Терминдер мен анықтамалар

р. №	Термин	Анықтама	Кесте
Жүк көтергіш машинаның жалпы анықтамасы
1	Жүк көтергіш машина	Жүк көтергіш органының қайтару-ілгерілемелі қозғалысы бар циклдік әрекет жасайтын көтергіш құрал
1. Крандардың типтері
2	Жүк көтергіш краны	Ілгек арқылы ілінген немесе басқа жүк алғыш органымен ұшсталып тұрған, жүкті кеңістікте көтеруге және тасымалдауға арналған циклдік әрекет жасайтын машина
Құрылысы бойынша крандардың жіктелуі
3	Көпірлік типті кран	Жүк алғыш органы көпір бойымен қозғалатын жүк көтергіш қол арбаға, тальға немесе жебелі кранға ілінген кран
4	Көпірлік кран	Жүк алғыш органы көпір бойымен қозғалатын жүк көтергіш қол арбаға, тальға немесе жебелі кранға ілінген кран
5	Тіреуіш кран	Құрылғының тасымалдаушы бөлшектері кран жолына екі тіреу тағаны арқылы тірелетін кран
6	Жартылай тіреуіш кран	Құрылғының тасымалдаушы бөлшектері бір жағынан тура кран жолына, ал басқасынан-тіреу тағаны арқылы тіреледі
7	Айлақ артық жүктеу краны	Құрылғының тасымалдау бөлшектері портал арқылы кран жолына тірелетін бір немесе консолы бар кран
8	Кабель типті кран	Екі тіреуге бекітілген, тасымалдау арқандары бойымен қозғалатын, жүк алғыш органы жүк көтергіш қол арбасына ілінген кран
9	Кабельді кран	Тіреу діңгектерінің (мұнараларының)жоғарғы жағына бекітілген арқандар тасымалдау бөлшектері болып табылатын кран
10	Көпірлік кабельді кран	Тіреу тұғырларына орналасқан, көпірлердің шетіне бекітілген арқандар тасымалдау бөлшектері болып табылатын кран
11	Жебелі типті кран	Жүк алғыш органы жебе бойымен қозғалатын жебеге немесе қол арбаға ілінген кран
12	Порталды кран	Темір жол немесе автомобиль көлігін өткізуге арналған порталдағы жылжымалы, бұру краны
13	Жартылай порталды кран	Темір жол немесе автомобиль көлігін өткізуге арналған жартылай порталдағы жылжымалы, бұру краны
14	Жебе краны	Жебесі немесе мұнаралы жебелі жабдықтары тура жүру бөлігінде орналасқан бұру платформасында бекітілген кран
14	Жебелі өзі жүретін кран	Мұнаралы жебелі жабдықпен жабдықталуы мүмкін және өзі жүретін шассиде, ауырлық күшінің әсерінен өзінің тұрақтылығын сақтай алатын, жүктелген немесе жүктелмеген жағдайда қозғала алатын жебелі типті кран
15	Мұнаралы кран	Тігінен орналасқан мұнараның жоғарғы бөлігіне бекітілген, жебесі бар бұрылатын кран
16	Темір жол краны	Темір жол бойымен жүретін платформаға құрастырылған кран
17	Жүзетін кран	Кранды орнатуға және оның қозғалуына арналған өзі жүретін немесе өзі жүрмейтін қалқымадағы кран
18	Кеме жебелі кран	Кемеде орналасқан және оны тиеу мен түсіруге арналған бұрылатын кран
19	Діңгек краны	Төменгі және жоғарғы тіреулері бар діңгекке топсалы бекітілген, жебесі бар бұрылатын кран
20	Вант діңгек краны	Діңгектің үсті арқанды, созып тарту-вант арқылы бекітілген діңгек краны
21	Аяқтары қатты діңгек краны	Діңгектің үсті қатты жетектер арқылы бекітлген діңгек краны
22	Консольды кран	Жүк алғыш органы қатты бекітілген консольға (жебеге) немесе консоль бойымен қозғалатын қол арбасына ілінген кран
23	Бағанадағы консольды кран	Негізі іргетасқа бекітілген немесе іргетаста орналасқан табан тіреуде айнала алатын, бағанаға бекітілген консольды кран
24	Қабырғалы кран	Қабырғаға бекітілген немесе қабырғада немесе тасымалдаушы құрылғыда бекітілген жер үстіндегі кран жолы бойымен қозғалатын стационарлы кран
25	Велосипедті кран	Жер үстіндегі рельс жолдары бойымен қозғалатын және жоғарғы бағыттаушы ұстап тұратын консольды кран
26	Манипулятор краны	Автомобиль шассиінде орнатылған және оны тиеу мен түсіруге арналған жебелі типті кран
Жүк алғыш орган түрі бойынша крандардың жіктелуі
27	Ілгек краны	Ілгек түріндегі жүк алғыш органмен жабдықталған кран
