- •Бейорганикалық химия
- •Бейорганикалық қосылыстардың жіктелуі жӘне номенклатурасы
- •“Заттар құрылысы және д.И. Менделеевтiң периодтық заңы”
- •Байланыстың коваленттi сипаты артады
- •-Және - байланыстар
- •Жазық тригональды
- •Сыртқы энергетикалық деңгейдегi электрондар саны
- •Атом радиусының төмендеуi және атомның элекртерiстiлiгiнiң артуы
- •Сыртқы энергетикалық деңгейдегi электрондар саны
- •Сыртқы энергетикалық деңгейдiң бас квант санының мәнi бойынша;
- •Тотығу –тотықсыздану реакциялары. Электрохимия
- •Органикалық химия
- •Сапалық анализде
- •Цинк ұнтағы.
- •Этерлеу;
- •3 Моль этанол және 3 моль сірке қышқылы;
- •Триглицеридтер (майлар);
- •Лимон қышқылы
- •Лактондар;
- •Креатинды қыздырған кезінде
- •Аспарагиновая кислота
- •Аспарагин қышқылы
- •Қос байланыстың үзілуі арқылы
- •Янтар ангидриді
- •Фумар қышқылы
- •Малеин қышқылы
- •Лактондар
- •Глюкоза
- •Глюкон қышқылы
- •Екі полуацетальды гидроксил топтары
- •Химиялық технология
- •Кальций, магний гидрокарбонаты
- •Адсорбция, айдау және сублимация, пиролиз, күйдіру.
- •Абсорбция, ректификация, крекинг, полимеризация
- •Экстагирлеу, эмульгирлеу, пісуі
- •Аналитикалық химия
- •Титриметрлiк. Гравиметрлiк болып.
- •Иондық активтілік
- •Қайтымсыз, аяғына дейін толық жүреді
- •2) Реакцияның жылдамдығы әрекеттесетін заттардың концентрацияларының көбейтіндісіне тең.
- •2) Әлсіз электролиттердің сұйытылған ерітінділерінде.
- •1) Электростатикалық иондық әрекеттесуді.
- •Көптеген заттарға.
- •5. Химиялық, физикалық және физика-химиялық
- •1. Анықталатын компоненттің аз еритін қосылыс түзілуіне.
- •1. Анықталатын компоненттің аз еритін қосылысының тұнбасы
- •2. Анықталатын компоненттің аз еритін қосылысының кептірілгеннен кейінгі тұнбасы.
- •Анықталатың затпен реакцияға жұмсалған титранттың көлемін дәл өлшеуге
- •1 Мл ерітіндідегі еріген заттың массасы
- •Берілген реакциядағы бір сутек ионына эквивалентті берілген заттың шартты бөлшегі
- •Берілген реакциядағы бір электронға эквиваленті берілген заттың шартты бөлшегі
- •Қышқылдық-негіздік реакцияда бір сутек ионына, тотығу-тотықсыздану реакциясында бір электронға эквивалентті бөлшекті көрсететін сан
- •1) Гидроксоний немесе сутек ионының гидроксил ионымен әрекеттесуіне.
- •1) Нейтралдау
- •Коллоидты химия
- •Дисперсионды орта-ауа, ал дисперсті фаза-судың тамшылары болып келетін микрогетерогенді жүйе
- •Дисперсионды орта-ауа немесе газ, ал дисперсті фаза-сұйық тамшылары немесе дисперленген қатты зат болып келетін микрогетерогенді жүйе
- •Екі сұйықтың бір-бірінде еріген дисперсті жұйе
- •Сұйықтыққа бай кілегейлі жұйе
- •Бірдей заттардың молекулярлы және коллоидты ерітінділерінен тұратын жүйе
- •Броун қозғалысы әсерінен дисперстік бөлшектердің өлшенген күйінде сақталу қабілеті;
- •Дисперсті фаза бөлшектерінің жабысуға қарсы тұруы және белгілі дисперсті дәрежеде сақталу қабілеті.
