5.4. Бұрғылау ғимараттары

Бұрғылау мұнарасы ұңғыманың үстіндегі металл ғимараты болып табылады, ол көтеру механизімін, түсіру– көтеру олардың механикаландыру құрылымдарын және бұрғылау свечаларын орналастыруға арналған.

Ұстап тұратын элементтерінің арналуына және санына байланысты:

Тұтас (башенные) мұнара иілгіш (а) және қатты торлы құрастырлған адымдары пісіріліп жинаған формалардан немесе үлкен диаметрлі құбырлардан жасалады.

Діңгекті мұнарлар А– пішінді (ә) істелінеді және жақсы құрастырылу мүмкіндіктері.

Бұрғылау мұнараларының алдыңғы ашық қорлары төрт (е) немесе екі тіректі болады, олар қаттылығымен және құрастыру мүмкіндігімен үйлестірілген.

Бұрғылау мұнараларының конструкциялық схемалары

19-і суреті

Мұнаралардың жобалағанда жіберілген жүктеліну бұрғылау тереңдігінің шектеріне байланысты ең көп кұшке белгіленеді. Ол жүктелінудің мөлшері стандартқа байланысты қармақтағы күшке сәйкестеледі және арқанның жүріс пен қозғалмайтын ілмектерінің жүктелінуі ескеріледі.

Мұнараның пайдалы және конструкциялық биіктіктері болады. Пайдалы биіктік бұрғылау қондырғысының еденінен кронблок астындағы рама жазықтығына дейінгі қашықтықпен өлшемді. Конструкциялық биіктік мұнара тірегінен кронблок рамасының үстіңгі жазықтығына дейінгі қазыққа сәйкес келеді. Пайдалы және конструкциялық биіктіктер шамамен теңеседі, егер мұнара тірегі бұрғылау қондырғысының едені деңгейінде орналасса түсіру– көтеру операцияларының қауіпсіздігін қамтамасыз ету талаптарына байланысты мұнараның пайдалы биіктігі болуы

мұндағы h₁– бұрғылау қондырғысының еденінен ілінген свечаының астындағы шетіне дейінгі қашықтық, оған ротордың, элеватодың, бұрғылау муфтасының, ротормен ұсталып тұрған трубаның биіктіктері және құбыр муфтасы мен ілінген свеча жіппесінің саңылуы (h₁=1,2…1,5) кіреді; h₂ – свеча ұзындығы; ; h₃ – көтеру блок қармағының штроптар ұзындығы ( ); h₄ – кронблок пен көтеру блогының ең жоғарғы жағдайындағы екеуінің бір – бірнеше тиіп кетпес үшін керек биіктік қоры ( ).

Балкондардың орналасу биіктігі свеча ұзындығына байланысты анықталынады. Мұнараның төменгі негізінің өлшемдері бұрғылау шығырының, ротордың, бұрғылау кілтінің, свеча орналасатын орнынның, басқару пульті мен басқа да жабдықтарды орналастыру мен техникалық күтім мүмкіндігін қамтамасыз етуі керек. Норма бойынша мұнара аяқтарының ішкі қашықтығы (м) тұтас мұнара үшін биіктігі:

40…42 м	8×8 м
53…54 м	10×10 м

Діңгекті мұнара ұшы (олардың биіктігі мен жүк көтергіші) 5; 6; 7; 9; 11м

Массалары жүк көтерімділігі керек биіктігіне байланысты

G	mb
1000 кН	16 т
5000 кН	70 т

Мұнараның тірегіне тік жүктелуден тисетін есептеу күші

мұндағы G_B – бұрғылау мұнарасының өзгеру ауырлық күші; G_ОБ – көтеру механизмі мен басқа да мұнарада орналасатын жабдықтардың ауырлық күші; Р_ДОП – қармақтағы жіберілген күш; S_ПВ, S_НВ – қозғалатын және қозғалмайтын арқандардың тік күштерді; n₁, n₂ – күштердің арту коэффициенттері, тік жер; K_C – күштердің үйлесімдік коэффициенті, K_C=0,9; α – мұнара аяғы мен тік оның арасындағы бұрышы; 3,6 – мұнараның төрт аяғындағы күштердің тарау бірқалыптығының коэффициенті (А – пішінді мұнарада ол 2 – ге тең).