Ересек еңбекке қабілетті тұрғындар үшін көмірсудың тәуліктік энергия шығыны жабылу керек:// тәуліктік калорияның 12-14%

тәуліктік калорияның 28-30%

+тәуліктік калорияның 56-58%

тәуліктік калорияның 60-65%

тәуліктік калорияның 70-76%

***

Жеңіл сіңірілетін көмірсулар болып табылады://

+ сахароза//

клетчатка//

гемицеллюлоза//

тағамдыќ талшыққар//

пектин

***

Ауыр сіңірілетін көмірсулар болып табылады://

сахароза//

глюкоза//

+гемицеллюлоза//

мальтоза//

фруктоза

***

Клетчатканың энергетикалық құндылығы құрайды://

+0 ккал//

1 ккал//

3 ккал//

5ккал//

9 ккал

***

Күрделі көмірсулар болып табылады://

глюкоза, фруктоза//

галактоза, сахароза//

клетчатка, лактоза//

+крахмал, клетчатка//

лактоза, мальтоза

***

Қарапайым көмірсулар болып табылады://

+глюкоза, фруктоза//

галактоза, крахмал//

мальтоза, клетчатка//

крахмал, гликоген//

клетчатка, крахмал

***

Тағамдық талшықтардың жақсы көзі болып табылады://

+бұршақ, жеміс, көкеніс//

сүт және сүт өнімдері//

ет және ет өнімдері//

нан және тоқаш өнімдері//

балық және теңіз өнімдері

***

Майда еритін витаминдерге жатады://

+А, Е, D, К//

В, К, D,С//

В1, В2, В6, В12//

С, В1, РР, Н

***

Суда еритін витаминдерге жатады://

А, В, D, РР//

А, Е, D, К//

В, К, D,С//

+ В1, В2, В6, В12//

С, К, РР, Н

***

Белок пен көмірсулардан пайда болатын майлар жасалуына қатысатын витаминдер://

А//

Е//

К//

+В1//

С

***

Витаминге қажеттілік байланысты://

+орындалған жұмыстың түріне//

Ұлттық құралдарын// негізгі алмасу деңгейіне//

алмаспайтын энергия шығыны //

тамақтану режимі

***

Рационда қандай витаминның жетіспеушілігі скорбут ауруының себебі болады://

А//

В1//

В2//

+С//

РР

***

Рационда қандай витаминның жетіспеушілігі рахит ауруының себебі болады://

А//

В1//

В2//

+Д//

РР

***

Рационда қандай витаминның жетіспеушілігі пеллагра ауруының себебі болады://

А//

Е//

+РР//

Д//

В6

***

Витаминдердің энергетикалық құндылық құрайды://

+0 ккал//

1 ккал//

4 ккал//

5 ккал//

9.0 ккал

***

Макроэлементтерге жатады://

железо, цинк//

медь, марганец//

+хлор, фосфор//

хром, селен//

молибден, кобальт

***

Микроэлементтерге жатады://

+железо, йод

хлор, фосфор

кальций, магний

натрий, калий

сера, хлор

***

Сілтілі қасиетке ие://

+калий, натрий//

хром, селен//

молибден, кобальт//

железо, цинк//

медь, марганец

***

Қышқылдық қасиетке ие://

железо, цинк//

медь, марганец//

+фосфор, хлор//

хром, селен//

молибден, кобальт

***

Кальций мен фосфордың арасында оптимальді ара қатынасын саналады://

1:1//

+1:1,5//

1:2//

1:2,5//

1:3

***

Микроэлементтер жататын заттар, организмдегі мөлшері құрайды://

+1 мг% аз//

1 мг% кґп//

1 мг%//

5 мг%//

более 10 мг%

***

Макроэлементтерге жататын заттар, организмдегі мөлшері құрайды://

1 мг% аз//

+1 мг% көп//

1 мг%//

5 мг%//

более10 мг%

***

Қандай азық-түліктерде кальций жеңіл сіңірілетін түрде кездеседі://

+Сүт өнімдерінде//

Жаңғақтарда//

Балық консервілерінде//

Соя өнімдерінде//

Жапырақты өсімдікте

***

Организмге нитраттар түскенде ненің дамуын шақырады://

тіндік гипоксияның//

гемдік гипоксияның//

+аралас түрді гипоксияның//

клеткаішкі пероксидацияның//

тіндік пероксидацияның

***

Тағаммен түсетін энергияда белоктардын үлесі://

+12-14%//

30-33%//

56-58%//

60-65%//

70-76%

***

Еңбекке қабілетті ересек тұрғындар үшін белоктын жалпы санынан жануар текті белоктардын саны құру керек://

30%//

45%//

+55%//

60%//

65%

***

Еңбекке қабілетті ересек тұрғындар үшін белоктын жалпы санынан өсімдік текті белоктардын саны құру керек://

30%//

+45%//

55%//

60%//

65%

***

Тағаммен түсетін энергияда майлардын үлесі://

12-14% тәуліктік энергия шығындарынан

+ 28-30% тәуліктік энергия шығындарынан

56-58% тәуліктік энергия шығындарынан

60-65% тәуліктік энергия шығындарынан

70-76% тәуліктік энергия шығындарынан

***

Еңбекке қабілетті ересек тұрғындар үшін белоктын жалпы санынан жануар текті майлардын саны құру керек://

30%//

45%//

+50%//

55%//

65%

***

Еңбекке қабілетті ересек тұрғындар үшін белоктын жалпы санынан өсімдік текті майлардын саны құру керек://

+30%//

45%//

50%//

55%//

65%

***

Еңбекке қабілетті ересек тұрғындар үшін белоктын жалпы санынан аралас майлардын саны құру керек://

+20%//

30%//

45%//

50%//

55%

***

Тағаммен түсетін энергияда көмірсулардын үлесі://

12-14% тәуліктік энергия шығындарынан//

28-30% тәуліктік энергия шығындарынан//

+56-58% тәуліктік энергия шығындарынан//

60-65% тәуліктік энергия шығындарынан//

70-75% тәуліктік энергия шығындарынан

***

Журавлевтын аспабы нені анықтау үшін қолданылады://

ылғалдылықты//

қышқылдықты//

+кеуектілікті//

құрғық қалдықты//

клейковинанын санын

***

Картоп ауруымен зақымдалмайды://

бидай наны//

+қара нан//

кептірілген бидай наны//

панирленген кептірілген нан//

тоқаш

***

Нанның қышқылдығы өлшенеді://

+градустарда//

пайыздарда//

см² //

см³ //

граммдарда

***

Нанның ылғалдылығының өлшем бірлігі://

градус//

+пайыз//

см²//

см³//

грамм

***

Нанның кеуектілігінің өлшем бірлігі://

градус//

+пайыз//

см²//

см³//

грамм

***

Қандай ұннан тағамдық құндылығы жоғары нан дайындалады://

+25% шығымы//

35% шығымы//

75% шығымы //

85% шығымы //

95% шығымы

***

Нанның тамақтық құндылығының көрсеткіші болып табылады://

қышқылдық//

+ылғалдылық//

кеуектілік //

тығыздыќ//

эластикалыќ

***

Нан пісірудегі ұнның құрам сапасы неге байланысты://

көмірсулардың құрамына//

майлардын құрамына//

дән культурасының түріне//

дән өңдеу технологиясына//

+клейковинаның құрамы мен сапасына

***

Істегі тамақ нысандарының эксплуатациясын тоқтату жайлы шешімді кім береді://

санитарлық-гигиеналық бөлімінің меңгерушісі//

қалалық денсаулық бөлімінің меңгерушісі//

+бас мемлекеттік санитарлық дәрігер//

жалпы профилді санитарлыќ дәрігер//

тамақтану гигиенасы бөлімінің меңгерушісі

***

Эксплуатацияға енгізілетін тамақ өндірісі кәсіпорындарының істегі санитарлық нормалар мен ережелерге сәйкестілігі туралы қорытындыны береді://

тамақтану гигиенасы бөлімінің меңгерушісі//

+бас мемлекеттік санитарлыќ дәрігер//

жалпы профилді санитарлыќ дәрігер//

санитарлық-гигиеналық бөлімінің меңгерушісі//

тамақтану гигиенасы бойынша маман

***

МСЭББ бас дәрігерінің объектіні жабу туралы санкциясы қандай мерзім ішінде қайта қаралына алады://

3 күн ішінде//

5 күн ішінде//

+10 күн ішінде//

1 ай ішінде//

1,5 ай ішінде

***

МСЭЌБ нормативтік құжаттарына жатады://

актілер, хаттамалар//

бұйрықтар, құжаттар//

жұмыс жоспары, тапсырма жоспарлары//

сауықтыру шараларының жоспарлары//

+КНменЕ, СанЕменН, ТЖ, ТН

***

МСЭББ оперативті құжаттарына жатады://

бұйрықтар мен құжаттар//

сан Нмен Е, ТЖ//

санЕ мен Н, МЕСТ//

+ тексеру актілері, тапсырма жоспары//

әдістемелік нұсқау, кепілдеме, ұсыныстар

***

Эксплуатацияға енгізілетін тамақ өндірісі кәсіпорындарының істегі санитарлық нормалар мен ережелерге сәйкестілігі туралы қорытындыны береді://

тамақтану гигиенасы бөлімінің меңгерушісі//

+бас мемлекеттік санитарлық дәрігер//

жалпы профилді санитарлық дәрігер//

санитарлық-гигиеналық бөлімінің меңгерушісі//

санитарлық-гигиеналық бөлімінің бас маманы

***

Тамақ кәсіпорынның реконструкциясы кімнің рұқсаты бойынша жүргізіледі://

қаланың бас архитекторының//

+санитарлық қадағалау мүшелерінің//

облыс әкімінің//

сот-істік мүшелердің//

Қала әкімінің

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарының ас-үй ыдыстарын қолмен жуу үшін қандай ванналармен қамтамасыз етілу керек://

2 секциялы//

+3 секциялы//

4 секциялы//

5 секциялы//

2 және 3 секциялы

***

Ет өнімдерінің дайындылығының органолептикалық көрсеткіші болып табыламайды://

тесу орнында түссіз шырыннң бөлінуі//

өнімнің тілігінде сұр түс//

сүйектің сынығында қызғылт түстің болмауы//

+тесу орнында шырынның бөлінуі//

сүйектің сынығында қызыл түстің болмауы//

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында бөлмелердің бас жинауы жүргізілу керек://

аптасына 1 рет//

декадада 1 рет//

+айына 1 рет//

кварталда 1 рет//

жылына 1 рет

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарының өндірістік бөлмелердегі технологиялық жабдықтар жуылу керек://

аптасына 1 рет//

декадада 1 рет//

+күн сайын жұмыстын соныңда//

жұмыстың алдында//

әр бір операциядан кейін

***

Қоғамдық тамақтану кәіпорындарында бөлшектеуге арналған жабдықтарда болу керек://

арнайы бояу//

+арнайы белгіленуі//

ағаш тұтќалары//

жалпы сақтау үшін орын//

ылғалдылыққа тұрақты жабықталуды

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарының ас-үй ыдыстарын қанша ванналарда жуу жүргізіледі://

2 секциялы//

+ 3секциялы//

4секциялы//

5 секциялы//

реттелмейді

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында шыны ыдыстарды және асхана құралдарын жуу үшін ванналар қарастырылуы қажет://

3секциялы//

4секциялы//

+ 2секциялы//

5 секциялы//

1 секциялы

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарындағы асханалық, шайлық ыдыстарға дезинфекциялау жүргізіледі://

әр бір қолданған сайын//

түскі үзіліс кезінде//

+жұмыс күнінің соңында//

ластану бойынша//

реттелмейді

***

Тамақтық токсикоинфекцияның қоздырғышы болып табылады://

+Proteus тобының бактериялары//

Аspergilus тобының саңырауқұлақтары//

Fusarium тобының саңырауқұлақтары//

Salmonella//

Shigella

***

Тамақтық токсикоинфекцияның қоздырғышы болып табылады://

+ Cl.perfringens//

Cl.botulinum//

S.aureus//

Salmonella//

Shigella

***

Тамақтық токсикоинфекцияның қоздырғышы болып табылады://

A) Cl.botulinum//

B) S.aureus//

C) Salmonella//

D) Shigella//

+ B.cereus

***

Тамақтық токсикоинфекцияның қоздырғышы болып табылады://

+ энтерококки//

шигеллы//

сальмонеллы//

стафилококки//

клотридии ботулизма//

***

Бактериологиялық егуде азық-түліктердің фекальді ластануының негізгі көрсеткіші не болып табылады://