28	Грейферлі кран	Грейфер түріндегі жүк алғыш органымен жабдықталған кран
29	Магнитті кран	Электр магниті түрінде жүк алғыш органымен жабдықталған кран
30	Мульдомагнитті кран	Электр магниті түріндегі және мульдалардың орнын ауыстыруға арналған жабдығы бар жүк алғыш органымен жабдықталған көпірлік типті кран
31	Мульдогрейферлі кран	Грейфер түріндегі және мульдалардың орнын ауыстыруға арналған жабдығы бар жүк алғыш органымен жабдықталған көпірлік типті кран
32	Мульдоүйюші кран	Мульдаларды алуға арналған тұмсықпен жабдықталған көпірлік типті кран
33	Қадалық кран	Электр лизерлерден қадалықтарды алуға арналған алғыштармен жабдықталған көпірлік типті кран
34	Штабелер кран	Жүктерді қатар-қатар жинауға арналған құрылғысы бар тік бағанамен жабдықталған көпірлік типті кран
35	Құю краны	Көтеру және құю шөмішін төңкеретін механизмдермен жабдықталған көпірлік типті кран
36	Қондырма краны	Дайындамаларды алып қалуға және пешке отырғызуға төменгі бөлігінде көлденен шымшуырлары бар, айналатын бағанамен жабдықталған көпірлік типті кран
37	Соғу краны	Шыңдалуларды көтеруге, алмастыруға және бұруға арналған құралмен жабдықталған көпірлік типті кран
38	Кесектерді айыруға арналған (стрипперлі) кран	Кесектерді металл қалыптарынан шығаруға арналған құрылғымен жабдықталған көпірлік типті кран
39	Құдықты кран	Шымшуыр алғышпен жабдықталған және құдықты пештерге қызмет көрсетуге арналған көпірлік типті кран
Орын ауыстыру мүмкіндігі бойынша крандардың жіктелуі
40	Стационарлы кран	Іргетасқа немесе басқа қозғалмайтын негізге бекітілген кран
41	Өзі көтергіш кран	Салынып жатқан құрылыстың құрылғыларына орнатылған және құрылысты көтерілуі бойынша өзінің механизмдері арқылы жоғарыға орын ауыстыратын кран
42	Орын ауыстырғыш кран	Орыннан орынға қолмен немесе басқа жүк көтергіш құралдар арқылы орын ауыстырыла алатын негізге орнатылған кран
43	Радиалды кран	Бір стационарлы тіреуге қатысты жұмыс істегенде орын ауыстыру мүмкіндігі бар кран
44	Жылжымалы кран	Жұмыс үстінде жылжу мүмкіндігі бар кран
45	Тіркемелі кран	Жылжуға арналған механизмдерімен жабдықталмаған және тартқыштың (тіркеме жетектің) артынан тіркемеде қозғалатын жылжымалы кран
46	Өзі жүретін кран	Жұмыс үстінде және/немесе тасымалдағанда қозғалуға арналған механизммен жабдықталған жылжымалы кран
Жүру құрылғысының түрі бойынша крандардың жіктелуі
47	Шынжыр табанмен жүретін кран	Қозғалуы үшін шынжыр табанмен жабдықталған өзі жүретін кран
48	Доңғалақпен жүретін кран	Қозғалу үшін доңғалақтармен жабдықталған өзі жүретін кран
49	Автомобильді кран	Сериялы автомобиль шассиіндегі кран
50	Арнайы шассидегі кран	Автомобильді типті арнайы шассидегі кран
51	Қысым доңғалақты кран	Қысым доңғалақты шассидегі кран
52	Қысқа базалы кран	Қысқа базалы шассидегі кран
53	Рельсті кран	Рельс жолындағы кран
Жетегінің түрі бойынша крандардың жіктелуі
54	Қол краны	Механизмдерінің қол жетегі бар кран
55	Электр краны
56	Механикалық кран	Механизмдерінің қол жетегі бар кран
57	Гидравликалық кран	Механизмдерінің гидравликалық жетегі бар кран
Бұрылатын дәрежесі бойынша крандардың жіктелуі
58	Бұрылатын крандар	Кранның тіреу бөлігіне қатысты жүгімен бірге бұрылатын бөлік (тұрғыдан) айналу мүмкіндігі бар кран
59	Толық бұрылмайтын кран	Бір шеткі жайдан басқасына дейінгі 360º кем емес бұрышқа, бұрылатын бөлігінің айналу мүмкіндігі бар бұрылатын кран
60	Толық бұрылатын кран	Бір шеткі жайдан басқасына дейінгі 360º кем емес бұрышқа, бұрылатын бөлігінің айналу мүмкіндігі бар бұрылатын кран
61	Бұрылмайтын кран	Бұрылатын бөлікке қатысты (тұрғыдан) жүктің айналу мүмкіндігі жоқ кран
