1. Preambuła

2. CZĘŚĆ PIERWSZA ZASADY

3. TYTUŁ I KATEGORIE I DZIEDZINY KOMPET ENCJI UNII

4. TYTUŁ II POSTANOWIENIA OGÓLNE

5. CZĘŚĆ DRUGA NIEDYSKRYMINACJA I OBYWATELSTWO UNII

6. CZĘŚĆ TRZECIA POLITYKI I DZIAŁANIA WEWNĘTRZNE UNII TYTUŁ I RYNEK WEWNĘTRZNY

7. TYTUŁ II SWOBODNY PRZEPŁYW TOWARÓW Rozdział 1 Unia celna

Podstawowy podzia ł działań UE w świetle TFUE i TUE

• Wewnętrzne

• Zewnętrzne

WYKLAD 2.

Charakter prawny, wartości I cele ue

Rozwój historyczny inte gracji europejskiej

1. 1951 utworzenie Europejskiej Wsp ólnoty Węgla i Stali

2. 1957 utworzenie Europejskiej Wsp ólnoty Gospodarczej

3. 1957 utworzenie Europejskiej Wsp ólnoty Energii Atomowej Państwa założycielskie: Niemcy, Francja, Włochy, Holandia, Belgia, Luksemburg

4. 1992 utworzenie Unii Europejskiej n 2004 przystąpienie Polski do UE

5. 2007 podpisanie Traktatu z Lizbony n 2009 wejście w życie TL głęboka reforma UE

Struktura filarowa UE o d TMA do TL

Unia Europejska Wspólne cele, wartości oraz instytucje

• I filar • Wspólnota Europejska • Europejska Wspólnota Energii Atomowej

• II filar Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa

• III filar Współpraca Sądowa i Policji w Sprawach Karnych, później jako Przestrzeń Wolności Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości

Charakter prawny ue od tma do tl ue

•organizacja sui generis

• nie posiadała osobowości prawnomiędzynarodowej

• nie była organizacją międzynarodową

I filar WE, EWEA organizacje międzynarodowe typu międzypaństwowego (ponadnarodowe) Z odrębnym systemem prawnym – prawem wspólnotowym

II filar Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa Obszar międzyrządowy Prawo unijne - pmp

III filar Współpraca Sądowa i Policji w Sprawach Karnych Obszar międzyrządowy Prawo unijnem – pmp

3 Etapy ewolucji form integracji europejskiej

I. Etap wspólnotowy

II. Etap UE o strukturze trójfilarowej

III. Etap UE o strukturze j ednolitej

Zmiany wprowadzone przez TL

• Przekształcenie UE w jednolitą organizację międzynarodową

• Ujednolicenie procesu decyzyjnego i katalogu źródeł prawa

• Dokonanie wyraźnego podziału kompetencji pomiędzy PCZ i UE

• Umocnienie roli PE i parlamentów krajowych – próba zmniejszenia deficytu demokratycznego UE

Artykuł 1TUE Niniejszym Traktatem WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY ustanawiają między sobą UNIĘ EUROPEJSKĄ, zwaną dalej „Unią” , której Państwa Członkowskie przyznają kompetencje do osiągnięcia ich wspólnych celów.

Niniejszy Traktat wyznacza nowy etap w procesie tworzenia coraz ściślejszego związku między narodami Europy, w którym decyzje podejmowane są z możliwie najwyższym poszanowaniem zasady otwartości i jak najbliżej obywateli.

Podstawę Unii stanowi niniejszy Traktat oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwane dalej „Traktatami”). Oba te Traktaty mają taką samą moc prawną. Unia zastępuje Wspólnotę Europejską i jest jej następcą prawnym.

Charakter prawny UE

1. Jednolita organizacja międzynarodowa – zniesienie struktury filarowej

2. Posiada osobowo ść prawną w rozumieniu pmp – art. 47 TUE: prawo do zawier ania umów międzynarodowych, przystępowania do OM, wys yłania i przyjmowania przedstawicieli dyplomatycznych

3. Posiada osobowo ść prawną w rozumieniu prawa krajo wego – art. 335 TFUE

4. Działa w oparciu o dwie umowy mi ędzynarodowe – TUE i TFUE, które określają jej wartości, cele, instytucje, kompetencje,

5. UE jest następczynią prawną WE, Europejska Wspólnota Energii Atomowej f unkcjonuje obecnie poza struktur ą UE

Art. 2 TUE - wartości UE Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka (…).