+ ІТТБ//

стафилококк//

клостридиялар//

сальмонеллалар//

колифагтар

***

Ішек инфекцияларымен салыстырғанда тамақтан улану сипатты болып табылады://

жаппай ауруы//

тез басталуы//

контагиозділіг//

+тамақ қабылдаумен байланыс//

инкубациялық кезен қысқа

***

Тамақтан уланудын этиологиялық факторы болып табылмайды://

спораларды тїзейтін клостиридиялар//

алтын стафилококк //

+сальмонеллалар//

протей//

ішек таяќшасы

***

S.aureus токсинініѕ дамуына қалыпты орта болып табылады://

+сүт өнімдері//

шикі көкөністер//

жемістер//

жуылмаған жасыл өсімдіктер//

саңырауқұлақ консервілері

***

Улы саңырауқұлақтармен улану тамақтан уланудың қандай тобына жатады://

токсикоинфекцияларға//

бактериалды токсикоздарға//

ішек инфекцияларына//

+ микробты емес улануларға//

микотоксикоздарєа

***

Тағамға улы саңырауқұлақтарды қабылдаумен байланысты улануларға жатады://

+ боз поганкамен мухомормен//

триходесма және гелиотроппен улану//

Aspergilus тобы саңырауқұлақтармен//

Fusarium тобы саңырауқұлақтармен//

соланинмен және фазинмен улану

***

Микробты емес тамақтан улануға тән://

+ инкубациялық кезен қысқа//

Bинкубазиялық кезен ұзаќ//

дене температурасының жоғарлауы//

айқын жаппай улану//

ағымы тек қана жедел

***

Шұжық өнімдерінің рецептурасына селитраны (нитраттарды) не үшін қосады://

дәмі мен иісін жақсарту үшін//

+түсін жақсарту үшін және консервант ретінде//

иісі мен консистенциясын жақсарту үшін//

сыртқы түрін жақсарту үшін//

консистенциясын жақсарту үшін

***

Азық-түліктердің бөгде заттармен ластанудын негізгі жолы://

техногенды//

+антропогеннды//

жасанды//

биологиялыќ//

аралас

***

Адам ағзасына тамақпен бірге нитраттардын түсуінің негізгі көздері болып табылады://

ет және ет өнімдері//

сүт және сүт өнімдері//

+көкөністер, жемістер,бақшалық өнімдер//

жұмыртқа және жұмыртқа өнімдері//

дәнді өнімдер мен нан өнімдері

***

Қандай көкґністерде нитраттар көп мөлшерде жинақталады://

жер бетінде топырақ үсті өсірілген//

+топырақ асты өсірілген//

тамшы суаруды қолдануымен өсірілген//

жаңбыр суаруды қолдануымен өсірілген//

балшық грунтта өсірілген

***

Организімге нитраттардын жоғарлатылған көлемінің түсуінің әсер ету қауіпі ненің дамуымен байланысты://

+нитрозаминдердің//

нитриттердің//

метгемоглобиннің//

кальций нитратының//

натрий нитратының

***

Санитарлық нормалар мен ережелерді бұзғаны үшін айыпты уақытысында төлемеу кезінде асхананың меңгерушісіне://

санЕменН бұзу туралы хаттаманы толтыру керек//

екінші реттік айып салуды толтыру керек//

+төленбеген айыпты ұстап қалу туралы ұсынысты құрастыру керек//

түсінктемелер үшін шақыру қағазды құрастыру керек//

нысанның эксплуатациясын тоқтату туралы шешімді құрастыру керек

***

Жағымсыз иіс, көгеру көріністері бар ұнның партиясын қалай таратуға жібереді://

шектеусіз таратуға жібереді//

+техникалық жоюға жатады//

технологиялық қайта өндеуге жатады//

мал азығына жіберу

***

Қышқылды дәмі бар, жоғарлатылған ылғалдылығымен және қышқылдығымен бидай ұнның партиясын://

+мал азығына жіберу//

шектеусіз таратуға жібереді//

технологиялық қайта өндеуге жатады //

жояды//

техникалық утилизацияға жібереді

***

“Балық дәмі” бар сұлы ұн партиясын://

ветеринарлық қадағалаудын келісімімен мал азығына жіберу//

шектеусіз таратуға жібереді //

техникалық қайта өндеуге жатады//

жояды//

+техникалық утилизацияға жібереді

***

“Ядрица” қарақұмық жармасында 1,5 бөлінбеген және бұзылмаған дән бар, жуғанда кететін шаң иісі бар партиясы://

шектеусіз таратылады//

техникалық қайта өндеуге жатады//

жояды//

+қолданар алдында тазалап жуып жылдам таратуға жібереді//

құс азығына жібереді

***

Құрамында 1,2 куколь бар(НТЌ 0,1 %) сұлы ұнның партиясын://

жояды//

техникалық утилизацияға жібереді//

шектеусіз таратады//

+ветеринарлық қадағалаудын келісімімен мал азығына жіберу//

технологиялық қайта өндеуге жібереді

***

Көгерген жағымсыз иіс і бар бидай ұнының партиясын://

жояды//

шектеусіз таратады//

+ветеринарлық ќадағалаудын келісімімен мал азығына жіберу//

техникалық утилизацияға жібереді//

технологиялық қайта өндеуден кейін тарату

***

Түсі балға тән жағымсыз иісі бар және ұн бүргелерінің саны көптеп кездесетін бидай ұнның партиясын://

шектеусіз таратады//

алдын ала жуып жылдам таратуға жібереді //

ветеринарлық қадағалаудын келісімімен мал азығына жіберу//

+техникалық утилизацияға жібереді

жояды

***

Құрамында көп мөлшерде ұрылмаған дәндермен және металл қоспалары бар сұлы жармасының партиясын://

шектеусіз таратады//

+технологиялық қайта өндеуге жіберу//

ветеринарлық қадағалаудын келісімімен мал азығына жіберу//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Кеуектілігі жеткіліксіз 48 (НТЌ да 55-75), нанның жұмсақ бөлігінен босап тұрған қабығы бар бидай нанының партиясын://

шектеусіз таратады//

+технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

“Балық дәмі” сезілетін бидай нанының партиясын://

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

+техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Қышқылдылығы 15градус (НТК бойынша 12граустан аспау керек) нанның партиясын://

шектеусіз таратады//

мал азығына жібереді//

+технологиялық қайта өндеуге жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Бүгде заттар (капрон жіпшелері) табылған, бидай нанының партиясын://

шектеусіз таратады//

мал азығына жібереді//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

+техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Аз ғана қышқыл дәмімен қышқылдылығы 8градусымен бидай нанының партиясын://

+шектеусіз таратады//

ветеринарлық қадағалаудын келісімімен мал азығына жібереді//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Серпімділігі жеткіліксіз нанның жұмсақ бөлігі жабысқақ қала бөлкесінің партиясын://

шектеусіз таратады//

+технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Көгерудін қарқынды өсуі анықталған бидай нанының партиясын://

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

+мал азығына жібереді//

Техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Нанның жұмсақ бөлігінің кеуектілігі жеткіліксіз 52(НТЌ55-75%) , серпімді бидай нанының партиясын://

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

+мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Сүттің жаңалығын қандай көрсеткіш сипаттайды://

тығыздығы//

+қышқылдығы //

құрғақ қалдығы//

майсыздандырылған құрғақ заттың мөлшері//

бактериалды тұқымдануы

***

Пастерленген сүттің тыыздығы стандарттың талаптары бойынша құрады://

1.010-1.015 г/см³//

1,015-1,025 г/см³//

+1,027-1,031 г/см³//

1,035-1,039 г/см³//

1,040-1,045 г/см³

***

Майдын төмен мөлшерімен, майсызданған құрғақ заттын төмен мөлшерімен және төмен тығыздығымен флягтағы сүттін партиясын://

жояды//

мал азығына жібереді//

+қамырды дайындау үшін пайдаланады//

шектеусіз таратады//

техникалық өндеуге жібереді

***

Сулы дәмі бар, төмен тығыздығымен 1,022г\см³ (НТЌ 1,027-1,031) және 13º Тернер қышқылдығымен (НТУК 17-22градус) сүт партиясын://

+технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалық қайта ґндеуге жібереді//

шектеусіз таратады//

техникалық утилизацияға жібереді

***

Мастит ауруымен ауыратын сиырдан алынған сүтті://

жояды//

+5 минут алдын ала қайнатқаннан кейін мал азығына жіберу//

шектеусіз таратады//

техникалық утилизацияға жібереді//

технологиялық қайта өндеуге жібереді

***

Жусанның иісімен және қатты ашы дәмі бар сүт партиясын://

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

+мал азығына жібереді//

Техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Азық дәмімен және араластыру кезінде білінетін бөгде қосыныдлары бар сүт партиясын://

+мал азығына жібереді//

техникалық қайта өндеуге жібереді//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

шектеусіз таратады//

жояды

***

Аусылмен байланыста болған жануарлар етінің партиясын://

+шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

жояды//

техникалық утилизацияға жібереді

***

Әлсіреген жануарлардын( сөл түйіндерінде және ішкі мүшелерде туберкулез таяқшалары анықталған) ет партиясын://

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

шектеусіз таратады//

+техникалық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді //

жояды

***

Өршіген туберкулез кезінде әлсіреу көріністерімен тұтас ет және мүшелерді://

шектеусіз таратады//

+техникалық утилизацияға жібереді//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

жояды

***

Өршіген туберкулез кезінде әлсіреу көріністерсіз тұтас ет және мүшелерді://

шектеусіз таратады//

+қайнатудан кейін таратады//

техникалық утилизацияға жібереді//

мал азығына жібереді//

жояды

***

Обамен ауратын шошқалардын етін://

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды//

+қайнатудан кейін таратады//

шектеусіз таратады//

мал азығына жібереді

***

Шошқа етінін партиясын(трихинеллоскопия кезінде 24 кесігінде тіршілікке икемді екі трихинелла анықталды)://

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өңдеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

+техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Бұтаулы аяқтары бар, капсуламен қоршанған, бір-бірлеп және тізбектер ретінде орналасқан грамм-ос таяқшалары анықталған шошқа етінің партиясын://

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалыќ утилизацияға жібереді//

+жояды

***

Шошқа етінде трихинеллалар анықталған кезінде, етті://

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

+техникалық утилизацияға жібереді//

жояды//

шектеусіз таратады//

мал азығына жібереді

***

Шұжық партиясын дайындауға арналған ет аусылмен ауырған алынған (алдын ала 60 мимнут қайнатудан кейін) қалай тарату керек://

+шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өңдеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Құрамында нитраттардын 9 мг/%(нормада 5 мг/%), ас тұзының мөлшері 3.5 мг/% (нормада1,8-3,0 мг/%) бар шұжық партиясын://

шектеусіз таратады//

+технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Беткей қабығы жабысқақ,фаршта өзгерістер анықталған жоқ пісірілген шұжық партиясын://

+шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Түсі сұр жасыл, иісі қышқылды және қабығы тері жеңіл қоңыздың личинкаларымен зақымдалған қақталған Москвалық шұжық партиясын://

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

+мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Шіріген, иісі бар, кескен кезде перифериясында жасыл сұр сақинасы бар шырышпен жабылған, пісірілген докторлық шұжығы партиясын қалай іске асыруға болады://

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өңдеуге жібереді//

+ мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Құрамында ас тұзы 3 % (НТҚ 2,5% көп емес) ылғалдылығы 52% тең пісірілген „Любительская“ шұжығы партиясын://

+ шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Жартылай қақталған (шіру иісі мен дәмі бар, перифериясында жасыл сұр сақинасы бар ақ жамылғымен жабылған беткейі ылғалды, жабысқақ) „Минская“ шұжығы партиясын://

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

+мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Ас тұзының жоғарлатылған мөлшерімен (5.6% нормада 3.0% артық емес) пісірілген шұжық партиясын://

+шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өндеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Кошачая двуустка метацеркариясымен зақымдалған жаңа балық партиясын://