Тіреу әдістері бойынша крандардың жіктелуі
62	Тіреу краны	Жер үстіндегі кран жолына тірелетін көпірлік кран
63	Ілініп тұратын кран	Кран жолының төменгі сөрелеріне ілінген көпірлік кран
2. Өлшемдері Жүктемелері
64	Пайдалы жүк көтергіштік	Кранмен көтерілетін және алмалы жүк алғыш жабдықтар арқылы іліп қойған, ал олар болмаған жағдайда тура ажыратылмайтын жүк алғыш жабдықтарға іліп қойған массасы m_PL жүк. Егер крандар электр станцияларындағы қақпаларды көтеру үшін қолданылса, немесе жүкті судың бетінен пайдалы жүк көтергішке көтеру үшін қолданылса, суды тартып алуға немесе тартып алудың салдарынан судың тұтасуына келтірілген күштерді қосуға болады

65	Алмалы жүк алғыш жабдық	Краны бар, пайдалы жүк көтергіштігіне сәйкес жүкті жалғайтын, және не кранның, не жүктің бөлігі болып табылмайтын, (массасы m_NA) кез келген жабдық. Алмалы жүк алғыш жабдық көтеру құрылғысынан оңай алынады және жүктен айырылады	64-тармақтағы кестеге қара
66	Нетто жүк көтергіштігі	Кранмен көтерілетін және алынбайтын жүк көтергіш жабдықтар арқылы іліп қойған, массасы m_NL жүк. m_NL массасы m_PLпайдалы жүк көтергіштігіне сәйкес жүк массасының сомасын және m_NA: алмалы жүк көтергіш жабдықтарды көрсетеді	64-тармақтағы кестеге қара
67	Алынбайтын жүк алғыш жабдық	Нетто жүк көтергіштігіне тиісті жүкті іліп қоюға болатын және үнемі көтергіш құрылғының төменгі шетіне бекітілген, массасы m_PA кез келген жабдық. Алынбайтын жүк алғыш жабдықтар кранның бөліктері болып табылады	64-тармақтағы кестеге қара
68	(арқандардағы) аралық жүк көтергіштігі	Кран арқылы көтерілетін және көтергіш құралдың төменгі шетіне ілінген, массасы m_HL жүк. m_HL массасы алмалы жүк алғыш жабдықтардың m_NA пайдалы жүк көтергіштігіне сәйкес m_PL пайдалы жүк көтергіштігіне және m_FAалынбайтын жүк алғыш жабдықтарға сәйкес жүк массасының сома белгілерін көрсетеді	64-тармақтағы кестеге қара
69	Көтергіш құрал	Краннан, жүк көтергіш қол арбасынан немесе жебенің басынан салбырап тұрған және көтергіш құралдың төменгі шетіне ілінген жүкті көтеруге немесе түсіруге арналған лебедкамен қозғалысқа келтірілетін арқандар, шынжырлар немесе басқа массасы m_HM кез келген жабдықтар. Көтергіш құралдар көтергіш құрылғының бөлігі болып табылады	64-тармақтағы кестеге қара
70	Брутто жүк көтергіштігі	Массасы m_GL тура кранға, жүк көтергіш қол арбаға немесе жебенің басына іліп қойған жүк. Масса m_PL пайдалы жүк көтергіштікке, m_NA алмалы және алынбайтын жүк алғыш жабдықтар мен m_FA және m_HM көтергіш құралдарына сәйкесжүк массасы белгілерінің сомасын көрсетеді	64-тармақтағы кестеге қара
71	Жүк сәті:	L атып шығу үлкендіктерін және оған сәйкес Q жүк көтергіштігін жасау
72	Аударып тастайтын жүк сәті:	А аударып тастау қабырғасынан атып шығу үлкендігін жасау және оған сәйкес Q жүк көтергіштігін жасау
73	G_K сындарлы масса	Жанармай қоры құйылмаған жағдайда балласты мен қарсы салмағы жоқ кранның массасы, яғни отыны, майы, майлау материалдары мен суы жоқ кранның массасы. Жебелі крандар үшін жанармай қоры құйылмаған жағдайда негізгі жебесі және қарсы салмағымен бірге қабылданады
74	Жалпы массасы G₀	Балласты мен қарсы салмағы бар жанармай құйылған жағдайда кранның толық массасы
75	Доңғалаққа ауырлық Р	Бір жүру доңғалағымен кран жолына немесе шүлдікке берілетін аса үлкен тік жүктемесінің үлкендігі
Крандардың сызықтық шамалары
76	Ұшып шығу	Көлденен алаңшаға кранды орнатқанда бұрылатын бөліктің айналу шүлдігінен жүктемесіз жүк көтергіш органының тік шүлдігіне дейін горизонталь бойынша қашықтығы
77	А аударып тастау қабырғасынан ұшып шығу	Көлденен алаңшаға кранды орнатқанда алып тастау қабырғасынан жүк алғыш органының тік шүлдігіне дейін горизонталь горизонталь бойынша қашықтығы
