- •2.1 Диодты-транзисторлы логика.
- •2.2 Цифрлык сигналдадр жане олардын негiзгi параметрлерi.
- •3.2Байланыс арналары жане олардын сипаттамалары. Сымды, талшыкты-оптикалык жане сымсыз арналар.
- •Дисктертті арнанын Марков моделі. Гильберт моделі.
- •6.2Аддитивті жане мультипликтивті оралгылар жане олардын кажетті сигналдарга асерлігі.
- •7.1 Бірразрядты сумматорды синтездеу.
- •8.1Комбинациялык схема.Дешифратор.
- •8.2 Таржолакты тарату. Арнанын тарату жылдамдыгы мен кенжолагы арасындагы катынас, Шеннон формуласы.
- •8.3 Gsm уялы байланыс стандарты
- •9.3 Радиобайланыс жүйелерінін жіктелуі. Принципы построения ррл прямой видимости.
- •10.1Мультиплексорлар жане оларды логикалык функцияларды түрлендіру үшін колдану
- •11.1Триггер. Триггерлер классификациясы
- •12.2 Энергетикалык спектрлердін калыптасуы.
- •16 .1Есептегіштер классификациясы, негізгі сипаттамасы. Екілік есептегіштер.
- •Екiлiк санау жүйесi
- •16.2 Жолакты модуляция жане демодуляция. Цифрлык модуляция адістері
- •17.1Программаланатын логикалык матрицалар, олардын курылу принципі.
- •17.2 Коппозициялык модуляция: nФм, квадратуралык амплитудалык модуляция (кам) жане амплитуда-фазалык (афм).
- •17.3Телевизиялык корсетілімдердін Казахстанда дамуы. Стандарт dvb-t.
- •18.1 Есте сактау курылгысынын классификациясы, олардын сипаттамасы
- •18.2 Уакыт бойынша жинакталган оралгылы арнамен хабар таратуды оралгыга жогары турактылыгын камтамасыз ету
- •18.3Спутниктік байланыс жүйелері. Ерекшеліктері, курылымдык схемасы.
- •Gsm уялы байланыс стандарты. Кр gsm стандартынын операторлары.
- •21.1Туракты есте сактау курылгысынын курылу принципі
- •21.2 Оралгыга(богеулікке) туракты кодтау адістері мен курылгылары. Кателерді табу жане түзетудін негізгі принциптері
- •21.3 Ррж типтік станциясынын курылымдык сулбасы
- •22.1 Микропроцессордын функциональды схемасы.
- •22.2 Түзетуші кодтардын жіктемесі. Хэмминг коды, циклдік кодтар.
- •22.3 Ngn желісі. Ерекшелігі, максаты, желіге койылатын талаптар.
- •23.1 Дж. Фон-Нейман принципі
- •23.2 Түзетуші кодтарды декодтау адістері
- •23.3 Adsl технологиясы – ерекшелігі, структуралык схемасы.
- •24.1 Микропроцессорлі жүйенін типтік схемасы.
- •24.2 Акпаратты кері байланысты (акб), шешушi керi байланысты (шкб) жане түзетушi кодты жүйелердін салыстырмалы сипаттамалары.
- •24.3 Mpls протоколы. Желінін сапа корсеткіштері.
- •Микропроцессордін жумыс алгортимі, командалык цикл, машиналык цикл жумысы.
- •25.2Цифрлык байланыс жүйесінде деректердi сыгу
- •25.3 Gsm уялы байланыс стандартынын курылымдык схемасы
- •.1 Микропроцессор командасынын жүйесі
- •26.2 Шыгынсыз сыгу алгоритмдерi: rle, lzw (Лемпелла Зива-Уэлча), Хаффман.
- •26.3 Gsm стандартынын ішкі жүйе желісінін курамы
- •27 .1Типтік микропроцессор жүйесінін үзілу механизмі
- •27.2 Аудосигналдарын сыгу.
- •27.3 WiFi жане WiMax сымсыз байланыс технологиялары
- •28.1 Микропроцессор негізгі жумыс істеу режимі негізінен үш топка болінеді: коргаушы режім, жылжымайтын режім жане жүйені баскару
- •28.2 Бейімделуші дифференциалды икм (адикм).