шектеусіз таратады//

жояды//

технологиялық қайта өңдеуге жібереді//

мал азығына жібереді//

+техникалық қайта өндеуге жібереді

***

Широкий лентецтің плероциркоидымен зақымдалған жаңа балық партиясын://

мал азығына жібереді//

+ техникалық утилизацияға жібереді//

шектеусіз таратады//

технологиялық қайта өңдеуге жібереді//

жояды

***

Сыр шыбынының личинкасымен ("прыгунокпен") әлсіз зақымдалған балық партиясын://

шектеусіз таратады//

термиялық өңдеуден кейін таратады//

+қатты тұзда жуылғаннан кейін таратады//

жемдік ұнды жасауға жіберу//

техникалық утилизацияға жібереді

***

Ремнец плероциркоидтарымен сирек зақымдалған балық партиясын://

мал азығына жіберу//

техникалық қайта өңдеуге жіберу//

термиялық өңдеуден кейін таратады//

мұздатудан кейін таратады//

+шектеусіз тарату

***

"Фуксинмем" зақымдалған балық партиясын://

жояды//

мал азығына жібереді//

+туздықта жуудан кейін тарату//

технологиялық қайта өңдеуге жібереді//

шектеусіз тарату

***

Шаян тәрізді циматоа паразитімен зақымдалған майшабақ партиясын://

мал азығына жіберу//

техникалық қайта өңдеуге жібереді//

жояды//

+паразиттерден тазалағаннан кейін және тұздаудан кейін таратады//

шектеусіз таратады

***

Желбезектi қақпақтардың бетiнде қызыл түстi дақ бар тұзды балықтың партиясын://

мал азығына жібереді//

шектеусіз таратады//

+қатты тұздықта жуудан кейін таратады//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Балықтың бұлшық еті мен уылдырығынның құрамында дифиллоботриоз личинкасының неғұрлым жоғ ары мөлшері анықталған балықтын партиясын://

+техникалық утилизацияға жібереді//

ыстық қақтауға жіберу//

балықты мұздатудан кейін тарату//

тұздаудан кейін тарату//

шектеусіз тарату

***

«Бычки в томате» банкілі консерві (сақтау мерзімі өтіп кеткен)партиясын://

шектеусіз тарату//

+техникалық утилизацияға жібереді//

мал азығына жібереді//

техникалық қайта өңдеуге жібереді//

жояды

***

«Яблочный конфетюр» (консервант ретінде бензой қышқылық қолданылған) консерві партиясын://

+шектеусіз тарату//

1 ай сақтап, тарату//

мал азығына жібереді//

техникалық утилизацияға жібереді//

жояды

***

Жеміс консерві комбинаты джем үшін консервант ретінде сорбин қышқылын қолдануына рұқсат сұраған. Сіздің шешіміңіз://

рецептурасына сәйкес рұқсат ету//

мөлшерін шектеу жағдайымен рұқсат ету//

технологиялық тиімділікке жететін мөлшерінде рұқсат ету //

+шектеусіз рұқсат ету//

тыйым салу

***

Жеміс шырының консервілеу мақсатында антисептик ретінде ортофосфор қышқылы ұсынылған. Қорытынды беріңіз://

рұқсат беру//

қатаң реттеу жағдайында рұқсат ету//

жидек шырындыры үшін рұқсат ету//

көкөніс шырындыры үшін рұқсат ету//

+тыйым салу

***

"Шпроты в масле" консервілері (гемолитикалық плазмокоагуляциялы стафилококк табылды) жатады://

мал азығына жіберу//

+жоюға//

шектеусіз таратуға//

мұздатудан кейін таратуға//

термиялық өңдеуден кейін таратуға

***

"Солянка со свининой» консервілерде қақпағының таты анықталды, партияны қалай таратуға болады://

мал азығына жіберу//

технологиялық қайта өңдеуге жіберу//

шектеусіз тарату//

+қоғамдық тамақтану желісі арқылы таз тарату//

жою

***

"Мясо тушенное"консервілернің корпусының ақауы бар, тігісінің мыжылғаны байқалды, партияны қалай таратуға болады://

шектеусіз тарату//

мал азығына жіберу//

техникалық қайта өңдеуге жіберу//

+қоғамдық тамақтану желісі арқылы таз тарату//

жою

***

Қаңылтыр тарадағы жалған бомбаж бар банкалы консервілердің партиясы://

шектеусіз таратылады//

техникалық қайта өңдеуге жібереді//

+термиялық өңдеуден кейін қоғамдық тамақтану желісі арқылы тез таратылады//

мал азығына жіберіледі//

жояды

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарнында түскі ас үстелдін жиналуы жүргізілу керек://

ластану бойынша//

жұмыс күні соңында//

+әр тұтынушылардан кейін//

түскі үзіліс кезінде//

әр сағат сайын

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында бөлмелердін бас жинауы жүргізілу керек://

+айына 1 реттен сирек емес//

2 айда 1 рет//

3айда 1 реттен кем емес//

күнсайын//

күн ара

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында санитарлық күн жүргізіледі://

жылына 1 рет//

+айына 1 рет//

декадада 1 рет//

кварталда 1 рет//

реттелмейді

***

Қоқыс жинауға арналған алаң қоғамдық тамақтану кәсіпорындарынан қандай қашықта орналасу керек://

5 м артық емес//

10 м артық емес//

10 м кем емес//

+25 м кем емес//

реттелмейді

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында крандағы ыстық судың температурасы болу керек://

50 ºС жоєары емес//

+65ºС төмен емес//

реттелмейді//

85ºС төмен емес//

100ºС төмен емес

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында шыны ыдыстарды және асхана құралдарын жуу үшін ванналар қарастырылуы қажет://

үш секциялы//

төрт секциялы//

+ екі секциялы//

бес секциялы//

бір секциялы

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарындағы асханалық, шайлық ыдыстарға дезинфекциялау жүргізілу керек://

қолданған сайын//

түскі үзіліс кезінде//

+жұмыс күнінің соңында//

ластану бойынша//

реттелмейді

***

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарында тұтынушыларға арналған табақтар сүртілу керек://

ластану бойынша//

жұмыс күнінің соңында//

түскі үзіліс кезінде//

+әр тұтынушылардан кейін//

реттелмейді

***

Тамақ кәсіпорындарының қызметкерлері қанадай жағадайда жұмыстан шеттетіледі://

олармен кәсіпорында санитарлық –гигиеналық режимін сақтамау кезінде//

+оларда жұқпалы аурулар анықталғанда//

тағамды дайындау технологиясын сақтамағанда//

жеке гигиенаны сақтамағанда//

оларда бактерия тасмалдаушылық анықталғанда

***

Тамақ нысандарында санитарлық гигиеналық ережелері мен нормалары, эпидемияға қарсы ережелер мен нормаларды бұзған кезде қандай әкімшіліктік жазалар қолданылады://

тәртіптік жазалау//

қоғамдық әсер ету//

+айып салу//

қылмыстық жауапкершілікке тарту//

жұмыстан босату

***

Ас-үй блогынының жұмыскерлері медициналық қараудан уақытысында өтпеген, сіздін ұсыныстарыныз://

жұмыстан шығару//

қатаң ескерту//

+медициналық қараудан өткенше жұмыстан босату//

медициналық қарауды өту қажеттігін түсіндіру//

айып салу

***

Тамақ нысанын тексеру кезінде ірі санитарлық бұзылыстар анықталды. Сіздің шараларыныз://

ұсыныстарды құрастыру//

жазаны құрастыру//

айып салу//

+нысанның эксплуатациясын тоқтату жайлы шешімді толтыру//

санитарлық минимумды өтуге жіберу

***

Санитарлық нормалар мен ережелерді бұзғаны үшін айыпты уақытысында төлемеу үшін асхананың меңгерушісіне айып салынды.Сізідің іс-әрекетініз://

Сан ЕменН бұзу туралы хаттаманы толтыру//

екінші реттік айып салуды толтыру //

+төленбеген айыпты ұстап қалу туралы ұсынысты құрастыру//

түсініктемелер үшін шақыру қағазды құрастыру //

нысанның эксплуатациясын тоқтату туралы шешімді құрастыру

Ет және сүт өндірісі мемлекеттік кәсіпорындарында жүйелі күнделікті санитарлық қадағалауды жүргізеді://

аудандық МСЭҚБ//

қалалық МСЭҚБ//

+ведомствалық санитарлық қызмет//

республикалық МСЭҚБ//

облыстық МСЭҚБ

***

Тамақ нысанын тексеру барысында ірі санитарлық бұзылыстар анықталған кезінде://

+нысанның эксплуатациясын тоқтату жайлы шешімді құрастыру//

қызметкерлерді санитарлық минимумды өтуге жіберу керек//

ұсыныстарды құрастыру керек//

жазаны құрастыру керек//

айып салу

***

МСЭББ бас дәрігерінің қоғамдық тамақтану кәсіпорынына айып салу бойынша санкциялары қандай мерзімде шағымдану мүмкін://

1 ай аралығында//

1,5 ай аралығында//

5 күннің ішінде//

+10 күннің ішінде//

3 күннің ішінде

***

Бруцеллезбен ауыратын сиырлардан алынған сүт партиясы://

жойылады//

мал азығына жіберіледі//

+ шаруашылықта алдын ала қайнатудан кейін тарату//

техникалық қайта өңдеу//

шектеусіз тарату

***

Қаңылтыр тарадағы жалған бомбаж бар банкалы консервілердің партиясына жатады://

сауда желісі арқылы шектеусіз таратуға//

технологиялық қайта өңдеуге//

жойылады//

+қоғамдық тамақтану желісі арқылы таратуға//

мал азығына жіберу

***

***

Әртүрлі ауруларға сәйкес балалар тағам рационында көмірсулардың нормасына байланысты белгілеу://

а) төмен

б) жоғары

в) жас нормасына сәйкес

1) пиелонефрит, созылмалы бауыр және асқазан аурулары

2) анемия, гипотрофия

3) созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі, созылмалы гломерулонефрит нефроздық синдроммен

4) қант диабеті

5) семіздік//

+а - 4,5; б - 3; в - 1, 2//

а -4,5; б - 2; в - 1,3//

а -1,2; б - 3; в - 1, 2//

а -1; б - 4, 5; в - 3//

а- 5,3; б-2,3; в- 1,2

***

Лактацияға әсерін тигізетін гармон гипофиздің қайсы бөлігінің гармонына жатады://

А) гипофиздің алдыңғы бөлігі

Б) гипофиздің артқы бөлігі

1. бой өсу гармоны

2. АКТГ

3. пролактин

4. окситоцин//

А -1,2; Б - 1,2,3,4//

А -1,3; Б - 1,4//

А -2,3,4; Б – 1//

+ А-1,2,3; Б- 4//

А- 3,4; Б - 1,2

***

Операциядан кейінгі хирургиялық жағдайларда емдәмдердің сәйкестігін табыңыз://

1) Жұмсақ тіндерге

2) аппендэктомия

3) асқазан мен өңештің

А) бірінші күндері парентеральды қоректендіру

Б) № 15 емдәмі

В) 0а емдәмі 1-2 күні, кейін №1 хирургиялық емдәмі

1А, 2Б, 3В//

+1Б, 2В, 3А//

1В, 2А, 3Б//

1А, 2В, 3Б//

1Б, 2А, 3В

***

Витаминдер мен минералдардың қажеттілігінің өзгеруі және тамақтану мәнісі арасындағы көрсетілген әріппен белгілеулер сәйкестігін табыңыз://

1) В1, В6, С витаминдеріне қажеттілік жоғарлайды, магний, кальций және мырыштың сіңірілуінің төмендеуі

2) В2, В6, В12 витаминдер мен натрии мен калии қажеттілік жоғарлайды

3) А витаминінің каротинге айналуы бұзылады, В2, С и РР витаминдерінің, темір және мыстың сіңірілуі төмендейді

а) тағамда белок аз болғанда

б) тағаммен белок көп түскенде

в) көмірсулы тамақтану//

1- б; 2- в; 3- а;//

1-а; 2-в; 3-б//

1-в; 2-б; 3-а//

+1-а; 2-б; 3-в//

1- б; 2- а; 3- в

***

Балалар организміне витаминдер жеткіліксіз түсуін көрсететін әріппен белгіленген ауруларға төмендегі клиникалық көріністерінің сәйкестігін табыңыз://

1) қанның ұюының баяулауы, жаңа туылған сәбилерде, әсіресе асфиксиямен, бас сүйегінің жарақаттымен шала туылған сәбилерде айқын геморрагиялық синдромның пайда болуы - ауыз қуысынан, мұрыннан, кіндіктен, зәр шығару жолдарынан, асқазан мен ішек арқылы қан кетулер мен бірге қан құсулар.

2) қабырға астында ауру симптомының, құсу, тәбеттің төмендеуі, ангулярлы стоматит, тілдің ісінуі(жиектерінде тістің іздері болуы), тілдің бүртіктерінің үлкеюі, тіл бүртіктерінің атрафиясы сирек кездеседі, тілдің шаншуы, кейде теріде дерматиттің үлкен дақтармен болуы.

