Тақырыбы «Сепсис патофизиологиясы»

Сепсистің ең жиі себебі://

протозойлық инфекция //

клостридиальды анаэробтар//

грам-теріс флора //

грамм-оң флора//

спецификалық инфекциялық қоздырғыштар//

***

Сепсиске тән://

спонтанды сауығу//

қабынулық процестің циклды болуы//

қоздырғыштың қайта гематогенді диссеминациясы//

жергілікті инфекциялық-қабынулық ошақтың болмауы//

организмде зақымданған тіндер ауқымды болғанда дамуы

***

Сепсис дамығанда инфекцияның алғашқы локустары://

аяқ-қолдардың жұмсақ тіндері//

жүйке жүйесінің тіндері//

жүрек бұлшық еті//

көкбауыр//

өкпе

***

Сепсистің инфекциялық емес ынталандырушыларына жатады://

микозды токсин //

протозой токсині //

ишемиялық токсин //

іш сүзегі токсині//

менингококктық токсин

***

Сепсис патогенезіндегі басты тізбек://

бактериемияның дамуы//

дисбактериоз қалыптасуы//

инфекциялардың алғашқы локустарының болуы//

жауап қайтару реакцияларының қорғаушы механизмдердің бұзылуы//

тіндердің тікелей зақымдалуы механизмдердің белсенділенуі

***

Инфекциялардың гематогендік таралуы байланысты //

тамырлар эндотелиі зақымдалуымен//

инфекциялық ошақта микроорганизмдердің қарқынды көбеюіне //

алғашқы сепсистік ошақтың болуына//

көпағзалық жеткіліксіздіктің қалыптасуына//

бактериялардың өте үлкен инфекциялайтын мөлшеріне

***

Алғашқы миокардиальді депрессияны, тромбоциттер агрегациясын, өспелер некрозын, гипергликемиялық әсерді,гипотензия мен шокты шақырады://

өспелер некрозы фаткоры-альфа//

интерлейкин-18//

Е2 простагландині//

гистамин//

брадикинин

***

Сепсис кезінде сепсистік шок жиі дамиды, егер ол шақырылса//

грамм-оң бактериялармен//

грамм-теріс бактериялармен//

іш сүзегін дамытатын таяқшамен//

хламидиялық инфекциямен//

вирусты инфекциямен

***

Сепсис кезінде өлімнің негізгі себебі://

бактериемия//

иммунодепрессия//

ішектік флораның транслокациясы//

көпағзалық жеткіліксіздік //

организмнің бейспецификалық қорғану механизмдерінң төмендеуі

***

Сепсис кезінде мононуклеарлы фагоциттердің бақылаусыз белсендірілуінен дамиды://

комплемент және гемостаз жүйесінің тежелуі//

арахидон қышқылы метаболизмінің тежелуі//

липидтердің асқын тотығуының тежелуі//

организмнің бейспецификалық резистенттілігінің артуы//

қабынулық цитокиндер өндірілуінің жоғарылауы

***

Тақырыбы: «Өспелердің патофизиологиясы»

Өспелік жасушалар шексіз және қабатталып бөлінеді, өйткені оларда://

тез қартаю байқалады//

адгезиялық қасиеттері айқын//

Хейфлик лимиті төмен//

эндокриндік реттелуі басым//

митоздық оралым толығымен тежелген

***

Биопсиялық материалды жарық оптикалық деңгейде тексергенде – жасушалардың, ядро және ядрошықтардың полиморфизмі, полиплоидия, ядролардың басым болуымен көрінетін ядролық-цитоплазмалық индекстің өзгеруі, көптеген митоздардың пайда болуы анықталған. Тін өсуінің патологияларының осы типтік түріне тән://

теломеразаның тежелуі//

аутокриндік реттелу//

(G₀) тыныштық фазада болуы//

кейлондардың көп болуы//

гистондардың көп болуы

***

Өспе кезінде көбею атипизмінің мәні://

өспе өсуінің салыстырмалы тәуелсіздігінде//

жасушалардың антигенді детерминанталарының өзгеруінде//

жасушалар жетілуі жылдамдауында//

жасушалар түрі мен өлшемдері өзгеруінде//

жасушаларда зат алмасу бұзылыстарында//

***

Өспелік тіннің дифференциациялану деңгейінің төмендеуі, құрылымдық-химиялық құрамының қарапайымдалуы осылай аталады://

