2. Үш фазалы ток желісіне статор орамасын «жұлдызша» және «үшбұрыштап» жалғау сұлбасын сызу.

3.Ішкі электр тартылымдарын монтаждау жұмыстарын шартты түрде дайындау негізгі екң кезеңге бөлінеді:Дайындау кезеңі кезінде дайындау және белгілеу жұмыстары орындалады, ал негізгі кезеңде сымдарды өткізеді және қажетті қосылыстарды орындайды.дайындау жұмыстарына мыналар жатады: Электр қондырғылар жобасының жұмыс сызбаларымен танысып, жарықтандырғыштың, коммутациялық аппараттың, электр қалқанның, сымдардың төселу сызықтарының орнын белгілеу. Құрылыс қабырғаларда саңылау мен ұяшықтарды тесу, қабырғаларда өткелдер бұрғылау, жабық тартылымдар үшін арналар дайындау. Жабдықтарды бекітуге арналған бекіткіш бөлшектерді қондыру.

11-билет

1. Электр монтаж жұмыстарын орындау кезінде қандай құжатты басшылыққа алады?

Электрмонтаждау жұмыстарын жүргізу техникалық және нұсқаулық құжаттарымен реттеледі. Негізгі техникалық құжат элеткр қондырғыларын монтаждау жобасы болып табылады, барлық монтаждау жұмыстары қатаң түрде осы жоба бойынша іске асырылуы тиіс. Электромонтаж жұмыстарын жүргізу, электр қондырғыларын құру ережелеріне(ЭҚЕ) және құрылыс нормалары мен ережелерінің (СНиП-ҚНмЕ) талаптарына сай орындау директивті құжаттың негізінде орындалады.Электр қондырғыларын құру ережелері 7 бөлімнен тұрады:1.Жалпы ережелер 2.Электр энергиясының арналары 3.Қорғау және автоматика 4.Тарату құрылғылары және қосалқы станциялар 5.Электр күш қондырғылары 6.Электрлік ажрық беру 7.Арнаулы қондырғыларды электрмен жабдықтау.

2. Қайықта электрталсымдарды монтаждау артықшылығы

• Сымдарды салқындатудың тиімді шарты;

• Қосымша кабельдер мен сымдарды төсеуге қолайлылығы;

• Жолақтың кез келген аймағынан кабельдер мен сымдарды ауыстыруға, алуға ыңғайлылығы.

Қайықтар кабельдер мен сымдардың ашық төсемдерімен ғимараттарда қолданылады. Қайықта электртартымдарды ғимараттың кез келген жағдайындағы кабельдер мен сымдар үшін де қолданады.

3.Жарықтандыруды қосқыштың көмегімен басқарудың принципиалды сұлбасы:

12-билет

1. Электр монтаждау кезінде ток өткізуші элементтерінің оқшаулағышы ретінде қандай материалдар қолданады?

Электр оқшаулағыш материалдар мен бұйымдар кеңінен таралған және әр түрлі материалдар тобын құрайды.Таспалар-кабелдер мен сымдарды оқшаулауға арналған таспаларды поливинилхлоридті, полиэтиленді, өздігінен жабысқыш мақта мата, резеңке өткізген, қарамаймен өңделген, лақталған және шынылы мата түрінде дайындайды.

2. Кабельдерді төсеу үшін траншеяларды даярлау: Өте ұзақ траншеяларды арнайы роторлы немесе цепті жер қазғыш машиналармен қазады. Кабельдерді төсейтін траншеялардың тереңдігі 700 мм кем болмауы керек, ал өлшемі кабельдердің санына тәуелді.

Кабельдер жалғанатын муфта орналасатын жерде қолайлылық үшін траншеяны кеңейтіп қазады. Муфтаны шахматтық ретпен орналастырады.