3) тәбеттің төмендеуі, азып кетуі, тез шаршаушылық, түрлі инфекцияларға бейімділігі жоғарлауы, қараңғыда көрудің бұзылуы (түнгі көрлік), көздің ксероздар, блефарит, терінің құрғауы және ағаруы

а) РР

б) К

в) А//

1-в,2- б,3- а//

1-а,2-в,3-б//

1-в,2-а, 3-б//

1-а,2-б, 3-в//

+1- б,2- а, 3-в

***

Санмен көрсетілген витаминдерді келесі топтарға бөліңіз://

А) суда еритіндерге

Б) майда еритіндерге

1) тиамин

2) никотин қышқылы

3) пиридоксин

4) аскорбин қышқылы

5) К витамині

6) Д витамині

7) Е витамині

8) Д3 және Д2 витаминдері//

+А-1,2,3,4; Б-5,6,7,8//

А-4,5,7,8; Б-1,2,3,6//

А-3,5,6,8; Б-1,2,4,7//

А-1,4,5; Б-2,3,6,7,8//

А-2,3,5,; Б-1,4,6,7,8

***

Санмен белгіленген тағамдар қайсы тағамдық заттектердің көзі://

А) қаныққан май қышқылдары

Б) көпқанықпаған май қышқылдары

1) мал майы

2) соя майы

3) шошқа майы

4) күнбағыс майы

5) сары май

6) жүгері майы

7) зәйтүн майыа//

+А-1,3,5; Б- 2,4,6,7//

А-1,2,3,4; Б-5,6,7//

А-2,5,7; Б- 1,3,4,6//

А- 3,5,7; Б- 1,2,4,6//

А- 2,6,7; Б-1,3,4,5

***

Көрсетілген қызметтер витаминдердің қайсысының биологиялық қызметін атқарады://

А) суда еритіндер

Б) майда еритіндер

1) коферменттер құрылуына қатысады

2) липидтердің асқын тотығуын басқарады

3) иммундық жауапты қалыпты ұстап тұруға

4) мембрананың құрылуына//

А-2,4; Б- 1,3//

+А-1; Б-2,3,4//

А-2; Б- 1,3,4//

А- 4; Б- 1,2,3//

А- 3,4; Б-1,2

***

Топтарға байланысты факторларды бөліңіз://

I. Аллергияға деген қауіп қатерді төмендетуші;

II. Аллергиялық жауапқа әкелуші;

III. Аллергиялық статусқа әсері жоқ;

а) күннен нұрлану;

б) темекі түтіні;

в) 6 айдан аз емшекпен қоректендіру

д) табиғи сиыр сүті, жұмыртқа, балық, жаңғақтар, цитрустар;

е) күшті ыдыраған белогы бар сүт қоспалары;

ж) күн тәртібі, қоректендіру саны.//

I - а,е; II - б, в, д; III - а, ж.//

I - в,г; II - б, е, д; III - а, е.//

I - в,ж; II - б, г, д; III - а, д.//

I - в,е; II - а, г, д; III - б, ж.//

+I - в,е; II - б, г, д; III - а, ж.

***

Тағам өнімдеріне аллергиялық реакцияларының жиілігі бойынша симптомдарды қандай ретпен орналастырады: //

I. жиі;

II. сирек.

а) аллергиялық дераматит;

б) құсу, іш ету;

в) мұрыннан су кету, түшкіру;

г) тыныс алудың қиындауы;

д) бас ауруы.//

I - в, б; II - б, г, д.//

I - а, г; II - в, б, д.//

I - а, д; II - в, г, б.//

+ I - а, б; II - в, г, д.//

I - в, б; II - а, г, д.

***

Бронхиальды астманың келіп шығу факторлары бойынша тағамдық заттектерді топқа бөліңіздер://

I. I топты облигатты аллергендер;

II. II топты облигатты аллергендер.

а) сиыр сүті;

б) қант, алма;

в) цитрустар, шоколад;

г) грек жаңғағы, тауық.//

+I - в, г; II - а, б//

I - а, г; II - в, б.//

I - в, б; II - а, г.//

I - в, б; II - г, б//

I - б, в; II - а, г.

***

Бронхиальды астмадағы жекеленген басқыштарды белгілеңіз://

I. I этап;

II. II этап;

III. III этап.

а) кеңейтірілген емдәм;

б) жеке - таңдалған емдәм - 3-4 ай бойы;

в) элиминация-провокациялық ауыз қуысына және тіл астына сынамалар.//

I - б; II - в; III – а//

+ I - в; II - б; III – а//

I - а; II - в;III – б//

I - в; II - а; III – б//

I - а; II - б; III – в

***

Сәйкестікі табыңыз://

I. Сүт және қышқылды-сүт өнімдері жақпағандықта жасалуы үшін керек

II. Тамақтануда жемістер мен көкөністерді жетерлі шектеу үшін керек

а) кальция прапаратын қосымша беру

б) калия препаратын қосымша беру//

+ I - а; II – б//

I - б; II – а//

I - а, б; II – б//

I - а; II - а, б//

I - а, б; II – а

***

Төменде көрсетілген көрсеткіштерге тағамдық өнімдерді бөліңіз://

I. қышқылды сүт өнімдері;

II. пияз, цикорий, артишок, банандар, аспаргус

а) пробиотиктер;

б) пребиотиктер.//

I - а; II - а, б//

I - а, б; II – б//

I - б; II - а, б//

I - б; II – а//

+I - а; II – б

***

Гепатобилиарлы жүйенің ауруында, препараттардың патогенетикалық әсер ету механизміне қарай сәйкестікті табыңыз://

I. К витамині (викасол);

II. Е витамині (токоферол);

III. Салаубас қайнатпасы, жүгері шашағы, холосас.

а) өт айдаушы әсері, сарылық кезеңінде қолданады;

б) антиоксидантты әсері;

в) тромбин, қан ұю факторларының пайда болуына ықпалын тигізеді.//

I - а; II - б; III – в//

+I - в; II - б; III – а//

I - в; II - а; III – б//

I - б; II - в; III – а//

д) I - а; II - в; III – б

***

Төменде көрсетілген тағамдық өнімдерді топтарға бөліңіз://

I. вирусты гепатите тұтынуға рұқсат етіледі;

II. вирусты гепатите тағам рационынан алып тасталады.

а) тұздалған қияр;

б) уылдырық;

в) маринадтар, ыстамалар;

г) жемістер;

д) дәмдеткіштер;

е) баяу балқитын майлар.//

I - в, б, г; II - а, д, е//

I - а, б, д; II - в, г, е//

I - а, в, г; II - б, д, е//

+ I - а, б, г; II - в, д, е//

I - а, б, е; II - в, д, г

***

Гемоглобин мөлшеріне сәйкестеп, анемия дәрежесін көрсетіңіз://

1) I ст.

2) II ст.

3) III ст.

А) 110 - 120 г/л

Б) 110 - 90 г/л

В) 90 г/л төмен

Г) 90 - 70 г/л

Д) 70 г/л төмен//

+ 1-Б, 2-Г, 3-Д//

1-А, 2-Б, 3- В//

1-А, 2-В, 3-Д//

1-Б, 2-В, 3-Д//

1-А, 2-Г, 3-Д

***

Тағамдық өнімдерден таңдаңыз://

А) зәрдің рН -ын төмендететін:

Б) зәрдің рН -ын жоғарлататын:

1) көкөністер, жемістер, шырындар

2) ет, балық

3) астық тұқымдастар

4) сүт өнімдері//

А - 3,4; Б- 1,2//

А - 2,3; Б -1,4//

+ А - 1,4; Б- 2,3//

А- 1,2; Б-3,4//

А - 1,3; Б -2,4

***

Бір жасқа дейін балалардың тамақтануымен қосымша тамақ берудің мерзімдерінің сәйкестіген табыңыз://

а) 10 айлықтан

б) 5-6 айлықтан

в) 7 айлықтан

г) 8 айлықтан

д) 9 айлықтан

1) жеіс шырыны, жеміс езбелері

2) сүзбе

3) жұмыртқа сарысы

4) еттің, балықтың езбесі

5) айран және басқа қышқылды-сүт өнімдері//

1-в; 2-б; 3-а; 4-г; 5-д//

1- д; 2-в; 3-г; 4-б; 5-а//

+ 1-б; 2-в; 3-а; 4-г; 5-д//

1-д; 2-г; 3-в; 4-а; 5-б//

1-д; 2-а; 3-б; 4-г; 5-в

***

Аурудың нозологиялық түріне қарай сәйкестігін құрастырыңыз://

1) созылмалы нефрит

2) ЖІИ

3) Гепатит

4) Семіздік

5) Миокардит

А) № 5 емдәм

Б) № 8 емдәм

В) № 10 емдәм

Г) № 7 емдәм

Д) №4 емдәм//

1-Д, 2-Г,3-В, 4-Б, 5-А//

1-Г, 2-В, 3-Д, 4-Б, 5-А//

1-А, 2-В, 3-Б, 4-Д, 5-Г//

+ 1-Г, 2-Д, 3-А, 4-В, 5-Б//

1-В, 2-Д, 3-А, 4-Г, 5-Б

***

Емдәммен коррекциялаудағы әдістер мен жағдайлардың сәйкестігін табыңыз://

А) ісіктер

Б) калия жетіспеушілігі

В) кальция жетіспеушілігі

Г) темір жетіспеушілігі

1) Ет өнімдері

2) Сүт өнімдері

3) өрік, бұршақ, картоп, мейіз, қара өрік

4) тұздың мөлшерін шектеу//

А-1,Б-2,В-3,Г-4//

А-3, Б-2, В-1, Г-4,//

+ А-4,Б-3, В-2, Г-1//

А-2,Б-4,В-1,Г-3//

А-4, Б-1,В-3, Г-2

***

Емдәмдік коррекциялаумен гиповитаминоздың типтері арасындағы сәйкестікті орнату:

А) А витамині жетіспеушілігі

Б) В1 витамині жетіспеушілігі

В) С витамині жетіспеушілігі

Г) Д витамині жетіспеушілігі

Д) Е витамині жетіспеушілігі

1) жұмыртқа, мал бауыры, ірімшік, сәбіз

2) өсімдік майы

3) балық бауыры, уылдырық,жұмыртқа, сүт майлары

4) итмұрын,тәтті бұрыш, қарақат

5) шошқа еті, қарақұмық жармасы, тары, ірі тартылған ұннан жасалған нан.//

А-5, Б-4, В-1, Г-2, Д-3//

А-4, Б-3, В-1, Г-5, Д-2//

А-2, Б-3, В-5, Г-4, Д-1//

+ А-1, Б-5, В-4, Г- 3, Д-2//

А-3, Б-4, В-2, Г-1, Д-5

***

Ісіктің пайда болуымен сипатына қарай сәйкестік орнатыңыз://

А) ЖҚЖ ауруларында ісіктер

Б) бүйрек ауруларындағы ісіктер

1) тек дененің төменгі бөлегінде орналасқан

2) беттегі, қабақтағы ісіктер

3) күннің аяғына қарай ісіктің көбеюі

4) тәңертеңгі ісіктің пайда болуы//

+ А - 1,3; Б - 2,4//

А - 1,4; Б -2,3//

А - 2,4; Б - 1,3//

А - 2,3; Б - 1,4//

А - 3,4; Б - 1,2

***

Кальцилі - фосфорлы зат алмасуының бұзыстары мен аурулардың арасындағы сәйкестікті орнатыңыз://

А) рахит

Б) спазмофилия

В) целиакия

1) Са төмендеген, Р жоғарлаған

2) Са жоғарлаған, Р жоғарлаған

3) Са төмендеген, Р төмендеген//

А3, Б2, В1//

+ А1, Б2, В3//

А2, Б1,В3//

А1, Б3, В2//

А2, Б3, В1

***

Төменде көрсетілген қайсы бүйрек үсті безінің ауруларында ас тұзымен организмді байытуы қажет://

А) Аддисон ауруы

Б) адрено-генитальды синдром

1) меланодермия

2) ерте жыныстық жетісу

3) айқын әлсіздік, адинамия

4) 10 жасын кезінде өсудің тоқтауы//

А- 1,2 Б- 2,3//

+ А- 1,3 Б-2,4//

А - 2,3 Б-1,4//

А- 3,4 Б-1,2//

А - 2,4 Б- 1,3

***

Қолданылатын емдәмдер мен әріппен көрсетілген аурулардың арасындағы сәйкестікті табыңыз://

