7. Еннің функциональдық анатомиясы
Ен аралас типті без, қызметі ішкі секреторлы және сыртқы секреторлы.
Ішкі секреторлы, эндокринді бөлік-гормондардың (тестостерон, дегидростерон, андростерон) қанға бөлінуі.
Сыртқы секреторлы, экзокринді бөлік-сперматозоидтардың түзілуі.
Шәуеттің шығару жолдары.
Еннің ішкі құрылыс бүйректің ішкі құрылысына сәйкес. Еннің бөліктері конус пішіндес.
Шәуеттің шығару жолдары.
Иірімді шәует өзекшелері, tubuli seminiferi contorti.
Сперматоген эпителиймен төсеген әрбір бөлікте 2-3 иірімді өзекшелер болады. Барлығы бөлік 250 ден 300, яғни иірімді өзекшелердің жалпы саны 500 ден 900-ге дейін.
Тік шәует өзекшелері, tubuli seminiferi recti.
Ен торы, rete testis ен қосалқысында орналасады.
Еннің шығарушы өзекшелері, ductuli efferentes.
Ен қосымшасының жолы, ductus epydidimis.
Ол иірімді ен қосымшасында орналасқан, оның ұзындығы 6-8 м-
ге жуық. Сонымен қоса, ен қосымшасының басы мен
құйрығында соқыр бітетін жолдар болады.
Шәует шығарушы жол, ductus defferens (50 см.). Оның 4 бөлігі бар:
Шәует шығарушы жол кеңейіп ампула түзеді. Ұзындығы 3-4 см., диаметрі 1,0 см.
Тұқым көпіршегінің шығарушы жолы, ductus excretorius.
Шәует лақтырушы жол, ductus ejaculatorius.
Тұқым төмпешігінің бүйірінде несеп жібергіш өзекке ашылады. Ұзындығы 2-3 см., қуысы -1,0 мм. Қуыстың тарылуына байланысты қысымы ұлғайып, шәуеттің лақтырылуына әсер етеді.
Несеп жібергіш өзек, ортасы қышқыл, шәуеттің шашылуы алдында ол негізделуі қажет.
Тұқым шылбыры және шәует шығарушы жол.
Тұқым шылбыры funiculus spermaticus, ол ұзын жіп, ұзындығы 12-20 см, еннің жоғарғы полюсының шап өзегінің терең сақинасына дейін орналасады.
Оның құрамына кіреді:
Ен артериясы
Шәует шығарушы жол.
Шәует шығарушы жолдың артериясы
Веналық өрім
Лимфа тамырлары
Нервтер.
Ішперденің қынаптық өсіндісінің қалдығы-жіңішке фиброзды тәж түрінде
Ішкі тұқымдық фасция.
Енді көтеретін бұлшықет.
Енді көтеретін бұлшықеттің фасциясы
Тұқым шылбырыны сыртқы қабығы болып сыртқы тұқымдық фасция есептеледі, ол сыртынан тұқымдық шылбырды түгелімен жауып тұрады.