Бақылау сұрақтары:

1. Аралы талшықбөлгіште араның түзі мұқалған немесе майысқан жағдайда қандай ақаулар пайда болады

А) жгутшелер

Б) түйіндер

В) дән қабықшасы зақымданады

Г) улюк

Д) делинт

2. Аралы талшықбөлгіштің дән таяқшасы айтарлықтай көтеріліп қалған жағдайда қандай ақаулар пайда болады

А) дән қабықшасы зақымданады

Б) жгутшелер

В) түйіншелер

Г) улюк

Д) делинт

3. Аралы талшықбөлгіштің араларының түзінде кетіктер болған жағдайда қандай ақаулар пайда болады

А) түйіншелер

Б) жгутшелер

В) дән қабықшасы зақымданады

Г) улюк

Д) делинт

4. Текстиль материалдарын дайындауға мақта талшықтарының қандай жетілу дәрежесі ең қолайлы?

А) 2,5 – 3,5

Б) 0,5 – 1,5

В) 4 – 5

Г) 0 – 1

Д) 1 – 2

5. Үзілу жүктемесі 3,1 сН-нан төмен мақта-шикізаты қанша сортқа жіктейді?

А) 4

Б) 1

В) 2

Г) 3

Д) сортталмаған

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

1. Кукин Г.Н., Соловьев А.Н. Текстильное материаловедение. – М.: Легпромбытиздат, 1985 – 211 с.

2. Севастьянов А.Г., Осьмин Н.А., Щербаков В.П. и др. Механическая технология тестильных материалов. – М.: Легпромбытиздат, 1989 – 509 с..

3. Джабаров Г.Д., Болтабаев С.Д., Котов Д.А., Соловьев Н.Д. Первичная обработка хлопка. М.: Легкая индустрия, 1978 – 430 с.

4. Бузов Б.А. Алыменков Н.Д. Материаловедение в производстве изделий легкой промышленности ( швейное производство) . – М.: Академа, 2004 –442 с.

5. Оренбах Б.М., Плацсан А.Я. Основы технологии первичной обработки хлопка. – М.: Легкая и пищевая промышленность, 1982 – 88 с.

6. Кукин Г.Н., Соловьев А.Н. Кобляков А.И. Текстильное материаловедение. – М.: Легпромбытиздат, 1992. – 272 с.

ДӘРІС 5

Мақта дәндері және қалдықтары

Мақта тазалау зауыттарынан шығарылатын дәндер екі топқа жіктеледі: техникалық және тұқымдық. Техникалық дәндер май өнірістеріне, ал тұқымдық шаруашылыққа жіберіледі.

ГОСТ бойынша дәндер төрт сортқа бөлінеді (I-V).

Техникалық дәндердің ластануы деп ондағы майлық қоспалар мен қоқыстардың (%) мөлшерін айтады. Қоқыстарға минеральдық қоспалар (топырақ, құм, шаң т.б), қуыс дәндер, дән қабықтары, күйген қара дәндер жатады. Майлық қоспаларға үгітілген, зақымданған дәндер жатады.

Джинирлеуден кейін дәннің бойында мамықтар мен талшықтар қалуы мүмкін. Стандарт бойынша себілетін дәндер сорттық тазалығына сай келесі топтарға жіктеледі:

Сорттық тазалығы, %

Элита ………………………………………….100

Бірінші репродукция ………………………….99

Екінші …………………………………………98

Үшінші …………………………………….96

Себілетін дәндер ұқсастығы бойынша үш классқа жіктеледі.: бірінші – ұқсастығы 95% кем емес, екінші – ұқсастығы 90% кем емес, үшінші – ұқсастығы 85% кем емес.

Бақылау сұрақтары:

1. Абака талшығы өсімдіктің қай бөлігінен алады?

А) өсімдік жапырағынан

Б) өсімдік сабағынан

В) өсімдік жемісінен

Г) өсімдік дәнінің бетінен

Д) химиялық жолмен

2. Рами талшықтары қабықты талшықтардың қай класына жатады?

А) крапивалық

Б) коноплялық

В) мальволық

Г) липоволық

Д) зығырлық

3. Джут талшықтары қабықты талшықтардың қай классына жатады?

А) липовалық

Б) крапивалық

В) коноплялық

Г) мальвалық

Д) зығырлық

4. Кинаф талшықтары қабықты талшықтардың классына жатады?

А) мальвалық

Б) крапивалық

В) коноплялық

Г) липовалық

Д) зығырлық

5. Зығыр өсімдігінің сабағы қандай қабаттардан тұрады?

А) кутикула, қабығы және кора.

Б) ағашты және жүрекшелі

В) кора және ағашты

Г) кутикула және ағашты

Д) кора, ағашты және кутикула