78	1 Консольдың шығуы	Кранның тіреу консольына ең жақын шүлдіктен жүк көтергіш органының консольында орналасқан шүлдікке дейін горизонт аль бойынша аса үлкен қашықтық
79	С тұрғысы	Кран рельсінің шүлдігінен жүк алғыш органның тік шүлдігіне дейін горизонталь бойынша ең кіші қашықтық
80	r артқы габариті	Жебеге қарама қарсы жағынан кранның бұрылатын бөлігінің ең үлкен радиусы
81	Н көтеру биіктігі	Кран тұрағы деңгейінен жоғары жайда орналасқан жүк алғыш органына дейін тігінен қашықтығы: Ілгектер мен ашалар үшін-олардың тіреу беттеріне дейін Басқа жүк алғыш органдары үшін-олардың төменгі нүктесіне дейін (тұйық жағдайда) Көпірлік крандар үшін көтеру биіктігі еденнің деңгейінен қабылданады. кранды көлденен алаңшаға орнатқанда көтеру биіктігі жүктемесіз анықталады
82	h түсіру терендігі	Кран тұрағы деңгейінен төменгі жұмыс жайында орналасқан жүк алғыш органына дейін тігінен қашықтығы: ілгектер мен ашалар үшін-олардың тіреу беттеріне дейін; басқа жүк алғыш органдары үшін-олардың төменгі нүктесіне дейін (тұйық жағдайда). Көпірлік крандар үшін түсіру терендігі рельс деңгейінен қабылданады. Түсіру терендігі алаңшаға орнатқанда көтеру биіктігі жүктемесіз анықталады
83	D көтеру ауқымы	Жүк алғыш органының жоғарнғы және төменгі жұмыс жайлары арасындағы тігінен қашықтығы
84	H₀ кран жолының биіктігі	Еден (жер) деңгейінен кран жолының рельс бастарының деңгейлеріне дейін тігінен қашықтығы
Жұмыс қозғалыстарының жылдамдықтары
85	V_n Жүкті көтеру, (түсіру) жылдамдығы
86	V_mотырғызу жылдамдығы	Монтаж жасағанда немесе белгіленген қозғалыс режимінде төсегенде аса үлкен жұмыс жүгін түсірудің ең кіші жылдамдығы
87	(бұрыштық жылдамдығы) айналу жиілігі	Белгіленген қозғалыс режимінде кранның бұрылатын бөлігіндегі бұрыштық жылдамдығының айналуы; кранды көлденен алаңшада орнатқанда жұмыс жүгі бар, аса ұшып шыққанда және 10 м желдің биіктікте секундына 3 м жылдамдығында анықталады
88	v_K кранның қозғалу жылдамдығы	Белгіленген қозғалыс режимінде кранның қозғалу жылдамдығы: жұмыс жүгі бар көлденен жол бойымен қозғалғанда және и 10 м желдің биіктікте секундына 3 м жылдамдығында анықталады
89	v_t қол арбаның қозғалу жылдамдығы	Белгіленген қозғалыс режимінде жүк көтергіш қол арбаның қозғалу жылдамдығы жұмыс жүгі бар көлденен жол бойымен қозғалғанда және и 10 м биіктікте желдің жылдамдығы секундына 3 м болғанда анықталады
90	V_r ұшып шығу өзгеруінің жылдамдығы	Белгіленген қозғалыс режимінде жұмыс жүгінің көлденен орын ауыстыруының орташа жылдамдығы ұшып шығу аса үлкеннен ең кішіге дейін өзгергенде, кранды көлденен жол бойында бойында және 10 м биіктікте желдің жылдамдығы секундына 3 м болғанда анықталады
91	Ұшып шығу өзгеру уақыты	Ұшып шығуды өзгерту үшін қажетті уақыты аса коп уақыттан ең аз уақытқа дейін. 10 м биіктікте желдің жылдамдығы секундына 3 м аспағанда, кранды көлденен жолда орнатқанда ұшып шығу үшін жүк көтергіштігіне тең жүктеменің астынан ұшып шығу өзгергенде анықталады
92	Тексеру жылдамдығы	Кранның тасымалдау арқандары мен тораптарының тексерісі (бақылауы) үшін қызмет ететін белгіленген қозғалыс режимінде кабельдік типті кранның жүк көтергіш қол арбасы қозғалуының кіші
93	V₀Көліктік жылдамдық	Өзінің жетегімен қамтамасыз етілетін көлік жайында кранның ең үлкен қозғалу жылдамдығы
94	Жұмыс циклының уақыты	Белгіленген бір жұмыс циклына жұмсалатын уақыт
Кран жолдарымен байланысты өлшемдер
95	Кранның тоқтау деңгейі	Негіздің көлденен беті немесе кранның бұрылмайтын тірелетін рельстер басының беті. Тіреулері әр түрлі биіктікте орналасқан крандар үшін кран тұрағының деңгейі кранның төменгі тіреуі бойынша анықталады