1. Гломерулонефрит

2. Пиелонефрит

3. созылмалы бүйрек жетіспеушілігі

а) белокты шектеу, қан қысымы болмаған жағдайда ас тұзы шектелмейді

б) ащы татымдықты шектеу

в) ас тұзын шектеу//

1-а; 2-б; 3-в//

1-б; 2-а; 3-в//

+ 1-в; 2-б; 3-а//

1-а; 2-в; 3-б//

1-в; 2-а; 3-б

***

Санмен көрсетілген қайсы балалар ауруларында белок квотасы://

А) жас қажеттілігіне сәйкес

Б) жоғары

1) анемия және өсіп - дамудан арта қалу

2) остеомиелит и күйік ауруы

3) панкреатиттің жазылу кезеңінде

4) ойық жара ауруының өршу кезеңінде

5) қант диабеті

6) ЖІИ жіті кезеңінде

7) өт шығару жолдарының ауруларында

8) ревматизм//

+ А-3,4,5,7,8; Б-1,2,6//

А-5,6,7,8; Б-1,2,3,4//

А-1,2,7,8; Б-3,4,5,6//

А-3,4,5,8; Б-1,2,6,7//

А-1,4,6,8; Б-2,3,5,6

***

Төмендегі әріппен белгіленген балалар қоспалары, санмен көрсетілген қайсы ауруда бекітіледі://

1) лактаздық жетіспеушілік

2) сиыр сүтінің жақпаушылығында

3) қайтару синдромы

а) Нутрилон АР, Фрисовом, Лемолак

б) Хумана ЛП, Нутрилон төменлактозалы, Ал-110, Портаген

в) Хумана - СЛ, Нутрисоя, Нутрилон Пепти ТСЦ//

1-а; 2-в; 3-б//

+ 1-б; 2-в; 3-а//

1-в; 2-а; 3-б//

1-б; 2-а; 3-в;//

1-а; 2-б; 3-в

***

Санмен берілген қайсы ауруларда балалар қоспаларын әріппен көрсетілген қосымша тағам есебінде беріледі://

1) муковисцидоз

2) ішектің дисфункциясында

3) салмағы аз шала туылған балалар

а) Хумана ЛП + СЦТ, Альфаре, Пепти-Юниор

б) Хумана ЛП, Нутрилон Омнео, Фрисовом

в) Хумана - О, Фрисолпре, Пре-Нутрилак//

+1-а; 2-б; 3-в//

1-б; 2-в; 3-а//

1-в; 2-а; 3-б//

1-б; 2-а; 3-в;//

1-в; 2-б; 3-а

***

Цифрмен көрсетілген қайсы аурулар талап етеді://

А) белок квотасын азайтуды

Б) белоктың сапалық құрамын өзгертуді

В) белок квотасын көбейтуді

1) созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінде

2) целиакия

3) тағамдық аллергияда

4) аминқышқылдарының ту біткен бұзылыстары

5) туберкулез

6) гипотрофия

7) муковисцидоз//

А-2; Б-1,3,7; В-4,5,6//

+ А-1; Б-2,3,4; В-6,7,8//

А-3,7; Б-1,3,4; В-2,5,6//

А-1,7; Б-2,3,4; В-5,6//

А-1,4; Б-2,3,5; В-6,7

***

Цифрмен көрсетілген аурулардың қайсысын талап етеді://

А) рационда майлардың мөлшерін көбейтуді

Б) рационда майлардың мөлшерін азайтуды

1) созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі

2) нефроздық синдроммен созылмалы гломерулонефриті

3) семіздік

4) 2 және 3 дәрежелі гипотрофия

5) панкреатит

6) ЖІИ

7) мальабсорбция синдромы//

+ А-1,2; Б-3,4,5,6,7//

А-1,2,3; Б-4,5,6,7//

А-1,2,4; Б-3,5,6,7//

А-1,2,7; Б-3,4,5,6//

А-1,2,4,7; Б-3,5,6

***

Цифрмен белгіленген қайсы ауруларда талап етеді://

А) рационда көмірсулардың квотасын жоғарлату

Б) рационда көмірсулардың квотасын азайту

В) көмірсулардың сапалық құрамын өзгерту

1) нефриттік синдроммен созылмалы гломерулонефрит

2) галактоземия

3) гликогеноздар

4) ацетонемиялық құсу

5) семіздік

6) қант диабеті

7) лактазаның және сахарозаның жеткіліксіздігінде

8) фруктоземия//

+ А-1,3,4; Б-5,6; В-2,7,8//

А-1,2,8; Б-5,6; В-3,4,7//

А-1,2,3; Б-4,7,8; В-5,6//

А-2,5,6; Б-1,3,4; В-7,8//

А-2,4; Б-1,3,5; В-6,7,8

***

Төменде цифрмен белгіленген целиакия ауруында қайсын өнімдерді рационнан алып тастайды://

А) өмір бойы

Б) жіті кезеңінде

1. қара бидай, арпа

2. сиыр сүті

3. ірі талшықты көкөністер мен жемістер

4. баяу балқитын мал майлары

5. еттің майлы сорттары

6. сұлы, бидай//

А-1,2; Б-1,2//

+ А-1,6; Б-2,3,4,5,6//

А-1,3,6; Б-2,5,6//

А-1,2,4; Б-2,4,6//

А-1,5; Б-2,3,4

***

Әріппен көрсетілген клиникалық белгілер, цифрмен белгіленген қайсы демқыспаның түріне сәйкес://

1. Тағамдық бронхиал астма.

2. Жұқпалы-аллергиялық демқыспа;

3. Жұқпалы емес аллергиялық демқыспа.

а) аурудың ерте басталуы, 3 жасқа дейінгі кезеңде;

б) Бронхит әлде басқа жұқпалы-қабыну аурулары салдарынан демқыспаның келіп шығуы

в) Дерматиттің(экзема, строфулюс)салдарынан демқыспа пайда болуы.

г) дисбактериоз және басқа да асқазан - ішек ауруының болуы;

д) аурудың басталуы тұрмыстық жағдайларына байланысты;

е) анамнезінде жасанды және аралас жолмен қоректендіру;

ж) базисті емдеу мен антибактериалды терапияның қосықандағы тиімділік.//

+ 1 - а, в, г, е; 2 - б, ж; 3 - д.//

1 - а, в, г, д; 2 - б, ж; 3 - е.//

1 - а, в, г, ж; 2 - б, е; 3 - д.//

1 - а, г, е, ж; 2 - б, в; 3 - д.//

1 - а, в, г, е; 2 - б, ж; 3 - д.

***

Таңдаулы жоғары сезімділіктің түрлері және клиникалық көріністерінің арасындағы сәйкестікті табыңыз://

1. сүттің альфа-лактоальбуминге, бета-лактоглобулинге сенсибилизациясы

2. сүттің казеин фракциясына сенсибилизациясы.

а) сиыр сүтті жақпайтын балалар;

б) қышқылды-сүт және сүт өнімдерін жақпайтын балалар;

в) қышқылды сүт өнімдері жақпайтын балалар;

г) ешкі сүтті жақпайтын балалар.//

1 - а, б, г; 2 - в, а.//

1 - а, в, г; 2 – б//

1 - а, в, г; 2 - б.//

1 - б, в, г; 2 - б, а.//

+ 1 - а, в, г; 2 - б, а.

***

Аллергиялық ауруларда ішектің "микроэкологиялық" бұзылыстарының алдын алу және коррекция енгізу үшін әртүрлі биопрепараттар қолданылады:

Препараттарға түсінік сәйкестігі бойынша бөліңіздер://

1. Пробиотиктер.

2. Пребиотиктер.

3. Синбиотиктер.

а) қалыпты микрофлораның өкілдері, тірі бактериялар;

б) 2-і компонентердің қоспасы;

в) қорғаныс микрофлорасын жоғарлататын, тағамның сіңірілмейтін бөлегі.//

1 - а; 2 - в; 3 - б.//

1 - б; 2 - в; 3 - а.//

+1 - а; 2 - в; 3 - б.//

1- а; 2 - б; 3 - в.//

1- в; 2 - б; 3 - а.

***

Сәйкестік табыңыз://

1) туберкулез

2)жіті инфекциялық аурулар

3) муковисцидоз

4) холецистит

а) № 13 емдәм (көп су ішу, сүтті шектеу, дәмдеткіштер);

б) № 11 емдәм (жоғары калориялы, тиімді тамақтану);

в) ас тұзы көп емдәм;

г) № 5 емдәм (шыршөлдік заттектерді алып тастау-балауса нан, қуырылған бәліш, ашытылған өнімдер және т.б.).//

1 - г; 2 - а; 3 - в; 4 - б.//

1 - б; 2 - в; 3 - а; 4 - г.//

1 - б; 2 - а; 3 - в; 4 - г.//

+1 - б; 2 - а; 3 - в; 4 - г.//

1 - в; 2 - а; 3 - б; 4 - г.

***

Туберкулез ауруында тағамның энергиялық құндылығы аурудың ағымына, қосарласқан ауруға, науқастың дене салмағына байланысты. Цифрмен белгіленген қайсы аурудың ағымына, әріппен көрсетілген тағам энергия құндылығы сәйкес келеді://

1. Өршу, қатаң төсек режімі.

2. Өршудің төмендеуі.

3. Созылмалы ағым.

а) 3300-3600 ккал.

б) 2500-2600 ккал.

в) 3000-3400 ккал.//

1 - а, 2 - в, 3 - б.//

1 - б, 2 - а, 3 - в.//

1 - в, 2 - а, 3 – б//

1 - б, 2 - б, 3 - а.//

+1 - б, 2 - в, 3 - а.

***

Тағам көлемі жас және дене салмағын ескере отырып белгіленеді ( дене саламағы орташа жас нормасына сәйкес болуы керек)://

1) 1,5- 4 айлық кезінде.

2) 4 - 6 айлық кезінде.

3) 6 айлықтан жоғары.

а) нақты дене салмағының 1\8 бөлегіне

б) нақты дене салмағының 1\7 бөлегіне

в) нақты дене салмағының 1\6 бөлегіне//

1- б; 2- в; 3- а;//

1-а; 2-в; 3-б//

+ 1-в; 2-б; 3-а//

1-а; 2-б; 3-в//

1- б; 2- а; 3- в

***

Төмендегі көрсетілген тағамдар құрамындағы витаминдердің сәйкестігін табыңыз://

1). Мал бауыры, бауыр, тіл, қой еті, қарақұмық жармасы, кофе

2). Сары май, жұмыртқа, балық уылдырығы, шырғанақ, сәбіз

3) бауыр, бүйрек, ас көк, бұршақ, саумалдық, сүтжапырақ, сүзбе,жармалар,нан

4) өсімдік майы, қарақаұмық жармасы,бұршақ, ұрме бұршақ

а) Е витамині

б) А витамині

в) ниацин

г) фолацин//

+1 - в, 2 - б, 3 - г, 4 - а.//

1 - а, 2 - б, 3 - г, 4 - в.//

1 - г, 2 - б, 3 - б, 4 - а.//

1 - в, 2 - б, 3 - а, 4 - г.//

1 - в, 2 - а, 3 - г, 4 - б.

***

Әртүрлі аурулардың түрлеріне байланысты дифференциальды емдәм таңдау керек. Көрсеткіштер мен емдәм түрлерінің сәйкестігін орнатыңыз: //

1) жіті гепатитер, холециститтер, бауыр циррозы

2) өкпе мен сүйек туберкулезі, төмен дене салмағында, операциядан кейінгі азу, жарақат

3) операциядан кейінгі кезең, бас-ми жарақаты, қызба

4) зәрдің сілтілі реакциялы және фосфор-кальцийлі тастардың қалдықтарынанпайда болған зәр тас ауру.

а) № 14емдәм

б) № 5А емдәм

в) № 11емдәм

г) № 0 емдәм//

1 - г, 2 - в, 3 -б, 4 - а.//

+ 1 - б, 2 - в, 3 - г, 4 - а.//

1 - б, 2 - в, 3 - а, 4 - г.//

1 - а, 2 - в, 3 - г, 4 - б.//

1 - б, 2 - г, 3 - б, 4 - а.