Art. 6 TUE wymienia źródła praw człowieka:

• Karta praw podstawowych UE

• Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

• Tradycje konstytucyjne wspólne wszystkim PCZ

Znaczenie podstaw aksjologicznych zawartych w art. 2 i 6TUE

• Wewnętrznounijny Art. 7 TUE Art. 49 TUE

• Unijny – funkcjonowanie instytucji unijnych, wykonywanie prawa przez PCZ

• Zewnętrzny UE – P3

Zasada praworządności/ państwa prawnego

• W ujęciu klasycznym zasada praworządności oznacza podporządkowanie państwa prawu, prawo nie jest jedynie środkiem sprawowania władzy, ale również kryterium jej sprawowania: Art. 7 Konstytucji RP Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

• W systemie UE oznacza przede wszystkim oznacza podporządkowanie UE prawu pierwotnemu – aspekt formalny oraz kontrolę stanowionego prawa pod kątem zgodności m.in. z prawami człowieka – aspekt materialny

Artykuł 10 TUE

1. Podstawą funkcjonowania Uni i jest demokracja przedstawicielska.

2. Obywatele są bezpośrednio reprezentowani na poziomie Unii w Parlamencie Europejskim Państwa Członkowskie są reprezentowane w Radzie Europejskiej przez swoich szefów państw lub rządów, a w Radzie przez swoje rządy; szefowie państw lub rządów i rządy odpowiadają demokratycznie przed parlamentami narodowymi albo przed swoimi obywatelami.

3. Każdy obywatel ma prawo uczestnic zyć w życiu demokratycznym Unii. Decyzje s ą podejmowane w sposób jak najbardziej otwarty i zbliżony do obywatela.

4.Partie polityczne na poziomie europejskim przyczyniają się do kształtowania europejskiej świadomości politycznej i wyrażania woli obywateli Unii.

Podstawy demokratycznego funkcjonowania UE

1. instytucji obywatelstwa UE – art. 20 i nn. TUE

2. Suwerenność ludu w UE? Kwestia istnienie narodu europejskiego T UE: preambuła oraz art. 1 ust. 2 - narody europejskie, ale art. 14 ust. 2 T UE - W skład Parlamentu Europejskiego wchodzą przedstawiciele obywateli Unii

3. Reprezentacja r óżnych grup interesu – art. 11 ust. 1-3 TUE

4. Inicjatywa obywatelska – art. 11 ust. 4 TUE

5. Udział parlamentów krajowych w stanowieniu prawa unijnego - art. 12 TUE

Art. 3 TUE – cele UE

1. Celem Unii jest wspieranie pokoju, jej wartości i dobrobytu jej narodów

2. Unia zapewnia swoim obywatelom przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych, w której zagwarantowana jest swoboda przepływu osób, w powiązaniu z właściwymi środkami w odniesieniu do kontroli granic zewnętrznych, azylu, imigracji, jak również zapobiegania i zwalczania przestępczości.

3. Unia ustanawia rynek wewnętrzny. Działa na rzecz trwałego rozwoju Europy, którego podstawą jest zrównoważony wzrost gospodarczy oraz stabilność cen, społeczna gospodarka rynkowa o wysokiej konkurencyjności zmierzająca do pełnego zatrudnienia i postępu społecznego oraz wysoki poziom ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego. Wspiera postęp naukowotechniczny. Zwalcza wyłączenie społeczne i dyskryminację oraz wspiera sprawiedliwość i ochronę socjalną, równość kobiet i mężczyzn, solidarność między pokoleniami i ochronę praw dziecka. Wspiera spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz solidarność między Państwami Członkowskimi. Szanuje swoją bogatą różnorodność kulturową i językową oraz czuwa nad ochroną i rozwojem dziedzictwa kulturowego Europy. Unia ustanawia unię gospodarczą i walutową, której walutą jest euro. 5. W stosunkach zewnętrznych

4. Unia umacnia i propaguje swoje wartości i interesy oraz wnosi wkład w ochronę swoich obywateli. Przyczynia się do pokoju, bezpieczeństwa, trwałego rozwoju Ziemi, do solidarności i wzajemnego szacunku między narodami, do swobodnego i uczciwego handlu, do wyeliminowania ubóstwa oraz do ochrony praw człowieka, w szczególności praw dziecka, a także do ścisłego przestrzegania i rozwoju prawa międzynarodowego, w szczególności zasad Karty Narodów Zjednoczonych.