Жұмыс күнделігі және ауа-райы

25 қазан

Текелі қаласынан сағ 09²⁰-да маршрутқа шықтық. Күні бойы № 1,2 жауын-шашын өлшегіштері өңделді. Сағ 17-те төменгі үйшік-панаға келдік. Демалыс, түнеу.

Ауа-райы: ашық күн, t +4 +5⁰, оңтүстік желі, жел екпінді.

26 қазан

Төменгі үйшік-панадан сағ 7⁴⁰ де шықтық, №3 жауын-шашын өлшегіштері өңделді. Сағ 18 жоғарғы үйшік-панаға келдік. Демалыс, түнеу.

Ауа-райы: түнде қар түсті, күндіз ашық күн, t -4+2⁰, әлсіз оңтүстік желі.

27 қазан

Сағ 9 жоғарғы үйшік-панадан шықтық, № 4 жауын-шашын өлшегіштері өңделді. Төменгі үйшік-панаға сағ 18-те келдік.

Ауа-райы: бұлтты 10 балл, t +5⁰, батыс желі, күшті.

28 қазан

Сағат 8 төменгі үйшік-панадан шықтық. Сағ 15-те Текелі қаласына келдік Жұмыс бітті.

Ауа-райы: бұлтты 10 балл, t +5⁰, Батыс желі, күшті.

Актер үшін

Акт

25-30.09.2010 жылғы маршрутқа жоспарлы дала жұмысын өндірісіне қар өлшеу жасағы дайын.

Аспаптар жарамды.

Жабдықтармен қамтамасыз етілген (жарым-жартылай қамтамасыз етілген, жоқ)

Қозғалу әдісі мотоцикл, жаяу

ҚТ бойынша ережелерімен танысқан (30.10.2009 ж.)

Қолы Сучков

Щегольков

Есеп бойынша қорытынды

Ескерту жоқ

______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Жоспар 5 Сапасы 5 Есепті тексерді Боев 06.07.2010

4. Авиациялық қар өлшеу маршруттары

4.1АВИАЦИЯЛЫҚ ҚАР ӨЛШЕУ МАРШРУТТАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ

Таудағы қар жамылғысына авиа бақылаулар алдымен жердегі бақылаулар үшін алыс немесе аяқ жетпес бассейндерде ұйымдастырылады. Аэро қар өлшеу маршрутының желілерін ұйымдастырған кезде келесілер ескеріледі: әуежай орналастыруы, тік ұшақтың техникалық мүмкіншілктері; ұшу жолағы анықталады және маршруттағы бақылау пунктерінінің аралап ұшып шығуының тиімді реттілігі.

Авиациялық қар өлшеу пункті болып тік ұшақтың бортынан бақылау жүргізілетін, қар жамылғысының біркелкі таралған арнайы, мұқият таңдалған алаңша табылады. ҚТ орнату үшін алаңшаны таңдау – олардың тәжірибелік тиімділігін анықтайтын авиа бақылауларжың басты кезеңі болып табылады. Таңдама белгісі – қар жамылғысының жатуының ең көп біркелкілігі. Бақылау орнының соңғы таңдамасы қысқы және әсіресе көктемгі кезеңде алдын ала жобаланған алаңшада аралап ұшып шығудан кейін таңдалады. Осы кезеңде ұшыру, қардың тасымалдану және жинақталу аумағы айқындалады. Қардың желді көшірулеріне шалдыққан аймақтар ерте ала қарлардың көріну бойынша көктемгі кезеңде анықталынады. Қысқы күндері жел жылдамдығы төмен жерлерде тасымал аймағы мен телімдердің аралығында қар біркелкі жамылып жатыр және қар еріген кезде бұл алаңшалар қардан толығымен бір уақытта тазартылады. Нақты бассейнде АҚӨП саны мынадай болуы қажет: қар жамылғысының биіктігі (қар қоры) аймақтың биіктігіне қалыпты тәуелділігін нық бағалауға мүмкіндігі.

Қашықтықтық төрткілдештің ұзындығы максималды қар жамылғысының биіктігінен жоғары болуы қажет. Қашықтықты төрткілдешті орнату үшін маршрутқа тік ұшақпен жеткізіледі. Тік ұшақ алаңшаға қона алмайтын жағдайда қашықтықты төрткілдештер аз жылдамдықпен тік ұшақтан тасталынады.

Тастау техникасы және экипажбен әрекеттесулері қауіпсіздік техникасының ережесін сақтай алдын ала анықтайды. Авиа бақылаулар тік ұшақтың техникалық мүмкіншіліктерін ескеру қажет, міндетті түрде авиа жасақтың уәкілдерімен келісіледі және 2-3 борт баөылаушы жасақтарынан атқарылады.

