Километрлік (ұт) және мириаметрлік (өұт) толқынның қолдану аумағы және таралу ерекшеліктері.

Ионосфераның шекарасы (ұзын) километрлiк және (аса ұзын) мириаметрлiк толқындар ең төменгi - D Е оның тереңдiгiне кiрмей қабаттай қабаттай және түнде күндiз. Ион саладағы бұл радиотолқындардың энергиясының жоғалтулары болмашы. Сонымен бiрге аралықта ұзын және аса ұзын толқындардың жер толқынына кiшi-гiрiм жұтумен таралады. Арқасында бұл километрлiк және мириаметрлiк толқындарға сфералық толқын ағызғыда, жердi бiлiктi бетпен және ионосфераның төменгi шекараларымен таралады. Топырақпен және ионосферамен аралық кеңiстiктегi ұзындау толқындары 100 шақты шақырымды кризистiк толқын ұзындығының толқын ағызғысы ол үшiн таралуға болып табылады алмайды.

Ұзын және аса ұзын толқындар ионосфераның төменгi шекарасынан, олардың таратуы шағылысып ионосфералық ашуларға аз ұшырағандығы. Бұл полярлық аудандардағы авария байланысы үшiн бұл диапазондар толқынды пайдалануға мүмкiндiк бередi. Н-тың ұзындықтары және аса ұзын толқындарға жиiлiк ауқымының заңдастырғандықтары салдарынан (шапшаңдығы төмен телеграф) мәлiметтiң ептеген ағындарын алып беруге лажы болады. Километрлiк және мириаметрлiк толқындар теңiз суларына салыстырмалы терең кiредi. Олар сондықтан жүктелген болатын су асты қайықтармен Ния тұра қолданады. Километрлiк және мириаметрлiк толқындар уақыт және радионавигацияның дәл жиiлiктерiнiң сигналдарының берiлуi үшiн қолданады. Радиохабарлар үшiн таратуын ерекшелiгi гекто метрлiк толқындардың таратуының ерекшелiктерiнен аз айырмашылығы болатын 2 кмге дейiн ұзындықты толқыны қолданады.

МККР [1] келтiрiлген графиктер бойынша есептелген гектометрлiк толқындарына жер толқынының өрiсiнiң кернеулiгi.

Коаксиалдық желіде симметриялық вибратордың қозуы. Симметриялаушы құрылғылар.

Дiрiлдеткiш тоқтарының ассимметриясы. Симметриялық емес фидер симметриялық емес антеннаға тiкелей қосуға болады: егер антеннаға кiретiн кедергi фидердiң толқындық кедергiсiне тең дiрiлдеткiшке орталық өткiзгiш, сыртқы жерге қосуға, теңестiрушi салмаққа немесе корпусқа. Антеннамен және фидердiң аралығында басқа жағдайда келiсетiн трансформаторларды құрады.

а- дiрiлдеткiшке сызықтың тiкелей қосуы; б - қосымша; в – тұзақ; г, д-шi –U тәріздес; е - стақан; ж - кең жолақтысы

5.2 сурет - Симметриялайтын құрылымдар:

5.2 суреттiң симметриялық дiрiлдеткiшке коаксиалды фидерiнiң тiкелей қосуы, дiрiлдеткiш иықтарындағы тогы амплитудалардың арасындағы айырмашылықтар симметриялайтын құрылымсыз пайда қылады және фидердiң сыртқы өткiзгiшiнiң бетiндегi тогының пайда болуына алып келедi. Дiрiлдеткiш токтың иықтарындағы токтарының асимметриясы коаксиалды фидердiң орталық өткiзгiш қосылған иықпен және сыртқы оның өткiзгiшiнiң аралығында жылжудың тоқтары құрастыратын. Екiншi дiрiлдеткiштiң иығы жылжу потенциалдардың фидер, айырымның сыртқы өткiзгiшiнiң потенциалы бұл жерде токтар да жоқ. Токтың асимметриясы дiрiлдеткiш оның БД бұрмалайды. Маңызды ықпалдан астамы коаксиалды фидердiң сыртқы өткiзгiшiндегi токта болады. Олардың әсерiнiң нәтижесi фидердiң антенна эффектi болып табылады. Бұл жұмыс iстегенде көлденең дiрiлдеткiштiң токтары тiк поляризациямен шығаруды паразиттiк өрiстердi құрайды. Көлденең қабылдау антенналарының жағдайында бөгеуiлдi тiк өрiстiң қабылдауында асимметрия есебiнен болады.

Кеңістіктік және аттамалы толқындар Радиоволны, которые распространяются вдоль поверхности Земли, называют земными или поверхностными волнами. В этом диапазоне частот, кроме поверхностных волн, для связи используют и пространственные волны. Пространственными (ионосферными, небесными) называют такие волны, которые, будучи излученными от поверхности Земли, отразятся от ионосферы и вновь вернутся на Землю. Траектория распространения пространственной волны, вернувшейся на Землю после отражения от ионосферы, называется скачком. Электромагнитные волны нижней части радиодиапазона также хорошо отражаются от поверхности Земли (то есть с малыми потерями). Отраженные от Земли радиоволны при достижении ионосферы повторно отражаются от ее нижних слоев, образуя следующий скачок. Таким образом, упрощенную модель среды распространения длинных и сверхдлинных радиоволн можно представить в виде двух электропроводящих сфер с совмещенными центрами. Радиоволны распространяются в промежутке между этими сферами, попеременно отражаясь то от внешней, то от внутренней сферы. Земля вместе с нижней границей ионосферы образуют для этого диапазона своеобразный сферический волновод. В этом волноводе формируется траектория многоскачкового распространения радиоволн (рисунок 6.4)

Рис. 6.4 Распространение длинных радиоволн пространственными лучами

Қ

Қабылдағыш телевизиялық антенналар. Панельдік антенналар, қоректену әдісі.