3.Люминесценттік шамдарды орнату: Люминесценттік шамдарда электр энергиясының көрінетін сәулеге айналуы екі кезеңде өтеді: 1.сынап буларындағы электр разрядына электр энергиясын ультракүлгін сәуле энергиясына айналдыру

2.лиминафор қабатында ультракүлгін сәулені көрінетін жарық сәулеге айналдыру. люминесценттік шамдар- екі шетінен шыны аяқшалармен герметикалық жабылған цилиндірлік колба. Аяқшаларға қос спираль түрінде вольфрам сымынан жасалған және электрондар бекітіледі. Шамның екі шетіне электродтардың ұштарымен қосылған қысқа металл түтікшелері бар екі цокол орнатылады. Цилиндірлік колбаның іш жағына люминафор қабаты жалатылады. Түтіктің ішіне сынап тамшысы және белгілі бір мөлшерде инертті газ өндіріледі. Аргон электродтар оксид қабаты болшектерінің қоршап тұрған ортаға ұшыуын азаиту және электр разрядтының жануын жеңілдетун үшін енгізіледі. Аргон мен сынап булары қоспасында разряд жеңіл пайда болады. Разряд кезінде тек сынап атомдары ғана қозғалады және сәулеленеді.

13-билет

1. Магниттік материалдардың жіктелуі: магниттік қасиетіне сәйкес техникада қолданылуы әр түрлі болатын заттар (негізінен ферро және ферримагнетиктер). Магниттік материалдар шартты түрде жұмсақ және қатты магниттік материалдар болып бөлінеді. Магниттік материалдар негізіндегі құрылғылар тұрақты магнит өрістерін тудыру үшін магнитік энергия ағынын шоғырландыруда, электрондық және иондық шоқтарды қалыптастыруда қамтамасыз етеді.

2.

14-билет

1. Диэлектрлік қолғаптар қандай қорғаныс құралдарына жатады

Негізгі, 1000 В дейін және қосымша, 1000 В жоғары

2. Әуе желі сымдарын монтаждауға қандай жұмыстар жатады?

Кернеуі 1 кВ ке дейінгі әуе желілері үшін көбінесе алюминий, алюминий-болатты және болат сымдары қолданылады.Әуе желі сымдарын монтаждау жинағына арнада әуе желілерін тарқату мен сымдарды қосу, сымдардың салбыраған бөліктерін көтеру, түзеу, оқшаулағыштарға сымдарды бекіту жұмыстары жатады. Сымдардың тарқатуын қондырылған тіректердің екі жағынан желі бойымен өткізеді. Сымдарды тарқату үшін конус тәріздес айналғыш (вертушка) немесе тамымалы станоктар, ал арнаға орауышпен (барабан) жеткізілген сымдар үшін бөлшектенетін орауышты көтергіштер қолданылады.

3. Бір фазалы қозғалтқыштың іске қосушы орамасын жалғастыру сұлбасын сыз.

15-билет

1. 1000 В дейінгі электр аппараттарына техникалық қызмет көрсету

Щиттің қызмет көрсетуi бойынша реттемелiк жұмыстарды жүргізу квалификациялы қызмет көрсетушiлермен орындалады. Авария-қалпына келтiру жұмыстары тек қана жедел бригадалармен орындалады.

1000 В дейінгі электр аппараттарына техникалық қызмет көрсету кезеңдік терсеру, тазарту және үсақ жөндеу болып табылады. Қызмет көрсетудің кезеңділігі падаланылу шарттарына қарай жергілікті нұсқаулықтарға байланысты 2-3 айда 1 реттен кем емес етіп белгіленеді.

2. Кабельдік желілерді төсеу әдістерін таңдау:

Кабельдік желілерді төсеу әдісі келесілерді ескере отырып таңдалынады:

• Жүктің көлемі және сиымдылығы, құрылыс салу ғимараттының тығыздығы;

• Электротехникалық ғимаратты құрастыру;

• Технологиялық жіне көлік қатынысаның жеткіліктігене;

• Ток көзінің параметріне және орналасуына;

• Топырақ деңгейіне;

• Қоршаған ортаның және топырақтың ластануына;

• Кабельдік желінің арналуына қарай.