- •Жүйеде тығыздықтың, концентрацияның және басқа параметрлердің орташа мәнінен өте аз мөлшерде өздігінен ауытқуы;
- •Дисперлеуші заттардың әсерінен гельдердің айналуы;
- •Электролиттер қоспасының бір-бірінің ұйыту қабілетін жеке-жеке алғанына қарағанда арттырудың әсері;
- •Болады, себебі Планк постулатына сәйкес зат энтропиясы тұрақты ноль кезінде нольге тең;
- •Хлорсутек алу реакциясы
- •Балқу кезінде көлемнің өзгеруі;
- •Қатты фазамен тепе-теңдікте болатын балқыма құрамын;
- •Тепе-теңдік жағдайында бір сұйық фазадағы зат концентрациясының екінші сұйық фазадағы оның концентрациясына қатынасы;
- •Экстрагенттің жалпы көлемін n бөлікке бөлу және экстракциялардың сонша санын жүргізу;
- •Компоненттері қайтадан айдау арқылы бөліне алмайтын ажырамай қайнайтын қоспа;
- •Ерітіндінің берілген көлемінде еріген барлық заттардың табиғатына емес, олардың молекулаларының (бөлшектерінің) санына тәуелді болатын қасиеттер
- •Еріткіштің өздігінен жартылай өткізгіш қалқа арқылы ерітіндіге өтуі;
- •Айналымның бір элементар актісінде әрекеттесетін бастапқы заттар бөлшектерінің саны;
Карбониль тобы арқалы
Карбоксиль тобы арқылы
Гидроксиль тобы арқылы
Қос байланыстың үзілуі арқылы
Диальдегидтер түзу арқылы
Төмендегі реакцияны жарықтың қатысуында жүргізгенде түзілген А-заты
СН2
= СН
- СН2
-Сl
A
B
CH3 - CH2 - CH2Cl
CH3 - CH =CHCl
CH3 - CH = CH - CH2Cl
CH2 = CH - CHCl2
CH3 - CHCl-CH2Cl
Төмендегі реакцияны жарықтың қатысуында жүргізгенде түзілген В-затын ата
СН2 = СН - СН2 -Сl A B
CH2 = CH -CH2 - CCl3
CH2 = CH -CH2 - CCl2
CH2 = CH - CCl3
CH2 = CH - CHCl2
CH2 = CH -CH2 - CH2Cl
Процесстің жүру шарты СН2ОН - СН = СН2
СН2ОН
-СНОН -СН2ОН
Н2О2
Н2
Н2О
О2
Н2SO4
Үш атомды спирттер аталады
триолдар
пентидтер
гликолдер
гексидтер
диолдар
Қаныққан екіатомды спирттер халықаралық номенклатура бойынша аталады
Триолдар
Алкадиолдар
Алкантриолдар
Пентидтер
Гексидтер
Этиленгликольдің сапалық реагенті
HCl
Cu(OH)2
H2O
H2SO4
AgNO3
Этиленгликольдің судағы ертіндісі техникада қолданылады орнына:
этил спиртінің
антифриздің -қату температурасы төмен сұйықтың орнына
пропаргил спиртінің
сірке қышқылының
аммиактың
Алғаш рет глицеринді ашты
Марковников
Вильямс
Шееле
Фишер
Менделеев
Нитроглицеринді қолданады
Қопарғыш заттар алу үшін
Жуғыш заттар алу үшін
майлар алу үшін
маргарин алу үшін
крахмал алу үшін
Екі атомды спирттердің халықаралық атауы
Гликолдер
Диолдар
Гексадиолдар
Триолдар
Тетраолдар
Глицериннің формуласы
СН2ОН-СН2ОН
СН2ОН-СНОН-СН2ОН
СНОН=СНОН
СН2ОН-СНОH-СН2-СН3
СН2ОН-СНОН-СН2-NO2
Көп атомды спирттерге жатпайды
Этиленгликоль
фенол
глицерин
тертраттар
пертраттар
Фенол мен глицериннің ерітінділерін қандай реактивтердің көмегімен ажыратуға болады:
металл натрий
NaOH ерітіндісі
Сu(OH)2 ерітіндісі
HI
H2
Этиленгликолдің формуласы:
СH2(OH) - CH(OH) - CH2 -CH3
СH2(OH) - CH(OH) - CH2OH
СH2(OH) - CH2(OH)
СH2(OH) - CH(CH3) - CH2
СH2(OH) - CH(OH) - CH2(OH)
Глицерин әрекеттеспейді
Натриймен
көміртегі (I I) оксидімен
азот қышқылымен
мыс гидроксидидімен
NaOH ерітіндісімен
Майлар жақсы ериді
Қышқылдарда
Суда
бензинде
сірке қышқылында
аминспиртінде
Майлардың қатуы байланысты
қаныққан қышқылдардың шамасына
қос байланыстың орнына
қанықпаған қышқылдардың санына
тізбектің тармақталуына
көміртегі атомдарының санына
Майлар-бұл
күрделі эфирлер
карбон қышқылдарының туындылары
жоғары май қышқылдарының және глицеринның күрделі эфирлері
жай эфирлер
жоғары май қышқылдары
Майдың жануы – бұл
ыдырау реакциясы
тотығу реакциясы
гидролиз реакциясы
конденсация реакциясы
димерлену реакциясы
Сұйық майлардан қатты майларды алады
гидрлеу
гидраттану
