5.Перифериялық иммун жүйесі мүшелері: Лимфа түйіншіктері:
Ас қорыту трактысының, бадамшалардың лимфа түйіншіктері-АҚЖ құрамын екі иммунологиялық тексеріс.
деңгей-лимфа түйіншіктері;
лимфа түйіндері, лимфа ағысы жолдаында.
Лимфа түйіндері. Т-зона-паракортикальды зона
В-зона-лимфа түйіншіктері орталық көбейімен, милы заттың қоймалжың жолдары.
Сурет№2
Көкбауыр.
Көкбауыр-иммун жүйесінің ең күрделі перифериялық мүшесі, онда қанның иммундық тексерісі жүреді.
Капсула, тегіс бұлшықеттік элементтер, трабекулалар-қан тамырлар, нервтер.
Ақ пульпа, қызыл пулпа.
Ақ пульпа-әр түрлі популяциядағы лимфоциттердің жиынтығы, периартериальды лимфа муфтын (Т-зона) және лимфа түйіншіктерін (В-зона)-мальпигий денешіктерін түзетін.
Көкбауырдың қалған бөлігі, қан тамырлардан, синусоид капиллярларынан құралған бөлігі-қызыл пульпаға жатады.
Сурет№3
Көкбауыр-«эритроциттердің моласы»-көкбауыр зақымданған және ескі эритроциттердің осмос төзімділігін төмендету қабілетімен ерекшелінеді. Ол эритроциттердің өлуіне әкеледі. Ондай эритроциттер макрофагтармен жұтылады. Гемоглобинмен толықтырылған макрофагтар қан ағысына кетеді. Қақпа венасы арқылы бауырға өтіп, олар гемоглобинді бұзатын заттар бөледі, олар өттің түзілуіне қолданылады.
Гемоглобиннің темір молекуласы қызыл сүйек миында жаңа эритроциттердің қалыптасуына әсер етеді. Сүйек миының эритробластары жетілу процесінде құрамында темір фагоцитирующих эритроцит бар макрофагтарды қоршайды және гема-гемоглобин құрауға молекула болады.
Макрофагты-«эритроциттің қорегі» деп атайды., соның әсерінен темір әрдайым толықтырылады.
Көкбауыр артериясы
Сегментарлық
Трабекулярлық
Пулпарлық
Орталық арт. (лимфа түйіншігі)
Ұсақ артериолалар (эллипсоидты муфтылар)
Прекапиллярлар
Капиллярлар.веноздық синус
Жинағыш венулалар
Пульпарлық вена
Трабекулярлық вена
Көкбауыр венасы
Бадамшалар:
Бадамшалардың қызметтері:
қорғаныш-патологиялық микроорганизмді белсенді лимфоциттермен бұзу.
ақпараттық-организм бадамшалар арқылы жұтқыншақ микрофлорасының түс құрамын сақтау, жоғарғы тыныс алу жолдарының микрофлорасын қоса.
Бүйрек үсті безі.
Бүйрек үсті безі-жұп мүше, ішперде арты кеңістігінде орналасады. Ол ХІ-ХІІ кеуде омыртқаларының деңгейінде орналасады. Ересек адамдарда 12-13 г. салмағы, ұзындығы 40-60 мм., биктігі-20-30 мм., қалыңдығы 2-8 мм.. Оң бүйрек үсті безінің салмағы мен көлемі кішкене аз. Бүйрек үсті безі сыртынан фиброзды капсуламен жабылған, ол паренхимамен тығыз бітіскен. Фиброзды капсулаға ішінен қыртыс заты орналасып, 3 зонадан құралған:
шумақшалы;
будалы;
торлы.
Қыртысының гормондары:
минералокортикоидтар-альдостерон;
глюкокортикоидтар-гидрокортизон, кортикостерон, 11-дегидро және 11-дезоксикортикостерон:
жыныстық гормондар: ерлерде –андрогендер, әелдерде-эстроген және прогестерон
Ортасында-милы заты, ірі клеткалардан құралған.
эпинефроциттердің негізгі массаны құрап-адреналин;
норэпинефроциттер-норадреналин түзеді.