96	S аралығы	Көпірлік типті крандар үшін кран жолы рельс біліктерінің арасындағы көлденен қашықтық
97	К сорап	Жебелі типті крандар үшін рельстердің немесе кранның жүру бөлігінің доңғалақтарының біліктері арасындағы біліктердің көлденен қашықтығы.жүк көтергіш қол арбалары үшін-қол арбаның қозғалуы үшін рельстердің біліктері арасындағы қашықтық
98	В Базасы	Ұзына бойлық білігі бойынша өлшенген кранның тіреу біліктері арасындағы қашықтық
99	В₀шығару тіреулерінің базасы	Ұзына бойлық білігі бойынша өлшенген шығару тіреулерінің тік біліктерінің арасындағы қашықтық
100	К_о шығару тіреулерінің арасындағы қашықтық	Кранның білігінің ұзына бойлық көлденен өлшенген шығару тіреулерінің тік біліктерінің арасындағы қашықтық
101	Жолдың көлбеуі	Кран базасына тең В қашықтықтағы жолдың екі нүкте деңгейінің айырмашылығына сәйкес анықталатын кран жұмысына жол берілетін көлбеу. Деңгейлердің айырмашылық үлкендігі осы жол учаскесіне жүктеме болмағанда өлшенеді
102	Жеңіп өтетін көлбеу	Тұрақты көлік жылдамдығы бар кран арқылы жеңіп өтетін жолдың көлбеуі
103	Тіреуіш нұсқасы	Кранның тіреу бөлшектерінің (доңғалақтары немесе шығарылатын тіреулерінің) тік біліктерін жалғайтын, тіке сызықтардың горизонтальды проекцияларымен пайда болатын нұсқа
104	R_K бекіту радиус	Қисық сызықты жол учаскесінде ішкі рельс білігінің ең кіші дөңгелену радиус
105	R ең кіші радиус	Қозғалыс бағыты өзгергенде кранның ішкі алдыңғы доңғалағымен сипатталатын шеңбер радиус
Жалпы сипатының өлшемдері
106	Жіктелу тобы (жұмыс тәртібі)	Жүк көтергіштігі мен уақыты, сондай-ақ жұмыс циклдерінің саны бойынша қолдануды ескеретін кранның сипаттамасы
107	Жақындау габариті	Жұмыс операцияларын орындағанда шегінен тек жүк алғыш орган ғана шыға алатын құрылыстарға жақын жұмыс жасағанда қауіпсіздік жағдайларымен белгіленетін кеңістік
108	Тежеу қорының коэффициенті	Жебе массасының, қарсы салмақтың , аса үлкен жұмыс жүгінің, желдің, (ұшып шығуды өзгерту механизмі үшін) жұмыс қалпының (көтеру механизмі үшін) аса үлкен жұмыс жүгінің, қосылған статистикалық жүктемелерден тежеу белдігіндегі аса үлкен сәтке, тежеумен жасалатын сәттің қатысы
109	Аутригерсіз сипаттама	Шығарылатын крандарға (аутригерлерге) орнатпай жұмыс істегенде өзі жүретін кранның жүктік сипаттамасы
3. Қозғалыстың негізгі түсініктері
110	Жүкті көтері (түсіру)	Жүктің тігінен орын алмасуы
111	Жүктің бір қалыпты отыруы	Монтажын немесе төсеуін жүргізгенде жүкті ең басым жылдамдықпен түсіру
112	Көтеру (жебені түсіру)	Тік кеңістікте жебенің көлбеу қозғалысы
113	Ұшып шығуды өзгерту	Көтеру, түсіру немесе жебені жылжыту жолымен немесе жүк көтергіш қол арбасының жылжу жолымен жүк алғыш органның жылжуы
114	Жүктің горизонтальды жүрісі	Жүк горизонтальға жақын траектория бойынша автоматты түрде жылжитын, жебенің көтермесімен жүзеге асырылатын ұшып шығуды өзгерту
115	Кранның қозғалуы	Жұмыс үстінде кранның толық қозғалуы
116	Жүк көтергіш қол арбаның қозғалуы	Жүк көтергіш қол арбаның көпір, тасымалдау арқаны, жебе, немесе консоль бойымен қозғалуы
117	Бұрылыс	Көлденен кеңістіктегі көпірлік немесе жебелі типті кранның бұрылыс бөлігінің көлбеу қозғалысы
Кранның тұрақтылығы
118	Кранның тұрақтылығы	Аударып түсіретін сәттерге кранның қарсы әрекет ететін қабілеттілігі
119	Жүктік тұрақтылық	Жүктің салмағымен, инерция күштерімен, жұмыс қалпының желдік жүктемесімен және басқа факторлармен пайда болатын аударып түсіретін сәттерге кранның қарсы әрекет ететін қабілеттілігі
120	Өзіндік тұрақтылығы	Кран жұмыс күйінде (соның ішінде жүксіз) немесе жұмыстан тыс күйінде болғанда аударып түсіретін сәттерге кранның қарсы әрекет ететін қабілеттілігі