***

Балалар ауруларының ішінде бірінші орынды жұқпалы ішек аурулары алады. Төмендегі ауруларда емдәм тағайындағанда сіздің тактикаңыз://

1) Сальмонеллез, тағамдық токсикоинфекция

2) Тырысқақ

3) Дизентерия

4) Іш сүзегі, ішектен қан кетумен қосарласқан

а) 1-і күн - аштық шәй күні, кейін сорпа қосыламыз, шырындар, "алмалы" күн, 3-5-і күн - № 4 емдәм

б) жіті кезеңнің алғашқы 1-2 күні - шәйлі жеңілдетілген емдәм, кейін №4, 4б, 4в емдәмдері, 2-3 айдан кейін кәдімгі тамақтануға өтеді;

в) арнайы емдәм қолданбайды, көп мөлшерде ыстық шәй, құсу тоқтағаннан кейін - кисель, шырындар, 3-5 тәулігінде - № 15 емдәм;

г) 1-ші күн - тек сұйықтық: суық шәй, итмұрын қайнатпасын қасықтап, 2-3 күні - дірілдек, кисель, 5-ші күннен - № 0в немесе 4 емдәм//

+ 1 - б, 2 -в , 3 - а, 4 - г.//

1 - б, 2 -г , 3 - а, 4 - в.//

1 - г, 2 -в , 3 - а, 4 - б.//

1 - б, 2 -а , 3 - г, 4 - в.//

1 - г, 2 -в , 3 - б, 4 - а.

***

Микроэлементтердің жетіспеушілігі және оның клиникалық көріністері арасындағы сәйкестікті орнатыңыз: //

1) гемералопия - көздің зақымдануы, Бито синдромы, конъюнктивит, блефарит, кератит, кератомаляция, эндофтальмит, тері және тері бездерінің зақымдануы(фолликулярлы гиперкератоз, шаштың сынғыштығы және құрғақтығы, тырнақтың көлденең сызықтары болуы), май және тер бездерінің атрофиясы, шырышты қабатының зақымдануы(стоматиттер, эрозия), ақыл-ойдың және дамудың кешеулеуі.

2) иммунитеттің төмендеуі, кардиомиопатиялар, гипотиреоз, өсудің баяулауы, өкпенің сурфактантты жүйесінің патологиясы, инфекциялық ауруларға бейімдіктің жоғарлауы

3) тіс жегі, тіс эмалының ерте түсуі, остеопороз, жараның мен сынықтың жазылмауы, созылмалы тонзиллитпен қосарласқан, екіншілік иммунтапшылық жағдайы.

4) гипохромды анемия, тез шаршау, бас ауруы, миоглобиндефицитты миокардиопатиялар, атрофиялық хейлит, гингивит, глоссит, атрофиялық гастрит, асқазанның диспепсиясы, иммунодефицитты жағдайлар

5) мальабсорбция, диарея, диспепсиялық бұзылыстары, тері асты майларының атрофиясы, гипотония, астенизация, психомоторлық бұзылыстар, терінің ағаруы, витилиго, орын орнымен шаш түсуі, остеопороз.

а) темір

б) мыс

в) фтор

г) селен

д) мырыш//

1-в; 2-б; 3-а; 4-г; 5-д//

1- д; 2-в; 3-г; 4-б; 5-а//

1-а; 2-д; 3-в; 4-б; 5-г//

+1-д; 2-г; 3-в; 4-а; 5-б//

1-д; 2-а; 3-б; 4-г; 5-в

***

Емханада дайын тағамның сапасына зертханалық бақылау:

Дайын тағамды сынамаға қалдыру://

1) күнделікті

2) күнара

3) аптасына 1 рет

Сынаммаға алынатын тағамның мөлшері:

4) 2-ші асты толық порциясын алады, басқа тағамды - 200гр төмен емес.

5) ? порциялық тағамның бөлігі, басқа тағамнан - 100гр-нан төмен емес

Сынама сақталуы:

А) 12 сағатқа дейін

В) 24 сағатқа дейін

Г) 72 сағатқа дейін

***

Тағамды лабораторлық зерттеулерден өткізеді://

а) СЭС

б) емхананның зертханасында//

+ 1,4,В,а//

2,1,А,б//

3,5,Г,а//

1,4,А,а//

1,5,А,б

***

Зәр-тас ауруымен тұздардың сипаттына қарай тағаммен емдәмдің сәйкестік ерекшелігі://

1) ураттар

2) оксалаттар

3) фосфаттар

Тағам рационына қосу керек:

А) сүтті, көкөністі, жемісті өнімдер

Б) ет, балық,жарма

В) бидай кебегі, алма, жүзім,

Тағам рационынан алып тастайды://

Г) сүтті тағамдар, көкөністер

Д) ет, балық, саңырауқұлақтар

Е) қымыздық, саумалдық, какао, інжір//

1 - А,Е; 2- Б,Г; 3 - В,Д//

+1 - А,Д; 2 - В,Е; 3 -Б,Г//

1 - Б,Г; 2 - В,Е; 3 - А,Д//

1 - В,Д; 2 - А,Е; 3 – БГ//

1-В, Г; 2 - Б,Д; 3- В,Е

***

5 жыл бойы асқазан жарасы мен он екі ел ішектің ауруымен ауыратын сырқаттың, соңғы жарты жылда кіндіктен 4-5 см жоғары, оң жақ қабырғасы мен арқасына берілетін ауырлықпен ауырды. Тексеру барысында, асқазан жарасы мен он екі елі ішек ауыруына қоса созылмалы понкреатит пен созылмалы тассыз холестицитпен ауратыны белгілі болды. Бұндай жағдайда науқас қандай диетаны ұстанғаны жөн?//

№ 1 диета принциптерін ұстауды жалғастыру //

№ 2 диета принциптерін ұстауды жалғастыру //

№ 4 диета принциптерін ұстауды жалғастыру//

№ 5 диета принциптерін ұстауды жалғастыру//

+ № 5п диета принциптерін ұстауды жалғастыру

***

Асқазан жарасымен ауыратын науқасқа, жарты жыл бұрын асқазан ауруының асқынуынан болатын қан кетуге байланысты асқазанның 2/3 резакциясы жүргізілді. Операция жасалғаннан кейін бір айдан соң, әлсіздік, тамақ ішкеннен кейін бас айналу, әсіресе тәтті, сұйық тамақ пен сүт тағамдарын ішкеннен кейін мазалай бастады. Соңғы бір ай бойы әрбір тағам қабылдағанан кейін сырқат жиілеп, жұмысқа жарамсыздыққа әкеліп соқтырды. Оған орташа ауырлықтағы ерте демпинг синдромы, гастро-резакционды дистрофия деген диагноз қойылды.

Сіз оған қандай диета ұсынасыз?//

№ 1а диета //

№ 2 диета//

№ 4 диета//

№ 5 диета//

+ жеке диета

***

Кальцидің биологиялық рөлі://

қан ұюының реттелуіне//

сүйек тіндерінің құрылуына //

жүке жүйесінің құрылуына//

+ барлық көрсетілген процестерде//

дұрыс жауаптар а) және в)

***

Ішектегі темірдің сорылуы интенсивті жүргізіледі://

+ бауыр мен ет өнімдерінде//

жемістерде//

алмада//

сәбізде//

ірімшікте

***

Организмге үзіліссіз көмірсулардың әсер етуі://

ішектің маторлы қызметінің күшеюі//

ішектегі пайдалы микрофлоралардың өсуі//

өндірістік улардың адсорбциясы//

өндірістік улардың шығарылуы//

холестериннің шығарылуы//

+ барлық көрсетілгендер дұрыс

***

Жұмыртқа меланжы-бұл://

+5-6 °С дейін мұздатылған ақ уыз бен сары уыздың қоспасы//

4-5°С дейін мұздатылған ақ уыз бен сары уыздың қоспасы//

4-5°С дейін мұздатылмаған ақ уыз бен сары уыздың қоспасы//

6-7°С дейін мұздатылған ақ уыз бен сары уыздың қоспасы//

5°С дейін мұздатылған ақ уыз бен сары уыздың қоспасы

***

Меланж болып табылады://

біртекті емес//

+біртекті//

ақ уызды//

сары уызды//

тек қана ақ уызды

***

Меланж қалай өндіріледі://

санитарлық регламентті қатаң сақтай отырып 60 тәуліктен аспайтын мерзім бойы қаздың тиісті сапаға ие жұмыртқасынан//

санитарлық регламентті қатаң сақтай отырып 60 тәуліктен аспайтын мерзім бойы тауықтың тиісті сапаға ие жұмыртқасынан //

санитарлық регламентті қатаң сақтай отырып 60 тәуліктен аспайтын мерзім бойы тауықтың тиісті сапаға ие жұмыртқасынан //

+ санитарлық регламентті қатаң сақтай отырып 90 тәуліктен аспайтын мерзім бойы тауықтың тиісті сапаға ие жұмыртқасынан //

санитарлық регламентті қатаң сақтай отырып 60 тәуліктен кем емес мерзім бойы тауықтың тиісті сапаға ие жұмыртқасынан //

***

Жұмыртқа ұнтағы қандай температурада әзірленеді://

+60 С//

70 С//

50 С//

40 С//

80 С

***

Жұмыртқа неше бөліктен тұрады://

екі құрамдас бөліктен //

үш құрамдас бөліктен//

+төрт құрамдас бөліктен //

бес құрамдас бөліктен//

бір құрамдас бөліктен

***

Тоңазытқышта асхана жұмыртқасы қанша уақыт сақталуы мүмкін://

+120 тәуліктен аспайтын мерзімде.//

30 тәуліктен аспайтын мерзімде.//

60 тәуліктен кем емес мерзімде.//

7 тәуліктен аспайтын мерзімде .//

90 тәуліктен аспайтын мерзімде

***

Бір күн бойы пайдаланылатын тағамдық өнімдердің құрамы мен мөлшері://

Тамақ //

+ Тағамдық рацион //

Тағамның сіңімділігі//

Диеталық тағам //

Тағам қабылдау

***

Ашыған сүт өнімдеріне не жатады://

сүт//

ірімшік//

балмұздақ//

қойытылған сүт//

+ айран

***

Тағамды соңғы рет мына уақыттан кешіктірмей қабылдаған жөн://

+ ұйықтардан 1,5 -2 сағ бұрын //

ұйықтардан 5-6сағ бұрын //

ұйықтардан 0,5-1 сағ бұрын//

ұйықтардан 30 мин бұрын//

ұйықтардан 7 сағ бұрын

***

Балық шаруашылығына жатпайтын объектіні атаңыз://

минтай//

майшабақ//

+кальмар (теңіз жәндігі)//

сом//

шоқыр( севрюга)//

***

Суда еритін витаминдерге мыналардың қайсысы жатады://

А витамині //

Е витамині //

+ В витаминдер тобы//

+ Д витамині //

К витамині

***

Аскорбин қышқылының тағамдық көздері://

+итмұрын, қара қарақат, киви, апельсин//

сәбіз, ет, банан//

лимон, қарақат, қызылша//

алмұрт, балғын итмұрын, жүзім//

құрма, мандарин, таңқурай

***

Темекі шеккенде С витаминіне қосымша қажеттілік қанша пайызға дейін артуы мүмкін://

физиологиялық норманың 50…70% //

+физиологиялық норманың 50…100% //

физиологиялық норманың 40…80% //

физиологиялық норманың 50…90% //

физиологиялық норманың 20…80%

***

Тиаминнің тағамдық көздері://

ашытқы, үрме бұршақ, банан //

+ шошқа еті, балық, фисташка, жасыл бұршақ//

қызанақ, авокадо, кешью, қияр//

ұнтақ жарма, мейіз, өрік қағы//

сұлы жармасы, сәбіз, апельсин

***

Рибофлавиннің негізгі тағамдық көздері://

ашытқы, үрме бұршақ, сүт//

жасыл бұршақ, шошқа еті, балық, жаңғақ //

қызанақ, авокадо, кешью, қияр//

+сиырдың бауыр еті, қара құмық жармасы, жұмыртқа//

сұлы жармасы, сүт өнімдері, құс еті

***

Пиридоксиннің негізгі тағамдық көздері://

жұмыртқа, үрме бұршақ, сүт//

жасыл бұршақ, шошқа еті, балық, грек жаңғағы //

+ саумалдық (шпинат), шие, жүгері, нан-тоқаш өнімдері//

сиырдың бауыр еті, қара құмық жармасы, жұмыртқа//

сұлы жармасы, сүт өнімдері, құс еті

***

Фолациннің негізгі тағамдық көздері://

үрме бұршақ,сүзбе, саңырауқұлақ, бауыр//

жасыл бұршақ, жаңғақ, салат//

қызанақ, авокадо, кешью, қияр//

қара құмық жармасы , мейізі, өрік қағы//

+бүйрек, сүзбе, саңырауқұлақ, жаңғақ, нәлім балықтың бауыр еті

***

Кобаламиннің негізгі тағамдық көздер://

бүйрек, ірімшік, бауыр//

жасыл бұршақ, құс еті, сүт//

қызанақ, балық, кешью, қияр//

+ бауыр, жүрек, балық, ет, сүт өнімдері //

бүйрек, сүзбе, саңырауқұлақ, жаңғақ, нәлім балықтың бауыр еті

***

Микроэлементтерге мыналардың қайсысы жатады://

+темір

фосфор//

магний//

калий//

кальций

***

Макроэлементтерге мыналардың қайсысы жатады://

+кальций//

мырыш//

фтор//

кобальт//

йод

***

Магнийдің негізгі тағамдық көздері://

айран, нан, мейіз, алма, киви//

сүт, қаймақ, ірімшік, грек жаңғағы//

+сүт, жержаңғақ, өрік қағы, банан//

картоп, бадам, бал//

киви, өрік қағы, қара өрік, жұмыртқа

***

Қандай өнім темірге бай://

үрме бұршақ, сүзбе, саңырауқұлақ, бауыр//

жасыл бұршақ, жаңғақ, салат//

қызанақ , авокадо, кешью, қияр//

+қарақұмық жармасы, сиырдың еті, жұмыртқа, алма//

бүйрек, сүзбе, саңырауқұлақ , жаңғақ, нәлім балықтың бауыр еті

***

Мырыш://

+организмнің өсуі мен дамуында , имундық төтеп беруде, жүйке жүйесінің жұмыс істеуінде, инсулярлық аппаратта, сондай ақ көбеюде маңызды рөл атқарады//

