11. Модульдер және оның құрылымы.

Модуль (unit) айнымалыларды, тұрақтыларды, ішкі программаларды және т.с.с. программаның түрлі элементтерін жазу үшін қолданылады. Әрбір модул pas кеңейтілуімен жеке файлда орналасады. Модульді программа ретінде орындауға болмайды. Оны программада пайдалану үшін алдымен тіркеу керек. Ол үшін модулдің аты негізгі программаның uses бөлімінде көрсетіледі. Модульдер – бағдарламаның үзіндісін орналастыру үшін қолданылатын бағдарламалық бірлік. Модуль деп бағдарламаның белгілі бір тәуелсіз бөлігін айтады және олар стандартты және бейстандартты болып екі топқа бөлінеді. Модульдің коды бағдарламаның бет алысын анықтайды. Модуль басқа модульдерде және бағдарламада пайдалану мүмкіндігін туғызатын бөлек компиляцияланатын әртүрлі типтердің анықтамалық бөлігінен және орындалатын операторлар жиынтығынан тұратын бағдарлама. Модульдер қолданбалы бағдарламалардың жиынын құрастыруға мүмкіндік береді және олар жадтың бөлек сегментінде орналасады. Жалпы модульдер бөлек орындала алмайтын бағдарлама.

Модуль құрылымына келесі бөліктер кіреді:

– тақырыбы;

– интерфейстік бөлігі;

– орындалатын бөлігі;

– терминатор.

Модуль тақырыбы арнайы unit сөзінен басталады, содан соң модуль атауы және нүктелі үтір тұрады. Интерфейстік бөлігі Interface, ал орындалатын бөлігі Implementation- түйінді сөзімен басталады. Модульдің терминаторы бағдарламаның терминаторы сияқты –End түйінді сөзімен аяқталады.

40. Математикалық функциялардың қолданылуы.

Abs(x)-аргументтің абсолют шамасы (модулі) Abs(-3,5)=3,5

arcTan(X)-аргументтің радианмен алынған аргтангенсі arcTan(1)=7,8539816340E-01

cos(X)-аргументтің радианмен алынған косинусы cos(PI/3)=5.0000000000E-01

exp(X)-аргументтің экспонентасы (Е-нің Х дәрежесі)exp(1)=2.71828182852E+00

LN(X)-натуралдық логарифм LN(10)=2.3025850930E+00

PI-PI санының мәні PI=3.14159526563E+00

Random-0 мен 1 арасындағы кездейсоқ сан

Random(x)-0 мен х арасындағы кездейсоқ сан

Sin(x)-аргументтің радианмен алынған синусы

Sqr(x)-аргументің квадраты

Sqrt(x)-аргументің квадрат түбірі

41. Мәліметтердің бүтін типтері.

Delphi тілінде бірнеше бүтін типтер қарастырылған. Олардың ішінде ең жиі пайдаланылатыны – Integer типі.

Мәліметтер типі	Жады форматындағы сандық көрсеткіштер
Integer Cardinal Shortint Smallint Longint Int 64 Byte Word Longword	32 бит 32 бит 8 бит 16 бит 32 бит 64 бит 8 бит 16 бит бит

Unsіgned мәліметтер типі. Көбінесе мұндай тип модификатор болып қызмет атқарады

Char мәліметтертипі. Бұл тип 0-ден 255 диапазонындағы таңбасы жоқ бүтін сандарды анықтайды. Көбінесе, мұндай бүтін бір байт жадыға орналастырылады.

Float және double мәліметтер типтері. Есептеу сипатындағы программаларда жылжымалы нүктелі сан жиі қолданылады.

Жылжымалы нүктелі константалар. Жылжымалы нүктелі константаларды жазудың жалпы түрі мынадай: -1.15Е+4; 2.52Е-3.