Вариант4
Блок1
1.C 2.C 3.B 4.CEB 5.B 6.A 7.AEH 8.A 9.A 10.A
4)Дегидратация Жасуша сыртылық с±йықтықтың гиперосмиясымен жєне жасушалардың дегидратациясымен ж‰ретін сусыздану қантсыз диабетке ықпал етеді. Вазопрессин секрециясының б±зылуы жєне оның қанда болмауы ‰лкен кµлемде гипоосмотикалық зєрдің бµлінуін туғызады, нєтижесінде қан қоюланып, оның осмолярлығы µседі (295 ммоль/л дейін). Гиперпаратиреоз кезінде де жасушалардың дегидратациясымен ж‰ретін сусыздану осмолярлығы тµмен зєрдің полиуриясына негізделген. Паратгормон шумақтағы фильтрацияны жоғарлатады, судың реабсорбциясын тежейді жєне т‰тікшелердің вазопрессинге сезімталдығын тµмендетеді. Қантты диабет кезіндегі полиурия б‰йректермен бµлінетін глюкоза есебінен, кетондық денелерді нейтрализациялайтын азоттық заттар мен натрийдің артықтығынан біріншілік зєрдің осмостық концентрациясына негізделген. Қантты диабет кезіндегі қанның осмолярлығы натрийдің жоғалуына қарамастан, глюкозаның артық болуы есебінен жоғарлаған. Жасшалар біршама сусызданады. Интерстициалдық жєне жасуша ішілік судың жоғалуымен ж‰ретін жалпы сусыздану осмотикалық диуретиктерді пайдаланған кезде де дамуы м‰мкін. Су алмасуының б±зылуы. Су-электролиттік баланстың нервтік-гуморалдық реттелуінің қазіргі кездегі кµзқарасы.
Ересек адам организмінде 65% су болады. Организм қаншалықты жас болса суға соншалықты бай болады. Жаңа тууылған нєрестелерде су мµлшері 75-80%, ал бір айлық эмбрионда – 97% қ±райды. Қарт адамдарда су мµлшері 57% болады.
Судың мµлшері организмнің єрт‰рлі ±лпаларында єр қыйлы болады. Қан, бауыр, б‰йрек жєне б±лшық еттерде су кµп болады (80-75%). Ал с‰йек (20-30%), єсіресе май ±лпасы (10-12%) суға µте кедей. Кесте 1.
Организмнің барлық суларын екі фазаға бµлуге болады: жасуша ішілік жєне жасуша сыртылық. Организмнің жасушаларында 70% су болады – б±л жасуша ішілік су. 30% су жасуша сыртылық су болып табылады. Б±л 30% ішінде 20% - жасуша аралық (интерстициалдық) с±йықтық, 8% – қан плазмасының суы жєне 2% – лимфа суы. Жасуша ішілік жєне жасуша сыртылық с±йықтықтар єрдайым алмасу жағдайында болады, яғни жасуша с±йықтығы интерстициалдық кеңістіктегі сумен алмасады, ал интерстициалдық су – қан плазмасының суымен алмасады.
Су организмде тек тамырлармен ағады. ¦лпаларда бос, яғни ағындағы су қалыпты жағдайда жоқ.
Су балансы – б±л судың т‰суі мен т‰зілуінің оның шығуымен теңесуі, яғни ішу, тамақ арқылы организмге қанша су т‰сіп жєне т‰зілетін болса, сонша су организмнен шығарылады. Организмдегі су єрқашанда электролиттермен байланысқан т‰рде болады. Алмасатын су осы электролиттердің концентрациясына байланысты болады. «Судың электролиттердің артынан ж‰руі, жіптін иненің артынан еруімен бірдей» деген сµз бар. Жасуша сыртылық с±йықтықтың негізгі катионы болып Na+ , ал жасушалық катион болып К+ табылады. Жасуша сыртылық судың мµлшері негізінен натрийдің мµлшеріне байланысты болады. Плазманың барлық осмостық белсенді заттарының жалпы осмостық концентрациясы қалыпты жағдайда 285-295 ммоль/литрді қ±райды. Б±л кµлемді осмолярлық деп атайды. Егер осмостық концентрацияны ерітінді литрінде емес, кг беретін болса, онда ол шаманы осмолярлық деп атайды.
Блок3
1.Тұқымқуалайтын инсулинтәуелді қант диабетінің 1 типі
2.Полиурия-инсулин жетіспеушілігі қандағы глюкоза деңгйінің жоғарылауына алып келеді, глюкозурия дамиды.Ауыз қуысының құрғауы дегидратация.Жүдеу.