Сынаулар
121	Статистикалық сынаулар	Кранның жүк көтергіштігін Х % асыратын жүк алғыш органына статистикалық жүктеме қосу жолымен кранды сынау
122	Динамикалық сынаулар	Кранның жүк көтергіштігін Y % асыратын жүктемеде жұмыс қозғалыстарын орындау жолымен кранды сынау
4. Тораптар
123	Көтеру механизмі	Жүкті көтеруге және түсіруге арналған жетекті құрылғы
124	Кранның қозғалу механизмі	Кранның қозғалуына арналған жетекті құрылғы
125	Қол арба мен тальдің қозғалу механизмі	Қол арба мен тальдің қозғалуына арналған жетекті құрылғы
126	Ұшып шығуды өзгерту механизмі	Жебенің және/немесе шынжырдың көлбеу бұрышын өзгерту жолымен ұшып шығуды өзгертуге арналған жетекті құрылғы
127	Бұрылу механизмі	Көлденен кеңістікте кранның бұрылатын кранының айналуына арналған жетекті құрылғы
128	Жебені итеріп шығаратын механизм	Кран жебесінің ұзындығын өзгертуге арналған жетекті құрылғы
129	Шығыр	Тарту күші иілгіш элемент (арқан, шынжыр) арқылы жетекті барабаннан жіберілетін механизм Шығырдың типтері: -дабыл; -арқан тартатын шкифтері бар; -сүмбі
130	Таль	Жетегі бар бір тұрқыда құрастырылған жүк көтергіш механизм
131	Жүріс құрылғысы	Кранның қозғалуына арналған жетекті құрылғыны қосатын, бұрылатын платформаны немесе кранның мұнарасын орнатуға арналған құрылғы
132	Портал	Тұғырлар арқылы немесе тура кран жолына тірелетін көтеріңкі жүріс рамасы бар құрылғы
133	Теңгергіш жүріс қол арбасы	Доңғалақтарының немесе аунақтарының жүктемелерін бір қалыпты беру үшін топсалы қосуы бар доңғалақтармен немесе аунақтармен жабдықталған тіреу құрылғысы
134	Көпір	Көпірлік типті крандардың бойымен жүк таситын қол арбалары жүруге арналған көпірлік типті крандардың тасымалдау құрылғысы, немесе тіреу және жартылай тіреу крандарының тіреулері арасындағы құрылғы
135	Жүк таситын қол арба	Ілініп тұрған жүкті тасымалдауға арналған құрылғы
136	Тіреу бұрылатын шеңбер (құрылғы)	Кранның бұрылатын бөлігінен бұрылмайтын бөлігіне және сондай-ақ шеңбердің бұрылатын механизмін қоса алатын бұрылатын бөліктің айналуы үшін (жүк сәтінің, тік және көлденен күштер) жүктемелерді беруге арналған торап
137	Бұрылатын платформа	Механизмдерді орналастыруға арналған бұрылатын құрылғы
138	Мұнара	Жебені және/немесе бұрылатын платформаны ұстайтын және жебе тіреуінің қажетті орналасу биіктігін қамтамасыз ететін кранның тік құрылғысы
139	Бағана	Жұмыс жүгі бар бұрылатын жебені ұстайтын және көтерудің қажетті биіктігін қамтамасыз ететін тік құрылғы
140	Жебе	Ұшып шығудың қажетті үлкендігін және/немесе жүк алғыш органның көтеру биіктігін қамтамасыз ететін кранның құрылғысы
141	Мұнаралы жебелі жабдықтау	Мұнарадан, шынжыр табаны бар жебеден немесе шынжыр табаны жоқ және қажетті құрылғыларынан тұратын жебелі өзі жүретін кранның кезектік жабдығы
142	Шайқалып тұратын тіреу
143	Шайқалмайтын тіреу	Тасымалдау арқандарында күштерді өзгерткенде бұрыш көлбеуін көлденен жағына қарай өзгертетін мүмкіндігі жоқ кабельді кранның тіреуі
144	Қарсы салмақ	Жұмыс үстінде жұмыс жүгінің салмағын және/немесе кранның жеке бөліктерін теңестіруге арналған қарсы салмақты консольға немесе бұрылатын платформаға бекітілетін жүктер
145	Балласт	Кранның тұрақтылығын қамтамасыз етуге арналған жүріс рамасына немесе порталға бекітілген жүк
146	Тежеуіш	Қозғалмайтын күйдегі механизмдерді тоқтатуға және/немесе ұстауға арналған немесе қозғалыс жылдамдығын төмендетуге арналған құрылғы
147	Блок (арқанды)	Арқанды бағыттайтын бір және бірнеше тұтқалары бар айналып тұратын элемент
148	Теңдеуші блок	Арқанның екі тармағындағы жүктемені теңдеуге арналған блок
