. Психиатрия: Учебник для студентов мед.вузов- М.,МЕДресс-информ, 576с.

2.Субханбердина А.С. Учебник. Наркология.- Алматы, 2009.387с.

3.Психиатрия национальное руководство. Под. редак. Т.Б. Дмитриевой М. ГЕОТАР – медиа 2009 г. 1000 стр.

4. Пропедевтика психиатрии. Учебное пособие.В.Л.Гавенко, Г.А.Самардакова, В.И.Коростий, и др./ Под редакцией В.Л.Гавенко.- Ростов – на-Дону «Феникс», 192 с.

5. Психиатрия и наркология. Под редакцией В.Д. Менделевича, М.: Издательский центр «Академия», 368с.

7. Бақылау

Бастапқы білім деңгейін бағалау үшін бақылау тестар.

Невроздар

1. ХААЖ-10 келесі невротикалық және стресстік бұзылулардың түрлері бар, осыдан басқа:

1.алаңдаушы бұзылыс (фобиялық невроз)

2. диссоциативтік бұзылыс (истериялық невроз)

3. обсессивті-компульсивтік бұзылыс (жабысқақ неврозы)

4. экспансивтік бұзылыс (маниакальдік невроз)

5. соматоформдік бұзылыс (ипохондриялық невроз)

2. Истерия көрінісі болатын синдром

1.делирий

2.онейроид

3.аменция

4.сананың бұлынғыр алжасуы

5.кома

3.Психогендік ауруларға мінездемелі синдром:

1.астениялық синдром

2.депрессивтік синдром

3.жалған деменция

4.истериялық бұлынғырлау

5.жалған галлюцинациялар

4.Реактивтік психоздарға мінездемелі емес:

1.жіті психогендік басталуы

2.делирийдік сана бұзылуы

3.сәйкессіз жүріс-тұрыс

4.психотравмалық жағдайдын сырқат көрінісінде байқалуы

5.психотравмалық жағдайдын аяқталғаннан кейін толық жазылуы

5. globus hysterіcus нақты анықтама бер

1 бұл истериялық Жеке бас ядроларын құрайтын, патологиялық симптомдар қосындысы

2 истериялық науқастарға тән эгоцентризм

3 истериялық конверсия синонимі

4 кіші Жамбасты қысу сезімі

5 тамақта тас тұрып қалу сезімі

6. Реактивтік психоздармен ауыратын науқастарға мүгедектік беріледі:

1.аңду сандырағы болса

2.суицидальдік әрекеттермен терең депрессивтік синдромда

3.сана бұлынғырлану жағдайында

4.агрессивтәілік және қызбалық дамығанда

5.осындай ауруларға мүгедектік берілмейді

7.Невроздардын еміне қолданбайды:

1.транквилизаторлар

2.нейролептиктер және антидепрессанттар

3.физиотерапия және санаторлы-курорттік ем

4.ұйықы депривациясы

5.гипноз және аутогендік жаттығу

8. Невроздын анық белгісі болып саналмайды:

1.ЭКГ-да экстрасистолия және тахикардия

2.қанда лейкопения

3.ЭЭГ-да үшкір толқындар және пиктер

4.интеллеті тексеретін психологиялық тестілерді орындағанда қателер

5.көз аясынның жоғалуы

9.Истерия жиі байқалады:

1.психикалық автоматизм

2.жұту бұзылуы және құсу

3.коматоздық жағдай

4.ой пайымдылығы

5.ой паралогиясы

10.Конверсиондық симптомдар – бұл:

1.ажал жағдайларға гипомания немесе эйфория жауабы

2.психикалық жарақатқа соматикалық немесе неврологиялық бұзылыстармен жауап

3.алаңдаушылық сезімін азайту мақсатымен күдікті мінезбен науқастардын символикалық іс-әрекеттері

4.реактивті депрессияға тән соматикалық бұзылыстар

5.жазылмайтын соматикалық аурудын болғанына сенімділік

№ 1-ші тақырыпқа жауап эталондары: Невротикалық бұзылыстардың этиологиялық

себептері мен қалыптасу механизмдері. Невроздар, негізгі түрлері.

Бастапқы деңгей тестары.

1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
4	4	4	2	1	5	2	4	2	2

«Невроздар» тақырыптарына жағдайлық есептерді шешу:

Есеп № 1

Психикалық статусын анализ. Болжам Емі науқас В,,,, 35 жаста. Сөйлесу кезінде. «Мен әрқашан қорқынышпен жүремін өз өміріме қорқамын Бір жағымнан өзіме ештеңе болмайтынын білсем де, менің қандай да бір іс -әрекетім маған теріс әсер етеді. Көшеде жүргенде машина , үй тағы басқа заттарды санаймын. Егер саннан шатыссам мені бір жамандық күтіп тұр. Әсіресе жұмыста берілген жұмысшы дұрыс жасадымба деп күмәнданам. Егер де қателіктер тапсам өзімді әлсіз, қорқақ сезініп , жүрегім дүрсілдейді. Мен жұмыс істеп жанұямды асырау керектігін түсінем өз денсаулығымды қорқыныш үрейден жұмыс істей алмаймын.