4.2 АВИА БАҚЫЛАУЛАРДЫ ЖАСАУ

Гидрологиялық болжам басқармасының қажеттілігі үшін таудағы қар жамылғысына авиа бақылаулар қар жамылғысы көп болған кезде және айдың соңғы декада күні қарқынды қар еріген кезде жасалынады (ақпан-март). Қолайсыз ауа-райында бақылаулар кезеңі келесі айға дейін 5 ретке дейін ұзартады.

Авиабақылаулар келесідей бақылаулар комплексі ескеріледі:

1-авиа қар пунктерінде қар жамылғысының биіктігін анықтау (АҚП)

2- Десанттық қар өлшеу пунктінде қар өлшеу жұмыстарын жасау (ДҚӨП)

3-Мезгілдік қарлы шекараның биіктігін анықтау (Н_мқш)

4-таудағы қар жамылғысының таралуына көзбен бақылау

5-көшкінге сипаттама және суреттеу

АҚП-да қар жамылғысының биіктігіне өлшеулер бір уақытта екі әдіспен жүргізіледі: суретке түсірудің көмегімен (бейнетүсірілім) және дәлдігі 5-10 см дейін көзбен шолу. Авиа қар өлшеу пунктерінде қар жамылғысының биіктігін 1-3 қашықтықты төрткілдеш бойынша анықтайды, ал 20 нүкте болмаса ҚӨП немесе ДҚӨП сияқты. АҚП-да қашықтықты төрткілдештердің саны қар жамылғысының жатуының біркелкілігіне және жұмыстың ұшу жылдамдығы 80-100 км/сағ кезінде санауды алу үшін уақыт шегі.

Десанттық қар өлшеу пунктерінде қар өлшеу жұмыстары жер беті қар пунктерінің қар өлшеу жұмыстарына ұқсас. Десанттық қар өлшеу пунктерінің алаңшасы оған тік ұшақ қона алу мүмкіндігі ескерілу қажет.

Тік ұшақ бортынан мезгілдік қарлы шекараның биіктігі атақты бағдар бойынша, сонымен қатар дәлдігі 100 метрге дейін болатын ауа кеме биікөлшер бойынша анықтайды.

Таудағы қар жамылғысының таралуына көзбен бақылау қосымша болып табылады және оларды басқа авиа қар өлшеу жұмыстары арасындағы уақыт аралығында жасайды.

Бассейннің немесе биік жерлерде қар жамылғысының жамылып жату дәрежесі 10 баллдық шәкіл бойынша көзбен шолу әдісімен бағаланады.

Қар жамылғысының жамылып жату сипаттамасы үш градация бойынша анықталады:

-біркелкі – рельеф пішіні білінбейді, үрленген және бұғат жерлер әлсіз көрінген (АҚП).

-біркелкі емес – қар бетінің атызды ұялы пішіндері көрінген, кейде сүргілер және мәнсіз үрленген жерлер кездеседі.

-өте біркелкі емес – пішіндер және желдік әсер іздері анық көрінген: қар толықтай бұзылған аудандарда биіктігі бірнеше метрге жететін үрленген және бұғат жерлер қайталанып тұрады, сүргілер ауданның көп жеріп жауып жатыр.

Көшкіндерге бақылау негізгі сипаттамаларды тіркей ұшу трассасы бойынша іске асырылады (көлемі, түрі, биіктік аймағы және т.с.с.)

Барлық ави бақылаулар (АҚП-ның қар жамылғысының биіктігіне, таудағы қар жамылғысының таралуы, мезгілдік қарлы шекараның биіктігін, көшкінге сипаттама және суреттеу) КАС-1 кітапшасына енгізіледі.

КАС-1 дала кітапшасын толтыру үлгісі

		«ҚАЗГИДРОМЕТ» РЕСПУБЛИКАЛЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК КӘСІПОРНЫ
	Дала кітапшасы			КАС-1
Бассейннің өзендерінде аэро қар өлшеулер және аэро көзбен бақылаулар Каскелең,Түрген, Шелек
Басталды		25 декабря	2010 ж.
Бітті		26 декабря	2010 ж.
Жасақ құрамы		Боев Ю.С.
		Жданов В.В.
Тік ұшақ түрі		Ми -8 МТВ
Ұшқыштың аты-жөні		Корольков С.И.

БӨЛІМ 1

Жұмыс өндірісі кезінде қолданатын аспаптар:

1. Фотоаппарат Soni H 5

2. Бейнекамера Soni HDR 110E

Бөлім 2

Жұмыс және ауа-райының күнделігі