- •28.3 2G, 3g, 4g (lte) уялы байланыс кезендері
- •29.1Микроконтроллердін структуралык схемасы.
- •30.1 Аналогты компаратор
- •30.3 Ашык жүйелердін озара асерлесуінін эталондык моделі
8.3 Gsm уялы байланыс стандарты
XX гасырдын 70-жылдарынын аягында Солтүстік Еуропа мемлекеттерінде 450 МГц жиілікте жумыс істейтін NMT-450 стандарты енгізілді. 1986 жылдан жүйенін абоненттік сыйымдылыгын кенейтетін жане функционалдык мүмкіндіктерін арттыратын NMT-900 стандарты колданыла бастады. Алгашкы тажірибелі GSMжелісі 1990 ж. пайда болып, 1992 ж. алгаш рет Германияда колданыска енді. GSM-900 — козгалмалы байланыс жүйесінін ен кен тараган түрі. Оператордын жиілік аукымы 890—960 МГц. GSM-900 стандартынын баска стандарттармен салыстыргандагы басты артыкшылыгы телефон аппараттары олшемдерінін шагын болуы жане аккумуляторынын зарядталмай узак уакыт бойы жумыс істеуі. GSM операторында орныкты байланыс ен жакын базалык станциядан (үдеткіштер мен антенналар колданганда) 35 км-ге дейін жетеді. GSM-900 стандартында богде косылудан коргану үшін абоненттін арнайы модулі — SIM-карта колданылады. Бул картада белгілі абонент туралы накты акпарат жазылган микросулба орнатылады, сондыктан оны GSM стандартты кез келген уялы аппаратта колдануга болады. Арбір картанын арнайы идентификациялык номірі болады. SIM картанын тагы бір жетістігі абонент аппаратты ауыстырганда онын уялы номірі жане ондагы барлык акпараттар сакталады. Казакстаннын уялы байланыс операторы GSM Казакстан — Казакстаннын байланыс нарыгындагы GSM-900 стандарты бойынша кош бастаушы оператор. Компания1998 ж. курылып, Kcell жане Actіv сауда белгілерімен жумыс істеп келеді. Казакстан Республикасынын 1058 каласы мен елді мекенінде Kcell уялы байланысынын кызметтері корсетіледі, ол негізгі автомагистралдардын 85%-ын камтыган. Базалык станциялар халыктын 66%-ы туратын аумагында сигналдын сапалы кабылдануы мен жеткізілуін камтамасыз етеді. Kcell 113 елдін 236 операторымен автоматты роуминг, 32 елдін 48 операторымен GPRS-роуминг кызметімен байланыскан. Казакстанда сондай-ак, Bеelіne, Pathword, Neo, т.б. байланыс жүйелері кызмет корсетеді.
9.1 Комбинациялык схемалар. Шифраторлар.
Цифрлык курылгылар теориясында комбинациялык схема деп курылгылар функциясы комбинацияяланган екілік логиканы атаймыз. Комбинациялык логиканын математикасын Буль алгебрасы комегімен шешеміз.Базалык операциялар катарына:конъюнкция ;дизъюнкция ; (инверсия) н/е . комбинациялык схема элементтери: конъюнктор (жане);дизъюнктор (немесе);инвертор (емес).
Шифратор (кодер) — (англ. encoder) логикалык курылгы,n-разрядты кодты m-разрядты кодка,ягни екілік,үштік немесе к-лык кодтауга айналдыратын курылгы.Екілік шифратор n-реттреттік кодтауды екілік кодтауга айналдырады Сигналды бір кірісіне гана береміз,сонда шыгысынан екілік кодты аламыз.
где
—
кіріс саны,
—
шыгатын екілік бірліктер саны.
Үштік шифратор.n-ретті кодты үштік кодтауга айналдырады.