3. Реверсивті магнитті қосқыштың қосылу сұлбасын сыз.Магниттік қосқыштар –электроқозғалтқышты және басқа да электр қондырғыларын арақашықтықтан басқаруға арналған аппараттар. Магниттік жүргізгіштің негізгі бөлігі айнымалы токтың үш полюсті контакторы болады. Контактор магниттік жүйеден, орауыштан, бос түйіспелері мен блок түйіспелері бекітілген жылжымалы бөліктен жән едоға сөндіргіш камералардан тұрады.Магниттік қосқыштың көмегімен қалыпты кернеулі 500-В қа дейін болатын, ал қуаты 1,1 кВт-қа, 75 кВт-қа дейін келетін қысқаша тұйықталған роторлы асинхронды электрқозғалтқыштарын басқаруға болады. Кернеу кенет жоқ болып кеткенде немесе номинал мәні 50-60 % дейін төмендегенде, магниттік жүргізгіштің тартқыш орауышы оның магниттік жүргізгіштің тартқыш орауышы оның магниттік жүйесін тартып тұра алмайды да, бас түйіспелерін ажыратып, қондырғыны электр желісінен айырады. Магниттік қосқыштар температурасы -40°С тан +40°С дейін және салыстырмалы ылғалдылығы 90%-ға дейін болатын агрессивті қоспалары жоқ сыртқы орталарда жұмыс істеуге болады.

16-билет.

1. Электр қондырғылары жөндеген кезіндегі қауіпсіздік шаралары:

1.оперативтік электр қондырғыларды іске қосып тексеру,   жеңіл жүмыстар істеу, қорғаныс жабдықтарын ереже   бойынша қарап шығу, қауіпсіздігін қарау, еңбекті қорғау;

2)  электр қондырғыларында өндірістік жүмыс істеу    дегеніміз — жөндеу, монтаждау, қүрылыс жүмыстарын жэне т.б. жүмыстарды орындау   — электр қондырғыларында.

2.Әуе желілерін дұрыс және тиімді пайдалану үшін қолданылатын шаралар?

• Жүктеме тоғы бойынша тиісті тәртіпте пайдалану;

• Әуе желілерін уақытыла бақылау;

• Қажетті сақтандыру жұмыстарын (жөндеу, сынау, өлшеу және т.б.) уақытылы жүргізу;

• Техникалық құжаттарды уақытылы жүргізу;

• Апаттық жағдайлардың себебін анықтау, оларды болдырмайтындай шаралар қолдану;

3.Сыртқы монтаждау жұмыстары: Сымдарды төсеу ашық түрде, жасырын түрде де жүргізіледі. Төсеу әдісі құрылыс нысанының түріне (яғни негізгі қабырғалар мен материалдарына) сымдардың оқшауламаларына байланысты. Сылақ жұмыстары жүргізілген қабырғалар мен қабырға аралықтарындағы ашық төсеу жұмыстарын кез келген материал түрінде орындайды.Бөлгіш негіздері бар сымдарды әр 200-250 мм аралықта қағады.Түсқағазбен қапталған жанбайтын материалдардан тұратын қабырғалар мен аралықтары құрылыс негіздері бола алады. Бұл сымдарды төсеуді түсқағаздың үстінде, ал жоғары көлденең тартылымдарды түсқағаздан жоғары етіп жүргізеді.

17-билет

1.Электр қондырғыларының еңбек қауіпсіздігі шаралары немесе электр тоғынан қорғану шаралары: ток өткізгіш бөліктерді қауіпсіз жерге орналастыру; 2)      изоляцияны бақылау (ашық қалған жерлері болмау);3)  қорғаныстық жерге қосқыш;4)  қорғаныстық нөлдік сым; 5)      автоматтық ажыратқыш;