реверсия//

дисплазия//

дивергенция//

метаплазия//

анаплазия ***

Өспелерде "субстратты қақпан" феноменінің мәні://

онконәруыздардың қарқынды түзілуі//

түрлі өспелердегі жасушалардың изоферменттік қарапайымдануы//

қаннан глюкоза, азот, холестеринді қармауы//

өспелік жасушалардан қанға глюкоза, азот, холестериннің бөлінуінің күшеюі//

өспелік жасушаларда тотығу субстраттарының күшейтілген катаболизмі

***

Науқасқа бір жыл бұрын өкпенің ірі жасушалық обыры бойынша радикалды хирургиялық операция жасалған және химиотерапия қабылдаған. Науқас солжақ бұғана астылық лимфа түйіндерінің ұлғаюына шағымданады. Лимфа түйіндерін биопсия жасағанда морфологиясы өкпе обырына ұқсас жасушалар анықталды. Бұл феномен түсіндіріледі://

өкпе обырының рецидивімен//

өкпе обырының метастаздануымен//

лимфогранулематоз дамуымен//

лимфангит дамуымен //

лимфома дамуымен

***

Өспелердің антигендік атипиясына жатады://

Варбург әсері //

Пастердің теріс нәтижесі//

гисто сәйкестіктің басты нәруыздары түзілуінің артуы//

эмбриоспецификалық нәруыздардың синтезделуі//

субстратты қақпа феномені

***

Науқас 55 жаста, шахтер. Жалпы әлсіздікке, азып кетуіне, даусының өзгеруіне, тыныс алуының қиындауына, жөтелетініне шағымданады. Науқас 40 жыл бойы темекі тартады. Ларингоскопияда жұтқыншақта дауыс байламданында бөртпелік жаралар анықталды. Мойнындағы лимфа түйіндер ұлғайған. Тіндік өсу патологияларының осы типтік түрінің негізгі басты белгісін атаңыз://

организмге жүйелік әсер ету//

инфильтративті өсу//

метастаздану//

аурудың қайтадан өршуі (рецидив)//

кахексия

***

Өспелер метастаздануының екінші сатысында байқалады ://

тамырлар арқылы жасушалардың тасымалдануы//

өспелік жасушалардың тіндерге имплантациясы//

өспелік жасушалар тобының біріншілік ошақтан ажырауы//

өспелік жасушалардың тамыр кемеріне бекуі//

өспелік жасушалардың тамыр арнасынан шығуы

***

Өспелік прогрессия осыны туындатады://

жасушалардың саралануын//

өспелердің қатерлілігінің жоғарылауын//

өспелік жасушалардың онкогендерінің тежелуін//

жасушалар бөлінуінің жоғарғы шегінің бұрынғы қалпына келуін//

антибластомдық төзімділік тетіктерінің белсенуін

***

Пациентте асқазан обыры дамыған, салмағының азаюы, майлы және бұлшықеттік тіндердік азаюы байқалады. Бұл паранеопластикалық процесс байланысты ://