,
где
—
кіріс саны,
—
шыгатын үштік бірліктер саны
К-ретті шифратор:
,
где
—
кіріс саны,
—
шыгатын k-ретті бірліктер саны,
9 2Теорема Найквиста (точнее теорема Найквиста — Шеннона, орыс адебиетінде Котельников теоремасы деп белгілі) — Егер үзіліссіз сигнал Дирхле шартын канагаттандырса (барлык боліктері үзіліссіз жане экстремумы ен коп жане ен аз шамалары шектелген сан болса) жане онын жиіліктік спектрі белгілі бір шамадан аспаса, онда мундай сигналды уакыт бойынша At кадаммен үзіп жане оны осы үзілген шамаларымен бірге кайтадан бурынгы (үзіліссіз) калпына келтіруге болады Ӏс жүзінде сигналдын оту процесі шекті болатындыктан, онын жиілік диапазоны шексіз болу керек. Бірак сигналдагы энергиянын 90—95% шамасын камтитын жиілік диапазонын шектелген деп алуга болады.
1.Жиіліктік спектрі шектелген үзіліссіз сигналды 1/2 Г= Д/кадаммен үзе отырып, оны берілген далдікпен кайта калпына келтіруге болады.
Мундагы Г сигнал спектрінін ен жогаргы мані немесе спектр 0-ден басталса, жиілік диапазоны кен тужырым оны 1938 жылы усынган галым Котельниковтін курметіне"Котельников теоремасы" деп аталады.
Критерий устойчивости Найквиста — Михайлова —Туйык жүйе жагдайын карастырудын бір жолы амплитуда-жиіліктік баскаруына жүгіну болып табылады.Осы шарттар бойынша жүйенін сенімділігін зерттеу тиімді.
.
Парциалды кодтау адісі.Найквисттін бірінші шартын канагаттандыратын импульстері аркылы тарту жылдамдыгын 2бит-с алуга болады.Максималды жылдамдык алу үшін екілік сигналдардын дуобинарлы,ббитеренары парциалды есептеу адістера ойлап табылды,парциалды кодтау схемасы томендегі суретте корсетілген
Детекторда 1S1 пайда болу проблемасын коп уакыт аралыгында Найквист зерттеді. Ол R аныктау үшін кажетті минималды теориялык жүйе жолагынын ені символ/сек IS1 сигналсыз R/2 Гц-ке тен. Бул мүмкін болады егер 4,11а суретте корсетілген H(f) тарату жүйесі тортбурышты формада болса. Осындай H(f) таржолакты жүйе үшін сүзгі жолагынын ені 1/2Т (Найквистін идеалды сүзгісі) тен. Фурьенін кері түрлендіру комегімен есептеленетін Н(f) ф/нын импульстік сипаттамасы келесідей болады h(t) = sinе(t/T); ол 4.11б сур/те корсетілген. sine (г/7) ф/мен сипатталатын импульс Найквисттін идеалды импульсі д.а. Ол шексіз узактыктан ж/е коптеген жапырактан турады: басты ж/е шеткі. Найквист гер арбір импульс кабылданган тізбек sine (t/T) түрде болса, онда импульстер символаралык интерференциясыз айкындалуын корсетті. 4.11,6 сур/те 1SI-ді айналып оту і корсетілген.
Найквист сүзгісі—ол тарату ф/я арбір жупты- симметриялык жиіліктік ф/мен үйлестірілген тортбурышты ф/мен корсетілген сүзгі. НАЙквист импульсі—sine (t/T) ф/ын баска уакыттык ф/мен кобейтіндісімен сипатталатын түрі.
Условия Найквиста. Для обеспечения определенной скорости передачи воздействие соседних импульсов не должно проявляться лишь в моменты отсчетов, отстоящих друг от друга на интервал Т=1/и, когда снимается информация; при этом условии получается передача без межсимвольной интерференции и с минимальной вероятностью ошибки, поскольку последняя зависит только от отклонений характеристических значений, учитываемых при решении, от порогового уровня. Это условие называют первым условием Найквиста. Первое условие Найквиста касается лишь отсчетов сигнала в дискретных точках g(nT).
В соответствии с первым условием Найквиста отсчеты сигнала можно представить в таком виде:
Рисунок 4.12 - Характеристики импульсов, удовлетворяющих условию Найквиста:
а) временная диаграмма g(t);
б) модуль спектра G(f)
