Упражнения

1*. Ниже приводятся отрывки из текстов польского радио (за пе­риод с ноября 1980 г. по декабрь 1981 г.), в которых ошибочно употребляются некоторые формы существительных и место­имений. Материалы для упражнения получены из бюллетеня: Zeszyt informacji językowej. 18/29. Warszawa, 1981). Найдите кон­струкции с ошибочной сочетаемостью, выделите неправильные грамматические формы и измените их в соответствии с нор­мой.

1. Ci, którzy nadużyli jej zaufanie, niewątpliwie opuszczą jej szeregi. 2. Od dnia trzeci listopada bieżącego roku podjęły prace związane z realizacją podwyżek emerytur i rent. 3. Pewne rezerwy są, szukamy je właśnie na wydziałach produkcyjnych. 4. Umarł w wieku dziewię­ćdziesiąt lat. 5. Taki jubileusz nie może sobie urządzić żaden teatr Europy. 6. Wszystkie koła rolnicze podporządkowane są do admini­stracji. 7. Zrozumieliśmy, że stąd zainteresowanie dla nauki, polityki, kultury. 8. I teraz na jakie kłopoty napotkałem? 9. Słuchacze zażyc­zyli sobie coś więcej na ten temat. 10. To dużo większa rewolucja niż ta, którą dokonała kiedyś czcionka drukarska Gutenberga. 11. Czy moglibyśmy sprecyzować słuchaczom tematy, o których będziemy przede wszystkim rozmawiali.

2*. См. Задание к предыдущему упражнению.

1. Mają za zadanie wyeliminowanie osoby, która się poświęci do pełnienia tej niewdzięcznej funkcji ciuciubabki. 2. Roślina potrze­buje dużą ilość wilgoci. 3. W orkiestrze panuje taka dyscyplina, o której solista nie jest w stanie sobie wyobrazić. 4. Gdy się chodziło po tych salach, wśród obrazów nieznanych w większości, to się wierzyć nie chciało, że to mógł dokonać jeden człowiek. 5. Kilka spraw jest wartych do takiego przedstawienia. 6. Potrzebne jest uzu­pełnienie tego, co nam brak. 7. By dociec do sedna konfliktu, dzien­nikarz musiałby zabawić się w oficera śledczego. 8. Większość z jego spostrzeżeń wcale nie są oryginalne. 9. Jeżeli nawet dotrzymamy ter­min, to i tak przywiozą ten materiał tuż przed Wigilią. 10. O co opie­ram własne przekonania? 11. Mam tu na myśli system nadzorowania nad szkołą.

3*. Ниже приводятся количественные конструкции с ошибочными грамматическими формами числительных, существительных, глаголов или прилагательных (источник материала тот же, что и в упражнении 1). Выделите эти конструкции и замените не­правильные форм правильными.

1. Mamy więcej około sto procent zapasu. 2. Zakład posiada 12 cią­gników, z tego 6 w tej chwili tylko sprawne. 3. Dwieście kilkadzisiąt żołnierzy maszeruje za dowódcą miarowym krokiem. 4. Sześć po­wiązanych ze sobą tematycznie części poematu odpowiadają różnym przeżyciom pięknej Psyche. 5. Wydarzyło się również cztery kolizji. 6. Wydajemy w nakładach dwieście piećdziesiąt tysięcy. 7. Wykonał skok na odległośc sto dwadzieścia metrów. 8. Nasza organizacja liczy dziewiećdziesiąt siedem członków. 9. Już zgłoszono sto dziesięć za­wodników. 10. Otrzymaliśmy od dwóch tysięcy do siedem tysięcy ośmiuset ton. 11. Straż pożarna i inni uczestnicy akcji ratunkowej ewakuowali około czterysta osób. 12. Po prostu dwóch ludzi muszą w pewnym momencie zacząc mówić zrozumiałym językiem. 13. Wiele problemów powinny znaleźć miejsce na zjeździe Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków. 14. Zapraszam państwa na siedem i pół godzin programu. 15. Liczba zachorowań około dziesięć procent rocznie w świecie wzrasta.

4. Переведите следующий текст на русский язык. Обратите вни­мание на то, сохраняются ли при переводе все синтаксические конструкции. Учитывайте возможность двоякого, троякого пе­ревода одного и того же выражения на русский язык. Мотиви­руйте свой выбор.

Panoramę Gdańska zdobią dwie wspaniałe budowle, których wysokie wieże z daleka znamionują jakby ponadczasowy charakter miasta z uporem przebijającego się do życia. W popiół obrócone ożyło na naszych oczach. Gotycki kościół Najświętszej Marii Panny to potężna budowla o fortecznej, jakby uciętej wieży, a obok smukła renesansowa wieża Ratusza Głównego Miasta. Wzniósł ją w 1561 roku mistrz Dirk Daniels, wieńcząc wysoki hełm figurą króla pol­skiego Zygmunta Augusta. Na posągu królewskim gdańszczanie umieścili napis: “Aurea Sarmatiae redeant sic tempora nostra...”, czyli: “Oby wróciły nasze złote, polskie czasy...”

5. Ниже приводится отрывок из письма известного польского по­эта-романтика и драматурга З. Красинского (1812-1859) к гра­фине Д. Потоцкой, с которой писатель долгое время поддержи­вал близкие отношения. Перу З. Красинского, кроме писем к Д. Потоцкой, принадлежат посвященные ей литературные про­изведения – любовная лирика, поэма “Przedświt” (1841-1843) и др. Прочитайте отрывок, выпишите из него сочинительные со­четания, классифицируйте их по связи компонентов (соедини­тельные, разделительные, противительные и т.д.). Объясните, какие стилистические функции в этом тексте играет повтор однородных членов.

Proszę cię, przybądź, wzywam cię, przybądź! Nie daj krwi tak rozdzierać żyły moje, niech mi się mózg nie przemieni na gniazdo robaków skrzydlatych szaleństwa, niech serce nie pęknie przed cza­sem, niech ta dusza, co się bije i szarpie <...> tyle znękana, zmęc­zona, strapiona, odkwitnie nieco, odświeży się w spojrzeniach ócz twoich. Daj kroplę rosy potępionemu; pustyni, na którąm się prze­mienił, daj oazis.

Czemu tak się opóźniasz? Czemuś tak zimna, leniwa, nieskora? Czemu taki brak szału w tobie? Taka przewaga wiary, ostrożności, taktu, przewidzenia? Czy świat podobny do nieba, czy w nim chory anielskie śpiewają, że ci tak trudno z niego się wyrwać? Ja, gdybym umierał, a wiedział, żeś bliska, zaprawdę, dość życia wzbudziłbym w sobie, by zerwać się z łóżka, by zerwać się z trumny i polecieć przy­cisnąć cię do piersi moich! Czyż nie czujesz podobnego natchnienia, równej mocy, nadziemskiej siły? Kto z nas silniej, gwałtowniej, na­miętniej kocha? Powiedz, powiedz! Owszem powiedz, proszę cię! (19.03.1840)