метоболизмнің шешуші элементі болып табылады//

эссенциальды метаболизм реакцияларына қатысады//

организмдегі су-электролитті теңгерімді қалыпты ұстауда шешуші рөл атқарады//

адам организміндегі теңдесі жоқ электролит

***

Фосфор://

эссенциальды метаболизм реакцияларына қатысады //

организмнің өсуі мен дамуында , имундық төтеп беруде, жүйке жүйесінің жұмыс істеуінде, инсулярлық аппаратта, сондай ақ көбеюде маңызды рөл атқарады //

метоболизмнің шешуші элементі болып табылады //

+организмнің барлық жасушаларының қалыпты жұмыс істеуіне қажетті теңдесі жоқ элемент //

адам организміндегі теңдесі жоқ электролит

***

Бальнологиялық және балшықпен емдеу рәсімдерін адам қашан жақсы қабылдай алады://

+ тамақтанғаннан кейінгі 2-3 сағат //

тамақтанғаннан кейінгі 5 сағ//

тамақтанғаннан кейінгі 30 мин//

тамақтанғануға дейінгі 3сағат//

тамақтанғаннан кейінгі 2 сағат/

***

Биологиялық қауіптілік факторына мыналардың қайсысы жатады://

зең саңырауқұлақтары, ашытқы, сальмонеллар, гельминттер//

приондар, ашытқылар, сальмонеллар, вирустар, энтерококтар//

бифидобактериялар, микроорганизмдер, қарапайым жәндіктер, токсиндер//

ішек таяқшалары, вирустар, колиформдар, клостридтер, сальмонеллар//

+приондар, вирустар, бактериялар, қарапайым жәндіктер, гельминттер, токсиндер

***

Өсімдік өнімдерінің тобына мыналардың қайсысы жатады://

жармалар, нан-тоқаш өнімдері, жемістер//

қөкөністер, жидектер, сүт өнімдері //

ет өнімдері, сүт өнімдері, теңіз өнімдері//

+жидек, аскөк, тұқымдар, көкөністер, жемістер //

жемістер, ұн өнімдеріашыған-сүт өнімдері

***

Сүйекті жемістерге жатпайды: //

Қызыл//

Өрік//

+шетен (рябина)//

тәтті шие//

абрикос

***

Субтропикалық және тропикалық дақылдар://

айва, алмұрт, бөрікгүл (артишок), лайма, таңқурай, банан//

+авокадо, ананас, папайя, манго, анар, құрма//

қарабүлдірген, мүкжидек, манго, папайя, қарбыз, киви//

таңқурай, итбүлдірген, қарлыған, қарақат//

шетен, грейпфрут, лайма, киви, манго, ананас

***

Бау-бақша және орман жидектеріне жатады://

Асқабақ, қияр, кәді, қарбыз, қауын, картоп//

самсар(патисон), пияз, қатпарлы пияз, сарымсақ //

аскөк, ақжелкен, жүзім, құлпынай, қарақат //

қарабүлдірген , қызылша, сәбіз, балдыр көк, папайя, мүкжидек, қызыл қарақат //

+жүзім, құлпынай, қаражидек, мүкжидек, таңқурай, итбүлдірген

***

Тамырлы өсімдіктерге мыналардың қайсысы жатады://

сарымсақ, жабайы сарымсақ, тәтті шие, шалқан//

+ қызылша, сәбіз, шалғам,шомыр, балдыркөк (сельдерей)//

балдыркөк,қояншөп (спаржа), қызылша, қарақат//

картоп, қызылша, сәбіз, шалғам, пияз//

баклажан, кәді, бұрыш, брокколи, ақжелкен

***

Жаңғақтарға жатпайды://

кешью//

грек жаңғағы//

фундук//

миндаль//

+бадам

***

Консервіленген тағам өнімдерінің құрамына қарай консервілер неше топқа бөлінеді://

+5 топ 4 топ//

3 топ //

6 топ//

2 топ

***

Консервілеу факторына қарай азық-түлік өнімдерінің жарамдылық мерзімін ұзарту үшін оларды өңдеудің барлық әдістері неше топқа бөлінеді://

4 топ//

5 топ //

6 топ//

7 топ //

+8 топ

***

Консервілеудің аралас әдісіне жатады://

кептіру, маринадтау//

нығыздау, ашыту//

+ыстау, нығыздау//

пастерлеу, салқындату// мұздату, стерилдеу

***

Адам организмінде қанша ультрамикроэлементтер кездеседі://

+1 мг/%//

2 мг/%//

1,5 мг/%//

3 мг/%//

1,3 мг/%

***

Күніне оңтайлы тәсілде неше рет тамақтану керек://

+5 - 6 рет// 3 - 4 рет//

1 - 2 рет//

6 реттен астам//

1-4 рет 

***

Мыналардың қайсысы энергетикалық функцияны атқарады: //

ақ уыздар //

+көмірсулар//

витаминдер//

майлар//

минералдар

***

Толыққанды ақ уыздар болып табылады://

+жануар тектес ақыздар//

өсімдік тектес ақуыздар//

саңырауқұлақ ақуыздары

жеміс ақуыздары

шоколадақыздары

***

Ненің ақ уызы жақсы сіңіріледі: //

+қарақұмық жармасы //

ет //

нан //

саңырауқұлақ// астықтың

***

Тәуліктік рационда қант қанша мөлшерден аспауы керек: //

20 г//

+100 г //

200 г //

2 г// 50 г

***

Тағамдық талшықтар не үшін қажет: //

энергия өндіру үшін //

+ асқазан-ішек жолдарының қозғалтқыштық белсенділігін ынталандыру үшін //

асқорыту ферменттерінің белсенділігін қалыпта ұстау үшін// организмді тазарту үшін//

мидың жұмысы үшін

***

С витаминінің тәуліктік нормасы: //

+70 - 100 мг//

5 - 10 мг//

2 - 3 г//

10 - 15 г// 50-80 г

***

Майды тұтынудың тәуліктік нормасы: //

+ массаның1 кг үшін 1 г //

массаның 1 кг үшін 2 г //

массаның 1 кг үшін 0,1 г //

массаның 1 кг үшін 10 г //

массаның 1 кг үшін 50 г

***

Тәулігіне тұтыну қажет өсімдік майының мөлшері:/ +20 - 25 г//

10 - 15 г//

50 - 70 г//

до 100 г//

1-20 г

***

Калцидің қайнар көзі болып табылады://

нан// 

+сүт және сүт өнімдері//

жемістер//

майлар//

шоколад

***

 Қазақстан қандай аймаққа жатады://

йод тапшылығы айқын//

+йодтың аз тапшылығы//

йодтың шамалас тапшылығы//

йодтың күрт асқынған тапшылығы//

йодтың жеткілікті болуы

***

Қандай өнімдерде гемо темір бар://

+ет//

бұршақ, соя//

жұмыртқа//

жемістер//

көкөністер

***

Қандай өнімдерде гемоемес темір бар://

ет//

бұршақ, соя //

жұмыртқа//

жемістер//

+көкөністер

***

Жүкті әйелдің тәулік сайынғы йод тұтыну қажеттілік нормасын көрсетіңіз://

100 мг//

+200 мг//

300 мг//

400 мг//

500 мг

***

Жоғары калориялы тағам өнімін көрсетіңіз://

бидай наны//

1 кат. қой еті//

сиыр сүті//

алма//

+ кәмпит

***

Заттар алмасуына қажет организмнің энергетикалық шығыны қалай аталады://

тағамның спецификалық- динамикалық әсері//

+ негізі зат алмасу көлемі//

физикалық белсенділік коэффиценті//

ақыл-ой әрекетінің коэффиценті//

организмнің тәуліктік энергия шығынының көлемі

***

Негізі тағамдық заттарға не жатады://

полисахаридтер//

+ 5 көмірсулар//

минералды заттар//

витаминдер//

витамин тәрізді заттар

***

Қарапайым нәруыздарға не жатады://

липопротеидтер//

нуклеопротеидтер//

гемоглобин//

+ альбумин//

казеин

***

Полиқанықпаған омега – 6 май қышқылдары://

+ ленол май қ.//

майлы май қ.//

стеарин май қ.//

линолен май қ.//

каприн май қ.

***

Майдағы май қышқылдарының қандай арақатынасы ең тиімді болып саналады://

қанықпаған май 60%, МҚМҚ 20%, ПҚМҚ 20%//

+ ПҚМҚ 10%, МҚМҚ 60%, қаныққан май қышқылдары 30%//

қаныққан май қышқылдары 50%//

қаныққан май 10%, МҚМҚ 30%, ПҚМҚ 60%//

қаныққан, МҚМҚ, ПҚМҚ тең

***

Энтеросорбциялық қызмет атқаратын көмірсу://

Крахмал //

+ талшық //

лактоза //

Сахароза //

мальтоза

Тағамдық талшықтардың тәуліктік ұсынылатын мөлшері (г/тәулік): //

10 //

+ 30 //

50 //

70 //

90 //

***

Майда еритін витаминдер://

пиридоксин//

тиамин//

+ кальциферол//

рибофлавин//

ниацин

***

Артериалық қысымы жоғары адамдардың тағамдық жағдайын зерттеген кезде берілген минералдық заттың артық мөлшердеқабылдағаны анықталды. Қайсысы екенін көрсетіңіз: //

калий //

кальций//

+ натрий//

магний//

фосфор

***

Қандай витамин балаларға рахитке қарсы мақсатта тағайындалады:

В1 витамині//

В6 витамині//

+ Д витамині//

А витамині//

Е витамині

***

Өткен ғасырда ұзақ сапарға шығатын теңізшілер белгісіз дертке шалдығатын, ол әлсіздік, тері асты қан қету, қызылиек қанайтындығы сияқты ауру белгілерімен көрінді және мыңдаған адам өмірін қиды. Осы сырқатты емдеу үшін 18 ғасырда Джеймс Линд қандай тағамдық затты ұсынды://

нан//

ет//

сүт//

балық//

+ лимон

***

Тәуліктік энергетикалық қажеттілігі 3000 ккал, ал ФБК- 2,2 болатын 30 жастағы әйел тәулігіне қандай мөлшерде нәруыз қабылдау қажет://

50//

60//

80//

+ 90//

100//

***

Нан өнімдерінде лимиттенген аминқышқылы://

триптофан//

валин//

+ лизин) фенилаланин//

лейцин

Ретинолға тәуліктік қажеттілік 550 мг, каротин 300 мг/тәуліктік болған жағдайда тағамдық өнімнің ретинолдық эквивалентін есептеңіз://

200//

400//

+ 600//

800//

900

***

Еркек 50 жаста, бойы 180см, салмағы 102кг, семіздік деңгейін анықтаңыз://

+ I//

ІІ//

ІІІ//

ІV//

қалыпты

***

Тәулігіне 3000ккал энергияны қажет ететін 30 жастағы ер адам тәулігіне қанша мөлшерде май қабылдауы тиіс://

