82.Стероидты емес қабынуға қарсы заттар.Жіктелуі

ЦОГ –ка тежегіш әсер көрсететін және сол арқылы простаноидтар биосинтезін төмендететін заттар. ЦОГ 1 қалыпты жағдайда өндіріледі және организмде простаноидатр өндірілуін реттейді. ЦОГ2 өндірілуі едәуір дәрежеде қабыну үрдісімен ынталанады.

Жіктелуі:

1. ЦОГ 1-1+ЦОГ-2 таңдамасыз тежейтіндер

А. САлицил қышқылы туындылары: Ацетилсалицил қышқылы

Б.Антранил қышқылы туындылары: Мефенам, Флуфенам қышқылдары

С.Индолсірке қышқыл туындылары: Индометацин

Д.Фенилсірке қ.т: диклофенак натрий

Е.Фенилпропион қ.т: ИБупрофен

Ж.Нафтилпропион қ.т: Напроксен

З.Оксикамдар: Пироксикам, Лорноксикам

2. ЦОГ-2-ны таңдамалы тежегіштер: ЦЕлекоксиб

83. Стероидты емес қабынуға қарсы заттардың әсер ету механизмі. Қолданылу көрсеткіштері

Әсер ету механизмі:

1. ЦОГ 1-1+ЦОГ-2 таңдамасыз тежейтіндер

Қабынуға қарсы стероидты емес заттар: қабынуға қарсы,анальгетикалық,ыстықты түсіретін әсері бар. Қабынуға қарсы әсері циклды эндопероксидтер синтезі үшін қажет ЦОГ ферментін тежеумен байланыстырады,нәтижесінде простаноидтар синтезі азаяды,бұл қабынудың қызару , ісіну, ауыру сияқты көріністердің төмендеуіне әкеледі. Анальгетикалық әсер ету мех. Простаогландиндер синт.тежеумен байл.ды. Простагландиндердің гиперальгезия туд.белг.-ноцицепторлардың хим. Және мех. Тіт.-гіштергесезімталдығын жоғарлатады. Сонд. Простагландиндер синтезін тежелуі гиперальгезия дамуын алдын алады. ЫСтық түсіретін простагландиндер синтезі бұзылуына байланысты гипоталамуста орналасқан жылуды реттейтін орталыққа олардың пирогенді әсерінің азаюымен көрінеді. Простагландин Е1 белсенді пироген болып табылады.

2. ЦОГ-2-ны таңдамалы тежегіштер:

Қабыну ошағында түзілетін ферменттің белсенділігін тежейді

84. Салицил қышқылы, фенилсірке және индометацин қышқылдарының салыстырмалы сипаттамасы

Салицил қышқылы қабынуға қарсы,анальгетикалық,ыстықты түсіретін әсері бар. Тынысты ынталандырады.Бұл тыныс орталығының тікелей қозуымен, тіндерде көмірқышқылы түзілуінің жоғарлауымен түсіндіріледі.Үлкен дозада қолданғанда несеп қышқылының экскрециясы артады.Аз дозада несеп қышқылының тек секрециясын тежейді. Жіті және созылмалы ревматизмдік ауруларды емдеуде қабынуға қарсы зат ретінде, невралгияда,миалгияда,буын ауруларында анальгетикалық зат ретінде қолданады. Бейімделу және тәуелділік дамымайды.

Индометацин қабынуға қарсы зат ретінде ревматоидты артритте және басқа созылмалы ревматизмдерде қолданады.Оны жіті подаграда қолданады, себебі индомеацин несеп қышқылың экскрециясын жоғарлатпайды. Анальгетикалық және ыстық түсіретін зат ретінде тағайындамайды.Жанама әсерлері: депрессия,голлюцинация ,көру бұзылады.Өте уытты препарат.

Фенилсірке қышқылының туындысына диклофенак натрий жатады.ОЛ қабынуға қарсы аса белсенді заттардың бірі,уыттығы төмен емдік әсері кең.

85. І типті қант диабетінде қолданатын заттар

І. ОРынбасушы ем үшін қолданылатын заттар: инсулин препараттары

ІІ.Эндогенді инсулиннің бөлінуін ынталандыратын заттар

1. Ұйқы безінің Лангерганс аралшығының бета жасушаларындағы АТФ тәуелді калий каналдарының тежелуі:

А. Сульфанилмочевина туындылары: хлопропамид,глибенкламид

Б.Бензой қышқылының туындылары:репагленид,

В.Д-фенилаланин туындылары:Натеглинид

2. Инкретиномиметиктер:

А.Рецепторлы әрекеті бар препараттар: эксенатид

Б.GLP 1-ды ыдыратып дипептидилпептидаз 4тің тежегіштері: Ситаглиптин

ІІІ. Глюконеогенезді тежейтін және глюкозаның тіндерге түсуіне ықпал ететін заттар: Бигуанидтер, метформин

IV.Тіндердің инсулинге сезімталдығын жоғарлататын заттар: Тиазолидиндиондар, Розиглитазон, пиоглитазон

V. Аш ішектен глюкозаның сіңірілуін тежейтін заттар: Альфа глюкозидазаның тежегіштері, акарбоза

VI.Глюкагон өнімдерінің тежегіштері: амилиннің синтетикалық аналогы: ПРамлинтид