өспелік жасушалардың басқа ағзаларға тасымалдануымен//

организмнің жалпы әлсіреуімен және зорығуымен//

бір типті жасушалардың басқа типтіге айналуымен//

кесіп тастағаннан жерде өспенің қайта дамуымен//

өспе жасушаларының қоршаған тіндерге енуімен

***

Канцерогендердің қасиеттері://

апоптозға ұшырайды//

жасуша геномына әсер етеді//

жасушаларға әсері қайтымды//

тіндік тынысты белсендіреді//

ДНҚ репарациясын қолдайды

***

Экзогенді канцерогендер тобына жатады://

триптофан//

холестерин//

3,4-бензпирен//

бос радикалдар//

гормондардың көп мөлшері

***

Эндогенді канцерогендерге жатады://

нитрозаминдер //

аминоазот қосындылары//

қарапайым химиялық қосылыстар//

оттектің бос радикалдары//

полициклдық ароматты көмірсутектер

***

Беркитт лимфомасы дамуын осы теория арқылы түсіндіруге болады://

вирусты-генетикалық//

химиялық канцерогенез//

физикалық бластомогенез//

иммунологиялық бақылау//

эндогендік канцерогендер

***

Өспе дамуының негізінде жатыр://

ДНҚ зақымдануы//

жыныстық жасушалардың мутациясы //

антионкогендердің белсенуі //

ДНҚ репарация гендерінің белсенуі//

организмнің иммундық серпілістерінің тежелуі

***

Канцерогенез сатыларының бірізділігі://

прогрессия, инициация, промоция//

промоция, прогрессия, инициация//

промоция, инициация, прогрессия//

инициация, промоция, прогрессия//

инициация, прогрессия, промоция

***

Инициация сатысы сипатталады://

өспелер өсу жылдамдығының ұлғаюымен//

өспелік жасушалардың метастаздануымен//

сау жасушаның өспелік жасушаға трансформациялануымен//

біріншілік өспелік түйіндердің пайда болуымен//

антибластомды резистенттіліктің тежелуімен

***

Өспе дамуындағы жасырын кезеңнің болуы осыған байланысты://

баяу өсетін жасуша түрлерінің басым болуына//

коканцерогенді факторлардың әсерінің күшеюіне//

өспелік жасушалардың генотипінің жылдам өзгеруіне//

өспеге қарсы қорғаныстық механизмдердің тежелуіне//

промоторлардың трансформацияланған жасушаларға әсер етуіне

***

Промоция сатысында байқалады: //

латентті жағдайдағы, өзгерген жасушалардың ынталандырылуы//

жасушалардың аса қатерлі клондарының пайда болуы//

жасушалар бөлінуін реттейтін гендердің мутациясы//

өспенің метастаздануы//

өспелердің қайталануы

***

Науқасқа бір жыл бұрын асқазанның пилорикалық бөлігінің аденокарциномасы бойынша ота жасалғанда аналық безінде метастаздар анықталған – Крукенберг метастазы. Науқастағы асқазан обырының ең ықтимал метастаздану жолы://

гематогендік//

лимфогендік//

периневральдік//

имплантациялық//

интраканаликулярлы

***

Промоция сатысының аяқталуы саналады://

кахексияның дамуы//

өспелердің қайталануы//

өспенің метастаздануы//

біріншілікті ісіктік түйіндердің түзілуі//

қалыпты жасушаның ісік жасушасына айналуы

***

Асқазан обыры бойынша ота жасатқан науқаста 9 ай өткен соң, жалпы әлсіздік, тәбетінің төмендеуі, салмағының азаюы, оңжақ қабырға астының ауыруы, құсу пайда болған. Бауырды зерттегенде көлемді өспе анықталған, қан құрамында альфа-фетопротеин және обырлық-эмбриональді антиген деңгейі жоғарылаған. Канцерогенездің осы сатысының дамуына ықпал етеді://

өспелік жасушаларда апоптоздың күшеюі//

тіршілікке қабілеті төмен жасушалардың жиналуы//

ісік жасушалары жасушалық геномының тұрақсыздығы//

жасуша саралануын ынталандыратын факторлардың әсерленуі//

организмнің реттеуші әсерлеріне тәуелді жасушалардың басым болуы

***

Онкоген концепциясына сәйкес протоонкогендер - бұл://

жасушаның бөлінуін тежейтін гендер//

зақымданған ДНҚ репарация гендері//

жасуша саралануы мен өсуінің гендері //

жасуша өлімін бағдарлайтын гендер//

жасушаның митоздануын тежейтін гендер

***

Қалыпты жасушаның ісік жасушаларына айналуының негізінде жатыр://

белсенді онкогеннің түзілуі//

апоптоз механизмдерінің белсенуі//

антибластомдық резистенттіліктің белсенуі//

жасуша бөлінуіндегі супрессор гендердің белсенуі//

ДНҚ репарациясы ферменттерінің түзілуінің жоғарылауы

***

Протонкогендердің белсенуінің және олардың онкогендерге айналуының негізінде жатыр://

