Билет № 23

1. Преждепрошедшее время глаголов.

2. Спишите предложения записывая глаголы в форме преждепрошедшего времени.

1) Без сезгә шалтыраткан иде... , ләкин сез өйдә булмадыгыз. 2) Мин бу яңалыкны радиодан ишеткән иде... инде. 3) Бу китапны миңа укучыларым бүләк иткән иде... . 4) Син кичә бик каты йоклаган иде..., без сине уятмадык. 5) Азат кичә контроль эшкә әзерләнмәгән иде, шуңа күрә бүген мәсьәләне эшли алмады.

3. Проспрягайте глагол незаконченного прошедшего времени яшәгән иде.

Билет № 24

1. Прошедшее многократное время.

2. Найдите в тексте глаголы в форме прошедшего многократного времени и переведите предложения.

Кечкенэ чакта әбисе аңа Казанның тарихы турында сөйли торган иде. Тарихи әсәрләр укудан ул ләззәт таба торган иде. Казан университеты галимнәренең ачышлары аны сокландыра торган иде. Тарих дәресләрендә алар Казан ханлыгының башкаласы турында сөйләшә торганнар иде. Вакыт булганда, алар Казанның тарихи һәм истәлекле урыннары белән таныша торганнар иде.

3. Проспрягайте глагол сөйли торган иде.

Билет № 25

1. Будущее прошедшее время глаголов

2. Определите лицо и число глаголов в форме будущего прошедшего времени.

Милли музейда экскурсия тәмамланды, аннары без Сөембикә манарасын карарга барачак идек. Без укытучының тәкъдименә каршы килмәдек, чөнки яңа мәгълүмат файда гына китерәчәк иде.

11 нче сыйныфта тарих дәресләрен яңа укытучы алып барачак. Сөембикә манарасының ар­хитектура ягыннан тиңдәшләрен Ыссыккүл янындагы борынгы каберлектә табарсыз. Сөембикә манарасы турында китаплар эзлим. Борынгы корылма турында кызыклы мәгълүмат тапмыйча, уку залыннан чыкмаячакбыз. Җиде катлы манараның тарихы турында белдек. Әлеге гүзәл манарага киләчәк буыннар да сокланыр.

3. Проспрягайте глагол язачак иде.

Билет № 26

1. Желательное наклонение глагола.

2. Наидите и определите лицо и число глаголов желательного наклонения.

Укытучы укучыларга: «Киләсе шимбәдә Сынлы сәнгать музеена барыйк»,— дип әйтте. «Ә хәзер икенче катка күтәрелеп, биредә саклана торган экспонатлар белән танышыйк»,— диде экскурсовод. Сынлы сәнгать музееның тарихы турында каян белим икән? Сынлы сәнгать музеенда ачылган күргәзмәгә кемне чакырыйм икән?

3. Образуйте от корней глаголы желательного наклонения и проспрягайте их: ал, күрсәт.

Билет № 27

1. Повелительное наклонение глагола.

2. Наидите в предложениях глаголы повелительного наклонения и определите их форму.

1. Җиде кат үлчә, бер кат кис. 2. Бүгенге эшне иртәгәгә калдырма. 3. Аз сөйлә, күп эшлә. 4. Үзең белмәсәң, кешедән сора. 5. Эшне башлаганда, ахырын уйла. 6. Эшне башлама, башласаң, ташлама. 7. Сүзең белән эшең бер булсын. 8. Үзеңне үзең мактама, кеше сине мактасын.

3. Допишите личные окончания глаголов повелительного наклонения.

Бар... болынга, балалар!

Йөгер..., уйна..., көл...!

Елмай... күреп шат аналар,

Юан... боеккан күңелегез. Муса Җәлил.

Билет № 28

1. Условное наклонение глагола.

2. Запишите глаголы в форме условного наклонения.

Алар шалтырат... , мин өйдә булам. Әгәр ул шалтырат... , без банкка киттек. Мин сезгә шалтырат... , сез эштә буласызмы? Без директорга шалтырат... , сез безне тоташтырырсыз әле. Сез акча күчерү турында шалтырат... , мәсьәләне хәл итәрбез. Алар соңга калып шалтырат... , мин эштә булмам.

3. Проспрягайте глаголы юса, тураса.