конденсациялану
салқындату
димерлену
СН3-СО-СН2-СО-СН3
Реакция өнімдері
СН3-СHОН-СН2-СН3
СН3-СHОН-СН2-СОН-СН3
СН3-СО-СН3 + Н2О
СН3-СООNa + СН3-СО-СН3
СН3-СООН
Мыс катализаторының қатысуымен оттегінде этиленгликольді жайлап тотықтырғанда түзіледі СН2ОН - СН2ОН
2Н2О
+ Х2
Глиоксим
Глиоксаль
гликоль қышқылы
диметилглиоксим
глиоксаль монооксимі
СН2=СН-СН=СН2
Х1
Х2
А
тізбек бойынша А заты
Этилендиамин
Пропилендиамин
Триметилдиамин
гексиметилендиамин
найлон
NH2-CH2-CH2-CH2-NH2 формулаға ие болатын зат
1,2-диаминоэтан
1,3-диаминопропан
1,2-диаминобутан
1,2-пропандиамин
1,1-диаминопропан
H2N-CH2-CH(CH3)-NH2 формулаға ие болатын зат
1,2-диаминоэтан
1,3-диаминопропан
1,2-диаминобутан
1,2-пропандиамин
1,1-диаминопропан
Өнеркәсіпте гексаметилендиаминді алады
сірке қышқылынан
адипин қышқылынан
спирттердің
каприл қышқылынан
лаурин қышқылы
H2N-CH2-(CH2)4-CH2-NH2 халықаралық номенклатура бойынша аты
Пропилендиамин
1,6-пропандиамин
Этилендиамин
1,6-гексадиамин
1,3-гексадиамин
Бутандиолдың дегидрлеу реакциясының өнімі CH2(OH)-CH2-CH2-CH2(OH)
CH2=CH-CH=CH2
CH3-CH2-CH2-CH3
CH2OH-CHOH-CH2OH
CH2OH-CH2-CH2-CH3
CH2 = CH-CH2-CH2-CH2-CH3
Адипин қышқылын гексаметилендиаминмен поликонденсациялау жолымен алынады:
Аминдер
полиамидтер
диаминдер
дикетондар
диаминоспирттер
Полиамидтер қолданылады
бояғыш заттарды
маргаринды
найлонды
желімді
қопарғыш заттарды
CH2(NH2)-CH2-CH2-CH2(NH2) формуласы
путресцин
кадаверин
амин
гексаметиендиамин
бутан-втор-амин
-оксиқышқылы
H2N-C(O)-CH2-CH2-COOH
CH3-CH2-CH(OH)-COOH
H2N-COOH
H2N-C(O)-OCH2CH3
CH3-C(O)-NH-CO-NH
Карбон қышқылдары карбоксил тобын бөледі
Дегидраттау
Гидраттау
декарбоксилдеу
сабындану
гидролиз
Адипин қышқылы қандай қышқылдың орнына жүреді ?
сүт қышқылы
бензой қышқылы
лимон және шарап қышқылы
стеарин қышқылы
шарап қышқылы
Табиғатына байланысты фумар және малеин қышқылдары жатады
геометриялық изомерлерге
гомологтарға
галогентуындыларға
спирттерге
стериоизомерлерге
Фумар қышқылының транс-изомері
бутандиол қышқылы
малеин қышқылы
глутар қышқылы
адипин қышқылы
тығын қышқылы
Малеин қышқылының цис-изомері
тығын қышқылы
адипин қышқылы
глутар қышқылы
фумар қышқылы
сірке қышқылы
Малеин және фумар қышқылдарының құрамында бар:
бір қос байланыс
бір үш байланыс
екі қос байланыс
дара байланыстар және бір үш байланыс
екі үш байланыс
Фумар және малеин қышқылдарына сапалық реагент
Тұнба түзеді
Газ бөлінеді
Бром cуын және калий перманганат ертіндісін түссіздендіреді
Ертінді көк түске боялады
Ертінді жасыл түске боялады
Фумар қышқылы көп мөлшерде кездеседі
Саңырауқұлақта
кейбір өсімдіктер мен саңырауқұлақтарда
жануарлар клеткаларында
тек тірі организмдерде
жемістерде
Малеин қышқылдарын оттегімен тотықтыру арқылы алуға болады:
Спиртті
Кетонды
бензолды
фенолды
альдегидті
Төмендегі тізбектегі Х2 заты β-оксимай қышқылы
Х1
Х2:
СН3-СН(ONa)-CН2-СООNa
СН3-СНОН-СН2-СООNa
СН3-(СНОNa)2-COONa
СН3-СН(ОН)2-СООNa
СН2(ОNа)-СН2-СН2-СООNа
Тізбектегі Х2 - заты СН3-СНОН-СООН
Х1
Х2
СН3-СНCl-СООNa и СН3ОН
СН3-СНCl-СО-ОСН3 және H2O
СН3-СН(ОСН3)-СО-ОСН3, NaOH, NaCl
СН3-СН(ОСН3) -СООН и NaCl
СН3-СН(ОСН3)-СОCl и NaOH
Оксиқышқылдың тотығу өнімі СН3-СНОН-СН2-СООН
?
пропанол-2, СО2,Cu
ацетон, СО2, Н2О,Cu
СН3-СО-СН2-СООН, Н2О, Cu
НСООН, НООС- СН2-СООН, Н2О, Cu
СН3-СООН, Cu
Оксиқышқылдың метил эфирі мен натрий этилатының сусыз ортада әрекеттесуінен түзіледі : СН3-СНОН- СО-ОСН3 + С2Н5О-Na → Х?
СН3-СН(ОС2Н5)-СООСН3 и NaOH
СН3-СНОН-СООNa и метилэтил эфирi
СН3-СН(О-Na)-COOCH3 и этил спиртi
СН3-СН(ОС2Н5)-СООNa и метил спиртi
СН3-СН(ОС2Н5)-СООН
Заттың аты. :
О
//
СН2 - С
| \
| О
| /
CH2 - С
\\
О