өсу факторларының түзілуінің төмендеуі//

антиапоптозды гендердің инактивациясы//

супрессорлық – гендердің инактивациясы//

апоптоз механизмдерінің белсенуі//

мутация

***

Онконәруыздардың әсерінен жасушалар://

бөлінуін тоқтатады//

р-53 нәруыз-супрессорын түзе бастайды//

бөлінудің аутокриндік реттелу түрін жоғалтады//

сыртқы өсу факторларының әсерінен бөліне бастайды//

олардың бөлінуін реттеуші әсерлерге сезімталдығы жойылады

***

BRCA-I, АРС, NF-1, Rb, p16, p21-гендерінің инактивациялануы әсерінен://

апоптоз белсенеді//

транспозондар көбейеді//

жасушаның бөлінуі тежеледі//

жасушалардың жетілуі тежеледі//

жасушалар бақылаусыз, ретсіз бөлінеді

***

Сүт безі обырымен ауыратын науқастарда P 53 генінің бұзылыстары бір аллелдің мутациясымен және басқасының бөліктерінің делециясымен көрінеді. Өспе кезінде р-53-тің қызметтік инактивациясы және мутациясы осыған алып келеді://

апоптоз механизмдерінің тежелуіне //

промоторлардың қызметінің тежелуіне //

онконәруыздардың түзілуінің тежелуіне //

жасушаларда протоонкогендер санының көбеюіне//

супрессорлық – гендердің белсенуіне

***

Науқас С., 43 жаста, аналық бездің стромалық өспесі дамыған. Гормональді ем тиімсіз болған. Өспелердің дәрілік заттарға резистенттілігін түсіндіріңіз://

жасушаларда көптеген дәрілерге тұрақтылықтың активациясы//

жасушаларда спецификалық гормон-байланыстырушы рецептордың артуы//

жасушаларда өсу факторларының азаюы//

митоген тәуелді ферменттің азаюы//

сигнальді жолдардың тежелуі

***

Өспелік жасушалардың өсуіне ықпал етеді://

апоптоз механизмдерінің күшеюі//

өспелерді некроздаушы альфа факторлардың артық өндірілуі// өспелік жасушалардың антигендік қасиетінің айқын болмауы//

жасушалардың саралануының күшеюі// табиғи киллерлердің белсендірілуі

***

Науқас 48 жаста 3 жыл бұрын құрамы гиперплазиялы эпителиден тұратын тікішектің аденоматозды полипі алынып тасталған. Науқас қантты диабеттің 2 типімен ауырады. Қазірге кезде көлемі 5х5 см полип тәріздес өспе анықталған. Биопсия жасағаннан соң қан кету байқалды. Өспе алынып тасталды. Гистологиялық зерттеуде қатерлі өспе аймақтары анықталды. Бұл жағдайдағы өспе алдалық ауруға жатады://

полип//

қанкетулер//

тік ішектің обыры//

2 типті қантты диабет//

тікішектің эпителийінің гиперплазиясы

***

Антицеллюлярлық механизмдер осыған бағытталған://

зақымданған ДНҚ-ның репарациясына//

апоптоз механизмінің белсенуіне//

ісік жасушаларын жоюға//

канцерогендердің жасушалармен өзара әрекетесуін тежеуге//

қалыпты жасушалардың ісік жасушаларына айналуын тежеуге

***

12 жыл бойы анилиндік бояулармен жұмыс істеген, бояу цехында қызмет атқаратын жұмысшы зәр шығару кезінде ауырсыну пайда болатынына және зәрмен қан шығатынына шағымданады. Тексергенде қуығында папиллярлық рак дамығаны анықталды. Қуықта рак пайда болуына ықпал ететін этиологиялық фактор осы топқа жатады://

химиялық органикалық канцерогендер//

химиялық неорганикалық канцерогендер//

химиялық нағыз канцерогендер//

механикалық канцерогендер//

физикалық канцерогендер

***

Науқас жалпы әлсіздікке, бірден азып кеткеніне, тыныс алуының қиындауына, жөтелге, қан түкіруіне, кеуде тұсының ауыратынына шағымданады. Кеудесінің солжақ тұсы ішке қарай кірген, мойын лимфа түйіндері ұлғайған. Қан талдамасында ауыр дәрежелі анемия, гипопротеинемия. Диагноз солжақ өкпенің обыры. Осы симптомдар науқаста канцерогенездің келесі сатысы дамығанын айғақтайды ://

промоция//

инициация//

прогрессия//

амплификация//

трансформация

***