149	Арқан жүргізетін шкиф	Шкиф пен қанат арасындағы үйкеліс күштері арқылы арқанның бір немесе бірнеше тармақтарының жетегіне қызмет ететін бунақтары (бунағы) бар айналып тұратын арқанды шкиф
150	Полиспаст	Арқанның күші мен қозғалу жылдамдығын өзгертуге арналған шығыр арқанды жүйе
151	Қосарланған полиспаст	Арқанының екі ұшы бір немесе екі дабылға бекітілген полиспаст
152	Ілгек аспа	Ілгекпен жабдықталған рамада орналасқан блоктар жүйесі
153	Жүк алғыш орган	Жүкті іліп қоюға, алып қоюға немесе ұстап қалуға арналған (ілгек, грейфер, электр магниті, ашалар және тағы басқа) құрылғы
154	Кинематикалық ажырамайтын байланыс	Тежеуіштерді ауыстыру механизмі арқылы (егер механизмді өз еркімен қосу немесе механизмді ажырату мүмкіндігі болмағанда, немесе егер сонымен қатар, әдеттегідей жабық типті тежеуіш қосылмаған жағдайда) ажыратылмайтын муфталардың көмегімен, қозғалтқышты редуктормен және редукторды дабылмен тура қосу арқылы жүзеге асырылатын қозғалтқыш пен дабыл арасындағы механикалық байланыс
155	Шығарылатын тіреу	Жұмыс үстіндегі кранның тіреу контурын үлкейтуге арналған құрылғы
156	Саты	Биікке көтеруге арналған бір қатар баспалдақ ретіндегі түрдегі құрылыс
157	Отырғызу сатысы	Горизонтальға қарай 60° көлбеу бұрышы бар кранға жетуге арналған саты
158	Көлбеу сатысы	Горизонтальға қарай 60°-75 қарай көлбеу бұрышы бар саты
159	Тік саты	Горизонтальға қарай 75 көлбеу бұрышы бар саты
160	Монтаждық саты	Биіктікте жұмыс істеуге немесе дәнекерлеу жағдайы болып қалғанда жол берілген жұмысшыларға (биіктікке шығушыларға) арналған қоршауы жоқ жай құрылыс
161	Галерея	Еркін өту жолын қамтамасыз етуге арналған көлденен төсемі бар ұзын және тар құрылыс
162	Кішкентай көпірлер	Техникалық қызмет көрсетуге немесе кранның жөндеуін жүргізгенде өтуге үшін арналған көлденен немесе көлбеу төсемі бар кішкентай көпір түріндегі құрылыс
163	Алаңша	Техникалық қызмет көрсетуге немесе кранның жөндеуін жүргізгенде адамның орналасу үшін арналған көлденен кеңістік
5. Шектеуіштер мен белгілер Жүктеме мен қозғалыстардың шектеуіштері және белгілері
164	Шектеуіш	Кранның тоқтауын, қозғалысын немесе функцияларын шектеуін жасауға тиіс құрал. Осы құралдардың көпшілігі тиісті қозғалыс немесе функция өзінің шекті жағдайына жеткенде, автоматты түрде әрекет етеді
165	Кранның функцияларын шектеуіш	Кранның жұмыс функцияларының тоқтатуын және/немесе шектеуін жасайтын шектеуші
166	Шектеуіш	Кранның жұмыс функцияларының тоқтатуын және/немесе шектеуін жасайтын шектеуші
167	Жүк көтергіштіктің шектеушісі	Кранның жұмыс функцияларының тоқтатуын және/немесе шектеуін жасайтын шектеуші
168	Жүк сәтін шектеуіш	Кранның жұмыс функцияларының тоқтатуын және/немесе шектеуін жасайтын шектеуші
169	Буфер	Соғуды жұмсартуға арналған құрылғы
170	Қозғалыстардың шектеуіштері	Соғуды жұмсартуға арналған құрылғы
171	Жұмыс қозғалысын шектеуіш	Кранның тоқтауын және/немесе белгіленген қозғалыстарды шектеуіне келтіретін шектеуіш
172	Көтерілімнің биіктігін шектеуіш	Кранның тоқтауын және/немесе белгіленген қозғалыстарды шектеуіне келтіретін шектеіш
173	Түсіру тереңдігін шектеуіш	Кранның тоқтауын және/немесе белгіленген қозғалыстарды шектеуіне келтіретін шектеіш
174	Бұрылыстың шектеуіші	Кранның тоқтауын және/немесе белгіленген қозғалыстарды шектеуіне келтіретін шектеуіш
175	Қозғалу шектеуіші	Кранның тоқтауын және/немесе белгіленген қозғалыстарды шектеуіне келтіретін шектеіш
176	Қол арбаның қозғалысын шектеуіш	Кранның тоқтауын және/немесе белгіленген қозғалыстарды шектеуіне келтіретін шектеіш	-/-
177	Жебенің көлбеуін шектеуіш	Кранның тоқтауын және/немесе белгіленген қозғалыстарды шектеуіне келтіретін шектеіш	-/-