1) невраз тәрізді синдром, бояу

2) невроз жағдайы, психотерапия, траквилизаюр антидепресант

3) истерикалық синдром

4) Фибикалық синдром

5) Обсессивті синдром

Есеп № 2

Психикалық статусты , болжам диагнозды анықтаңыз

Науқас 30 жаста кәсіби спортсмен анамнезінен ұялшақ өзіне көңіл бөлмейді екі ай бұрын

көңіл күйі бұзылды қорқыныш сезімі болған. Жүрегі кеудесінен шығып кетердей өзінің

өліп кететіндей сезім болған. Дер ауруханаға жеткізілген, ЭКГ де өзгеріс табылмайды

тыныштандағанынан кейін ұстама қайталанып науқас кезекті жаттығуға бара алмаған.

Нашар ұйықтайтын болған. Өзінің денсаулығы және жүрегі ауыратынын ойлаған

Терапевтыға қаралып веттоблокаторлар, транфлизаторлар, витаминдер, физи ем

қабылдаған. Жағдайы жақсармағандықтан психияторға қаралуға байқалған. Қараған кезде

басылынқы көрінген дәрігерге сақтықпен қарайды. Жиі жүрек аймағындағы болатын ауру

сезіміне өлімнен қорқу сезіміне шағымданады. Кейіннен транквилизаторлармен

(фенозепам) нейрлептиктердің аз мөлшеріне емдеу нәтижесінде қорқыныш ұстамалары

қайталған жоқ. Кейіннен қайта талмалар пайда болды. Үш айдан кейін қанағаттанарлық

жағдайда ауруханадан шығарылды. Осы уақытта ауру пайда болған жоқ.

1) Невроз тәрізді синдром болбырағымды шизофрения

2) Параноидты синдром

3) Психикалық бұзылыстар

4) Психопатия тәрізді синдром

5) Обсессивті синдром Фобиалық невроз

Есеп № 3

Психикалық статусты, болжам диагнозды, еңбекке жарамдылықты анықтаңыз. Науқас А 40

жаста инженер электроника байланысы бойынша арнайы маман. Мамандығына қызығады.

Ұзақ уақыт бір нәрсемен шұғылданады, құраладрды жинайды Қарулы күштер құрамында

әскери борышын өтеген қазіргі кезде жалғыз тұрады. Бір қызы бар.Ауруханаға түскен

кездегі психикалық статусы сөйлескенді ұнатпайды, манатонды, беті гипоминикалық көңіл

күйі төмен қорқыныш сезімін білдіреді. Дәрігер жанында тыныш сезінеді. Аз сөйлейді

ештеңкемен айланыспайды. Ештеңкеге қызығушылығы жоқ. Қызының өміріне шынайы

қызығушылғы жоқ. Ертеңгі күн туралы ойлауға қорқатынын айтады. Саматикалық

неврологиялық жағдайының паталогиялық өзгерісі байқалмайды. Ана мінезінде 20 жасында

қолайсыз жерде есінен танып қорқыныш сезімі байқалған. Қан қысымының жоғарлауы мен

жүрек соғуының күшейуімен қорқақ және инертті болған. Қызығушылығы азайа бастаған.

Кейіннен де ұстамалры байқалған. Бірнеше рет емханда емделген. Нейролептиктермен және

антидепресанттармен ем қабылдаған. Емнен кейін жақсаруы байқалған бірақ қорқыныш

сезімі мазалаған. Келесі жағдайы себепсіз болған. Ауру пассивті болған. Қызына әйеліне кең

пейілдікпен қарайды. Үнемі сүйемелдеуші ем қабылдайды. Жағдайы нашарлау қоқыныш

сезімі күшейген кейіннен жылына екі рез ауруханаға жатқызылған. Және 3-4 ай стационарда

емделген. Қорқыныш шақыратын жағдайдың жоғарлағанын байқайды. Қорқыныштар

абстракты және мәнсіз.

1) Невроз тәрізді синдром

2) Байланыс жағдайдың неврозы

3) Әлсзі өтетін шизфренияның невроз тәрізді синдром эмоциональды бұзылыстардың

нәтижесінде (Фобиалық қорқыныш) синдром болып табылады.

4) Астениялық синдром

5) Депрессивті синдром

«Невроздар» тақырыптарының есеп жауаптары.

1-2; 2-5; 3-3.