Қабылдағыш телевизиялық антенналар

Қажетті жиіліктер жолағында қабылдайтын телевизялық антенналардың қоректену жолымен келісімдегі өте жақсы болу керек. Қабылдау антеннасы типінің таңдауы аралыққа тәуелді болады. Телевизиялық орталықтан алыстай берген сайын қабылдау антенналар күрделі бола бастайды да және олардың орналасу биіктігі өсе береді. Көбінесе 3-7 дейін элементтері бар директорлық антенналар қолданылады. Көп пәтерлік үйлер жағдайында телевизиялық қабылдаудың жоғарғы сапасын теледидар ұжымдық қабылдау жүйесімен қамтамасыз етіледі.

Панельдік антенналар, қоректену әдісі.

Антенная решетка панельных антенн представляет собой набор диполей расположенных вертикально друг под другом. Обычно они размещаются в два столбца в левой и правой частях антенны. Тем самым реализуется пространственное горизонтальное разнесение. Этим достигается улучшение качества сигнала в направлении uplink. При этом каждый столбец диполей подключается с помощью отдельного фидера к отдельному входу оборудования БС. В зависимости от поляризации диполи могут располагаться вертикально, горизонтально, с 45 градусным наклоном к вертикали. Также могут быть установлены кросполяризованные антенны, тогда диполи будут устанавливаться Х-образно в обоих столбцах. Для улучшения качества сигнала в направлении uplink также применяется поляризационное разнесение. При этом сигнал от мобильной станции принимается через две антенны с разной поляризацией диполей, обычно взаимно перпендикулярной. Для экономии, решетки объединяются в единый корпус что дает еще несколько вариантов антенных решеток: с вертикальной – в одной и горизонтальной – в другой поляризацией, а также с наклонами +45 и -45 градусов. Поляризация панельных антенн В настоящее время выпускается большое число различных типов панельных антенн. Наиболее существенные их различия заключаются в диаграмме направленности данных антенн. Раскрыв основного лепестка может различаться от 30 до 90 градусов, но в среднем 60-75 градусов. Также важным свойством является наклон антенны, который может быть механическим - изменяется за счет регулировки верхнего крепления панельной антенны и электрическим – зависит от наклона диполей. Также в саму конструкцию антенны уже может быть заложен наклон относительно горизонтали. Диаграмма панельных антенн Наряду с диаграммой направленности важной характеристикой антенны является рабочий частотный диапазон. Это может быть: 800, 900, 1800, 1900, 2100, 2400 МГц и др. На многих базовых станциях используется не один диапазон, а сразу два (900МГц и 1800МГц) или даже 3 с учетом системы 3G (2100 МГц). Специально для таких случаев созданы совмещенные 2-х или 3-х диапазонные антенны. Причем они могут быть в различных комбинациях, с/без поляризационного или пространственного разнесения, с различными углами наклона, что дает в итоге десятки или даже сотни

различных комбинаций.

Қабылдағыш антенна: рамалық антенна. Ерекшеліктері. Құрылымы, БД Антенна — радио, телехабар толқындарын тарататын және қабылдайтын құрылғы. Антеннаны (латынша antenna – діңгек, сырық) жасау теориясы мен әдістері 1889 ж. неміс физигі Генрих Герц жариялаған қарапайым электрлік вибратордың толқын таратуы теориясына негізделеді. Кез келген антенна бірнеше қарапайым вибраторлардың жиынтығы. Симметриялы емес вибратор түріндегі алғашқы антеннаны тәжірибе жүзінде 1895 ж. орыс өнертапқышы Александр Попов ұсынды.

Рамалық антенна — рама түріндегі бір орамнан немесе бір-біріне параллель жазықтықтарда орналасқан бірнеше орамнан тұратын антенна. Рама периметрінің ұзындығы толқын ұзындығынан айтарлықтай қысқа. Радиопеленгаторларда, радиокомпас ретінде де қолданылады. Мұндай антенналардан синфазалы күрделі антеннажасап, теледидар бағдарламасын өте алыстан қабылдауға болады.

Антеннаның негізгі параметрлері мен сипаттамалары: бағыттық әсер коэффициенті, бағытталу диаграммасы, қамтитын тиімді ауданы (бірден бірнеше мың м2-ге дейін жетеді), таратудағы кедергісі (көбінесе 100 Ом шамасы), толқынның полярлану түрі (сызықтық, шеңберлік, эллипстік), т.б. Антеннаның толқын тарату бағыттылығы толқынның таралу бағытындағы толқын өрісі кернеуін жоғарылатады.