178	Көрсеткіш	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
179	Жұмыс өлшемдерін көрсеткіштер	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе жұмыс мөлшерлерінің үлкендігі туралы дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
180	Жүктеменің көрсеткіші	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе жұмыс мөлшерлерінің үлкендігі туралы дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
181	Жүк көтергіштіктің көрсеткіші	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе жұмыс мөлшерлерінің үлкендігі туралы дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
182	Жүк сәтін көрсеткіш	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе жұмыс мөлшерлерінің үлкендігі туралы дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
183	Қозғалыс көрсеткіші	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе жұмыс мөлшерлерінің үлкендігі туралы дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
184	Атып шығу көрсеткіші	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе жұмыс мөлшерлерінің үлкендігі туралы дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
185	Жебе көлбеуінің көрсеткіші	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе жұмыс мөлшерлерінің үлкендігі туралы дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
Функциялардың шектеуіштері мен көрсеткіштері
186	Функцияларды шектеуіш	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе жұмыс мөлшерлерінің үлкендігі туралы дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
187	Көпірдің қисаюын шекткуіш	-/-	-/-
188	Арқан ораудың шектеуіші	-/-	-/-
189	Арқан ораудың шектеуіші	-/-	-/-
190	Айналыс жиілігін шектеуіш	-/-	-/-
191	Жүкті көтеру (түсіру) жылдамдығын шектеуіш	-/-	-/-
192	Қозғалу жылдамдығын шектеуіш	-/-	-/-
193	Қол арбаның қозғалу жылдамдығын шектеуіш	-/-	-/-
194	Сақтық клапаны (гидро жүйедегі)	-/-	-/-
195	Айдап кетуге қарсы қапсыра ұстау	Желдің әсерімен жұмыстан тыс қалпында рельс жолдары бойымен қозғалып кетуден ұстайтын құрылғы
196	Функциялардың көрсеткіші	Кранды дұрыс жүргізу үшін кран машинисіне көзбен шолу және/немесе жұмыс мөлшерлерінің үлкендігі туралы дыбыс ақпаратын беретін құрал	-/-
197	Мост қиылысының көрсеткіші	-/-	-/-
198	Кранның еңіс бұрышының көрсеткіші	-/-	-/-
199	Барабан айналысының көрсеткіші	-/-	-/-
200	Арқан көрсеткіші	-/-	-/-
6. Крандармен байланысты жұмыстар, ұйымдар және тұлғалар
201	Нормативтік құжаттама	Нәтижелері мен көпшілік тұтынушыларға қол жетушілік белгілі қызмет түріне қатысты қауіпсіздік талаптары, жалпы қағидалар, сипаттамалар бар құжаттар	-/-
202	Жөндеу	Бұзылған, тозған ескірген немесе кез келген себеп бойынша жарамсыз жағдайға келген кранның тораптарын жұмысқа жарамды жағдайына дейін жеткізіп, қалпына келтіру	-/-
203	Қайта құру	Кранның паспортын түзетуді, (мысалы, жетектің типін, жебенің ұзындығын, мұнараның биіктігін, жүк көтергіштігін, тұрақтылығын өзгерту) қажеттілігін талап ететін кранның құрылысының өзгеруі	-/-
204	Сәйкестік сертификациясы (сертификация)	Жүк көтергіш машиналардың немесе өндірістің отандық және/немесе шетелдік нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкестігін дәлелдеу	-/-
205	Кранда істейтін жұмысшы (машинист)	Кранды басқаруға құқығы бар және өзінің міндеттерін атқарудағы тұлға	-/-
206	Оператор	Еденнен басқарылатын немесе автоматты түрде басқару жүйесі бар кранды басқаратын, кранда жұмыс істейтін тұлға	-/-
207	Кранның иесі	Баланстарында жүк көтергіш машина, жеке меншігінде жүк көтергіш машиналары бар тұлғалар, шарт бойынша кран иесінің функцияларын өздеріне алған жалға алушылар бар, меншік түріне қарамастан ұйымдар.	-/-