50//

65//

80//

+ 93//

120

***

Көмір өндіретін жерде жұмыс жасайтын ер адам рационындағы аскорбин қышқылы 100мг құрайды. Витаминнің аспаздық шығынын есепке алсақ, бұл витаминді нақты тұтыну деңгейі нешеге тең://

+ 50//

60//

80//

90//

100

***

Шикі жұмыртқа ақуызы (авидин) қандай витаминнің сіңірілуіне әсер етеді://

В1 витамині//

В6 витамині//

Д витамині//

+ Н витамині//

Е витамині

***

Жануартектес көмірсуды көрсетіңіз://

целлюлоза//

пектин//

сахароза//

+ лактоза//

мальтоза

***

Физикалық белсенділік коэффиценті ://

Спортшының белгілі бір спорт түрімен айналысу кезіндегімашыққандығын сипаттайтынфизикалық белсенділік деңгейі//

Белсенді спорт түрімен айналысу кезіндегі организмнің төзімділік деңгейі//

Бір жасқа дейінгі баланың бойы-салмақ көрсеткішінің интенсивтілігі//

+Тәуліктік физикалық белсенділікті белгілі бір топтың энергетикалық қажеттілігін есепке ала анықтау критерийі//

Тағамдық заттардың ыдырауына, қорытылуына, сіңірілуіне жұмсалатын энергетикалық шығынды көрсететін физикалық критерий

***

Наурыз айында металдық конструкцияларды шығаратын зауыт жұмысшыларының 30 пайызында медициналық тексеріс кезінде келесі клиникалық белгілер анықталды: тіс жегінің қанағыштығы, әлсіздік, АҚ өлшейтін аспаптың манжетін қойғанда майда нүктелі қанкету байқалды. Қандай витаминнің жетіспеушілігі осындай белгілерді көрсетеді:

В1 витамині//

Е витамині//

Д витамині//

+ С витамині//

А витамині

***

Тәуліктік нәруыздың энергетикалық қажеттілігі://

10%//

+ 12%//

15%//

18%//

20%

***

Нәруыз мөлшері бойынша көп кездесетін тағам өнімі://

+ голландық ірімшік//

Сүт//

бұршақ//

Орамжапырақ//

жұмыртқа

***

Қандай аминқышқылы алмастырылмайтын аминқышқылдарына жатады://

глутамин қышқылы//

+ лизин//

аспарагин//

Глицин//

пролин

***

Нәруыздың қорытылуы бойынша қандай тағам өнімдері барынша тиімді болып табылады://

+ балық, жұмыртқа, сүт//

бұршақ, саңырауқұлақ //

көкөніс, жеміс//

дәнді дақылдар (нан және жармалар)//

ет

***

Тәуліктік энергетикалық қажеттіліктің қанша мөлшері майлармен толтырылады://

10%//

20%//

+ 30%//

40%//

50%//

***

Полиқанықпаған Омега – 3 май қышқылдарына жатады: //

Линол//

Майлы//

стеарин//

+ линолен//

каприн

***

Тағаммен түсетін холестерин мөлшері://

100 мг аспайды//

200 мл аспайды//

+ 300 мл аспайды//

400 мл аспайды//

500 мл аспайды

***

Көмірсудың ағзаға әсер етуін бағалау үшін не қолданылады://

+ Көмірсу индексі//

Кетле индексі//

Дене салмағы индексі//

Тағам рационындағы көмірсу//

Тағам рационындағы қант мөлшері

***

Витамин және витаминтәрізді заттардың липотропты әсері неге байланысты://

Қанда қант деңгейінің қалпына келуіне//

Дене салмағының тұрақтануына//

+ Май алмасуының, холестериннің дұрыс болуына және бауырды май басудың алдын алуға//

Науқас жағдайының жақсаруына//

Көзге реттеуші әсер етеді

***

Тиамин жетіспеушілігінде қандай ауру дамиды: //

Рахит//

Анемия//

остеопороз//

+ Бери-бери//

пеллагра

***

Кальцийге тәуліктік қажеттілік://

100//

500//

+1000//

1500//

2000

***

Фосфорға тәуліктік қажеттілік://

300 мг//

400 мг//

+700 мг//

1000 мг//

1300 г

***

Ас тұзына тәуліктік қажеттілік://

2 г//

4 г//

+6 г//

8 г//

10 г

***

Адам ағзасында йод жетіспеушілігі салдарынан қандай бездің қызметі бұзылады://

жақ асты безі//

сілекей безі//

бүйрек үсті безі//

+ қалқанша безі//

ұйқы безі

***

Жасы ұлғайған әйелдің сүйектері жиі сынады екен, тексеру барысында дәрілік препараттармен қоса тамақтану коррекциясы бойынша кеңес берілді. Рационға қандай тағам өнімдерін қосу қажет://

ет өнімдері //

көкөністер мен жемістер//

шұжық өнімдері//

+сүт және сүт өнімдері//

қара бидай наны

***

Темір жетіспеушілігі анемиясының клиникалық белгілері байқалған жағдайда науқасқа қандай лабораториялық талдаулар жүргізіледі://

қандағы лейкоциттер саны мен ЭТЖ деңгейі//

лейкоциттікдің формуласы//

зәрдің жалпы талдауы//

копрограмма//

+қандағы эритроциттер саны мен гемоглабин деңгейі

***

Пеллаграны сипаттайтын симптомдар триадасы://

глоссит, хейлоз, стоматит//

+дерматит, деменция, диарея//

сүйектің жұмсаруы, бұлшықеттің атониясы, шаштың түсуі//

айқын әлсіздік, дәм сезу бұрмалануы, тері жамылғысының бозаруы//

қалқанша безінің ұлғаюы, әлсіздік, ойлау қызметінің төмендеуі

***

Ер адам 65 жаста, ДСИ-30,артериялық қысымының жоғарылауына,физикалық жүктеме кезінде жүрегінің ауыратынына және ентікпеге шағымданады. Бірнеше жыл бойы кардиолог бақылауында. Тамақтану коррекциясы бойынша қандай ұсыным бересіз://

көкөністер мен жеміс-жидектерді көбірек пайдалану//

холестерині бар азық-түліктерді азайту//

қаныққан май көлемін азайту//

тағам калориялылығын азайту//

+жоғарыдағылардың барлығы

***

Сары майда мына май қышқылының көп://

пальмитин//

стеарин//

+ олеин//

линолен//

линол

***

Зертханалық диагностиканың қандай көрсеткіштері ағзада С витаминінің жетіспеушілігін көрсетеді://

+қандағы витамин деңгейі//

сілекейдегі витамин деңгейі//

тағам рационындағы витамин деңгейі//

+зәрдегі витамин деңгейі//

ми-жұлын сұйықтығындағы витамин деңгейі

***

Ағзадағы қандай жағдайлар темірдің сіңірімділігін арттырады://

жас өзгерістері//

азықтағы танин көлемі//

азықтағы фитат көлемі//

азықты аспаздық өңдеу әдісі//

+тағамдағы органикалық қышқылдар көлемі

***

Ер адамның темірге физиологиялық қажеттілігі://

+10 мг/тәул//

18 г/тәул//

28 мг/тәул//

38 мг/тәул//

50 мг/тәул

***

Тәуліктік энергетикалық қажеттіліктің қанша көлемі көмірсумен толықтырылады://

10-20 %//

35-45%//

+55-65%//

75-80%//

85-90%

***

Гемдік тағамдық өнімді көрсетіңіз://

жүгері жармасы//

қарақұмық жармасы //

+ ет өнімдері//

құрма//

алма

***

Вегетариандықтар тағамға ұзақ уақыт мал өнімдерін қоспайтын гипомикроэлементоздар бойынша қауіп-қатер тобына кіреді. Қандай микронутриенттің жетіспеушілігі байқалуы мүмкін://

В,С витаминдері, каратиноидтер//

+ кальций, фосфор, темір//

фолий қышқылы, тиамин, ниацин//

рибофлавин, биотин, пиридоксин//

Е тобындағы витаминдер, аскорбин қышқылы

***

Көп жағдайда үлкен адамдарда тағамға сүтті пайдаланғаннан кейін іштің кебуі, спазмды ауырсыну және іш өту байқалады. Бұл симптомдар 1 шыны сүт ішкеннен кейін 1-4 сағаттан соң пайда болады. Бұл сүттің қай компонентіне байланысты болады://

альбумин//

глобулин//

казеин//

сахароза//

+ лактоза

***

Жоғары калориялы тағамдарды ұзақ пайдалану семіруге әкеп соғады, қандай тағамдық затты шектеу керек:

нәруыз, май//

+ май, көмірсу//

витаминдер, нәруыз//

нәруыз, көмірсу//

көмірсу, витаминдер

***

Африка елдерінде кішкентай балаларда рационда тағамдық нәруыз жетіспеушілігіне байланысты патология дамиды. Осы ауру қалай аталады://

цинга//

пеллагра//

+ квашиоркор//

бери-бери//

гипотиреоз

***

Келесі талаптар сақталу кезінде тамақтану ұтымды деп есептеледі, тек бiреуінен басқасы:

Рационның энергетикалық құндылығы организмнің энергия шығынын толық жабуы қажет//

Рационда тағамдық нутриенттердiң қарым қатынасы оптималды болуы тиісті//

Тағам өнімдері қауіпсіз болу керек//

+ Рационның энергиялық құндылығы организмнің энергия шығынан жоғары болуы қажет//

Тамақтану тәртiбiн сақтау

***

Тамақтың иммундық реттеуші функциясы, бұл:

Организмдi энергиямен қамтамасыз ету//

Организмдi фермент және гармон төзушi заттармен қамтамасыз ету//

Организмдi пластикалық матераиалмен қамтамасыз ету//

Дәмдiк заттармен организмдi қамтамасыз ету//

+ Организмнiң зиянды факторларға қарсы тұру қабiлетiн жоғарылату

***

Энергияның негізгі көзi болып келесі нутриенттер кешені табылады:

Ақуыздар, дәрумендер, майлар//

Майлар, минералды заттар//

+ Көмірсулар, ақуыз,майлар//

Көмірсулар, майлар, дәрумендер//

Дәрумендер, минералды заттар

***

Ұтымды тамақтанудың «Тамақтану тәртiбi» принципіне жатпайтынын көрсетініз:

Күні бойы тамақты қабылдау жиілігі және уақыты//

Тамақты қабылдау ұзақтылығы және кезектігі//

Жеке қабылдау бойынша тәуліктік рационның калорлялығының бөлінуі//

Тамақтану кезіндегі тәртіп//

+ Макро және микронутриенттердің тепетеңдігі//

***

Калориялық коэффициентті есепке ала отырып 23 гр май жанғандағы бөлініп шығатын ккал мөлшерін есептеңіз:

94,3//

124,2//

144,9//

130,9//

+ 213,9

***

Адам организмінде синтезделмейтін амин қышқылдары аталады:

Толық құнды емес//

+ Алмастырылмайтын//

Алмастырылатын//

Толық құнды//

Күрделі

***

Балалар тамақтануында алмастырылмайтын амин қышқылдарына жатады:

Треонин//

Фенилаланин//

Валин//

+ Гистидин//

Лейцин

***

Метиониннiң негізгі биологиялық ролiн көрсетiңiз:

Өсу факторы//

Никотин қышқылының түзiлуiне қатысу//

+ Май алмасуына қатысу (липотропты әсер) //

Қан түзiлуiне қатысу//

Гемоглобин түзiлуiне қатысу

***

Құрамында белоктары көп тағам өнімдеріне жатпайды:

Ет//

Балық//

+ Жемiстер//

Жұмыртқа//

Бұршақтар//

***

Қаныққан май қышқылын көрсетiңiз:

Арахидон//

Линолен//

Линолий//

+ Пальметин//

Омега3

***

Организмнің тәуліктік энергия шығыны 2750 ккал болған жағдайда белоктарға тәуліктік қажеттілік мөлшерін есептеңіз (гр.):

65//

78,1//

+82,5//

100,4//

125.

***

Сiңiрiлетiн көмiрсуларға жатпайтынын көрсетіңіз:

Лактоза//

Сахароза//

Гликоген//

+ Декстриндер//

Пектиндер

***

Күрделi көмiрсуларға жатады:

+ Целлюлоза, гликоген, крахмал, пектиндер//

Гликоген, мальтоза, целлюлоза, сахароза//

Крахмал, галактоза, инулин, сахароза//

Лактоза, мальтоза, гликоген//

Фруктоза, сахароза, крахмал//

***

Төменде берілгендердің қайсысы «микроэлементтер» түсінігіне толық сай келеді: