«Қоғамдық денсаулық сақтау» 051102 мамандығы бойынша

5 Курсқа эпидемиология пәнінен оқпе бағдарламасы

КІРІСПЕ

Жоғарғы оқу орындарына мамандарды дайындау және қайта дайындау бойынша талаптарды жоғарлату, соның ішінде медициналық, біздің мемлекетіміздің приоритеттік бағыттарының бірі болып табылады. Осындай мамандармен әртүрлі медициналық ұйымдарды қамтамасыздандыру, қазіргі кездегі жабдықтармен, дәрілік және диагностикалық препараттармен жабдықтау, сондай-ақ саланы барабар қаржыландыру Қазақстанды дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) кіруге мүмкіндік беретін көрсеткіштердің бірі.

Жұқпалы (паразитарлы) аурулар ұжымдық денсаулық сақтаудың приоритетті облысына жатады, себебі олар әлі де кең тараған және елеулі әлеуметтік және экономикалық зиян келтіруде. Осылай, әртүрлі елдерде өлім себептері арасында жұқпалы аурулар жүрек-қан тамыр және онкологиялық аурулардан кейін үшінші орныды алады. ДДҰ-ның бағалау мәліметтері бойынша олар адамның барлық паталогияларының 60 % құрайды.

Эпидемиологтың кәсіби қызметі сол немесе басқа патологияның пайда болуын болдырмау үшін «кім», «қайда», «қашан», «неге», «қалай» белгілі адам немесе адамдар тобы (халық) ауырды және «не істеу керек», «қалай істеу керек», «не өзгерді» және «болжам қандай» деген сұрақтарға жауап іздеумен үнемі ұласады.

Жұқпалы (паразитарлы) аурулардың эпидемиологиясына қатысты берілген сұрақтарға жауапты эпидемиялық процестің аналитикалық бағасы береді, яғни белгілі уақытта белгілі аумақта жеке индивидуумдардың немесе халық топтарының арнайы жұқпалы жағдайларының пайда болу, таралу және тоқтау процестерінің (кім, қайда, қашан, неге), эпидемияға қарсы және алдын алу шараларын жүргізу бойынша оптимпальді басқарушы шешімдерді жасау үшін (не әстеу керек?). Негізінде бұл сұрақтар жұқпалы емес профильді мамандардың алдында да тұр.

Арнайы эпидемиологиялық ойлаудың қалыптасуы елеулі маңызды.

Клиникалық дисциплиналармен аналогиясы бойынша дәрігер-эпидемиолог жұқпа ошағының (бұрқ етпені) орналасуы және жою бойынша эпидемияға қарсы шаралардың комплексіне кіріседі және параллельді жұқпаның жаңа бұрқ етпесінің пайда болуын болдырмау үшін бірқатар ұйымдық және арнайы шараларды жүргізеді, яғни алдын алу шараларын жүргізеді.

Дәрігер-эпидемиолог қызметінің арнайы белгісі бұл эпидемиялық процестің барлық компонентеріне, микроорганизмдердің молекулярлы-генетикалық қасиеттерінен, қоздырғыштардың экологиясынан бастап аурулардың клиникалық және эпидемиологиялық көрінулеріне дейін, үнемі мониторинг жүргізу.

«Қоғамдық денсаулық сақтау» мамандығы бойынша медициналық-профилактикалық факультеттің түлегі медициналық мамандықтардың ішінен жалғыз ғана ҚР мемлекеттік қызметкері болып табылады, осыған байланысты ол оған сенілген аумақтарда, ұйымдарда және объектілерде санитарлы-гигиеналық, эпидемияға қарсы және алдын алу шараларын ұйымдастыру мен жүргізу бойынша басқарушы шешімдерді дұрыс қабылдауға міндетті.

«Эпидемиология» пәнінен Мемлекеттік біліктілік емтиханға арналған эпидемиологиялық тәжірибелік дағдылар тапсырмаларының тізімі

№	Студентерге тапсырма	макс. балл	уақыты мин.
1	2	3	4
1.	Сізге эпидемиологиялық жағдай және «жұқпалы ауру ошағын эпидемиологиялық тексеру картасында» көрсетілген жұқпалы ауру ошағын эпидемиологиялық тексеру нәтижелері ұсынылады. Алғашқы құжаттардың және жиналған эпидемиологиялық анамнездің мәліметтеріне сүйене отырып алдын ала эпидемиологиялық диагнозды қоюын сұраймыз	10	10
2.	Егу бөлмесінің жабдықтарын атап өтіңіз: қондырғылардың, дәрі-дәрмектердің (шокқа қарсы құрамның «салқындату тізбегінің» сақталуы және медициналық құжаттардың болуы.	10	10
3.	Медициналық қалдықтарды «Пайдаланған шприцтер мен инелерді қауіпсіз сақтауға арналған контейнерге», «Пайдаланған тампондар мен вакциналарды дезинфекциялауға арналған қақпағы бар контейнерге» жинау ережелерін көрсетуін сұраймыз. Пациенттің егуге дұрыс таңдалуын талқылаңыз. Егуден кейінгі болуы мүмкін реакциялар және асқынуларды атап өтіңіз.	10	10
	Барлығы:	30	30