Қондырма жеңнің негізгі конструкциясын тұрғызуға арналған негізгі мәліметтер.

Жеңді тұрғызу кезінде ең басты мәселе окаттың формасы мен өлшемінің анықталуы, ол бойынша жең бұйымның алдыңғы бойынан бөлініп, бұйымның қолтық ойындысына сырып тігіледі. «бұйымның алдыңғы ойы – жең окаты» түйіні бұйымның конструкциясында күрделі болып келеді. Бұл нүктелер бойынша дұрыс емес әр түрлі сипатты екі қисықты тұрғызуды қажет болатына байланысты, көп жағдайда олар фигура өлшемдеріне тура байланысты емес. Олар тек қосымша есептелу және тұрғызылу кезінде анықталады. Сондықтан да, жең окатының тұрғызылуы тұрғызылған бұйымның қолтық ойын сызбасының базасында мақсатты келеді. Бұл жағдайда бұйымның қолтық ойындысымен ілесетін окатты алуға болады.

Қондырма жеңнің негізгі конструкция сызбасының тұрғызылуы үшін негізгі мәліметтер болып табылады:

-«иық айналымы» фигарының өлшенуі О_п;

-бұйым моделінің мөлшеріне байланысты болатын жеңнің өлшемдері: жең ұзындығы Д_р, дайын күйіндегі жеңнің төменгі ені Ш_{рук вн};

-бұйым конструкциясының негізгі сызбасында орындалған қолтық ойындысының өлшенуі: қолтық ойындысының ұзындығы Д_пр, окат биіктігі В_ок; иық орнамына берілетін қосымша П_оп.

Иық орамын О_п фигураның өлшенуімен анықталады; бұл өлшеміне берілетін қосымшаны П_ОП ассортимент пен қыналу деңгейіне сәйкес таңдалынады.

Жеңнің төменгі енін және ұзындығын модель бойынша анықтайды.

Қолтық ойындысының ұзындығын Д_пр (1 сурет) Пi нүктесінен П₅ нүктесіне дейін қырынан металл сызғышпен бұйым конструкциясының негізгі сызбасында қолтық ойындысын өлшенуімен анықтайды.

Жеңнің окат биіктігін В_ок дәл солай, бұйым конструкциясының негізгі сызбасында қолтық ойындысы бойынша анықтайды, ол үшін:

- П₁ және П₅ нүктелерін түзумен қосады, шыққан қиындыны екіге бөледі де, пайда болған нүктені О әріпімен белгілейді.

П₁0 = П₁П₅/2.

- О нүктесінен қолтық ойындысының тереңдігіне перпендикуляр түсіреді. Перпендикулярдың көлденең сызықпен қиылысқан нүктесін 0₁ деп белгілейді. О₁О₂, тең В_ок<= 0₁0₂= ОО₁ - ОО₂, мұндағы ОО₂ қиындысы — қол бұлшық етінің дельталы даму деңгейіне байланысты болатын өлшем:

Кеуде айналымы 88,0-92,0см болатын фигуралар үшін 2,5см;

Кеуде айналымы 96,0... 104,0см болатын фигуралар үшін 2,0см;

Кеуде айналымы 108,0... 116,0см болатын фигуралар үшін 1,5см;

Кеуде айналымы 120,0 см және одан жоғары болатын фигуралар үшін 1,5см.

3.2 Жең сызба торының тұрғызылуы

О₁ нүктесінде қиылысатын өзара екі перпендикуляр түзулерді жүргізеді (2 сурет). О₁ нүктесінен окат биіктігіне тең келетін, қиындыны қалдыратын перпендикуляр тұрғызады:

O₁O₂ = В_ок = О₁ О₂ (бұйымның негізгі сызбасынан);

О₂ нүктесі арқылы көлденең түзу жүргізеді.

Тордың енін анықтау үшін қолтық ойындысының тереңдігі деңгейіндегі дайын жеңнің енін білу қажет. Оны екі әдіспен есептеуге болады.

1-әдіс:

Ш_р= [1,25( Д_пр + П_пос) - 1,6В_ОК - 1,8]/2.

Ппос ⁼ Дпр ^х Н.

1см бойынша жеңнің отырылу нормасы Н матаның түріне байланысты келеді.

2-әдіс:

Ш_р=(0_п + П_оп)/2.

О₁ нүктесінен екі жағына жең енінің жартысын қалдырады, Р_п және Р_л нүктелерін алады, олар қолтық ойындысы деңгейінде дайын күйінде жеңнің енін шектейді:

O₁P_n = О₁Р_Л = Ш_р/2; Р_пР_Л — қолтық деңгейіндегі жең енінің сызығы.

Р_п және Р_л нүктелерінен О₂ нүктесі арқылы жүргізілген көлденең сызығымен қиылысатын перпендикулярларды тұрғызады. Қиылысқан нүктелерді О₃ және О₄ етіп белгілейді. Сызба торының биіктігін анықтау үшін О₃Р_П тік сызығын төменге қарай жалғастырып, оның үстінен О₃ нүктесінен минус 1,0...1,5см болатын жең ұзындығын қалдырады. Р_ПМ сызығы – жеңнің алдыңғы иіліс сызығы.

О₃М = Д_р-1,0...1,5.

Шыңтақ сызығының деңгейін анықтайды:

О₃Л = О₃М/2 + 3,0.

М және Л нүктелерінен солға қарай көлденең түзулер жүргізеді. М нүктесінен сола қарай Ш_{рук вн} өлшемін қалдырады, онымен бірге төмендегі сызба торының енін анықтауға болады:

ММ₁ = Ш_{рук вн}.

Жеңнің төменгі сызығын М₁М₂ қиындысымен анықтайды, оны М₁ нүктесінен тік сызығы бойынша орналастырады.

M₁M₂= 1,5...2,5 см.

М және М₂ нүктелерін біріктіріп, жеңнің төменгі сызығын алады.

М₂ және Р_л нүктелерін біріктіріп, артқы шыңтақ сызығын алады. Оның көлденең сызықпен қиылысуын Л нүктесінен Л₂ нүктесі етіп белгілейді. ЛЛ₂ сызығы — шыңтақ деңгейі.