Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
korporativtik_karzhy_shpor (1).docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
146.51 Кб
Скачать

1. Франчайзинг және қаржыларды тартуды өзге де көздері.

Кез келген бизнестің негізі оның жеке капиталы болғанымен, экономиканың көптеген салаларында шаруашылық субъектілерінің пайдаланатын қарыздық қаржы көлемі олардың өз жеке капиталының көлемінен әлдеқайда көп болады. Осыған байланысты қарыздық капиталды тарту мен оны тиімді пайдалану шаруашылық субъектілерінің өз қызметінде жоғары көрсеткіштерге жетуін қамтамасыз етуге бағытталған корпатаративті қаржыландырудың маңызды функцияларының бірі болып саналады. Корпарация пайдаланатын қарыздық капитал оның қаржылық міндеттемелерінің жалпы біріккен көлемін сипаттайды (қарыздың жалпы суммасын). Бұл қаржылық міндеттемелер қазіргі заманғы шаруашылық практикасында төмендегідей болып жіктеледі: Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер (пайдалану уақыты 1 жылдан жоғары мерзімге берілетін қарыздық капитал); Қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелер (1 жылға дейінгі уақытқа берілетін қарыздық капиталдың барлық түрлері). Қарыздық қаржыларды тарту жолдары мен көздері түрліше. Қарыздық қаржылар олардың мақсаттарына, көздеріне, түрлері мен пайдалану кезеңдеріне қарай, сол сияқты қамтамасыз ету түріне қаарй жіктеледі. Қарыздық қаржының классификациясына байланысты оларды тартудың басқару әдістері де бірнеше болып бөлінеді.

2. Баға ұғымы және капиталдың құрылымы.

Капитал құны – корпорацияны және оның қаржылық іскерлігін реттеу болжауды бағалауға мүмкіндік беретін қаржы менеджментінің маңызды түсініктерінің бірі және корпорацияның іскерлігінің барлық түрлерін қаржыландыру үшін басқарманың капитал тарту шарттарын (жағдайларын) көрсетеді. Капиталдың ағымдағы, шекті, мақсатты құны ажыратылады. Капиталдың ағымдағы құны - капитал құрылымын сипаттайды және баланстық бағамен қатар рыноктық бағада да көрсетілуі мүмкін. Олардың әрбірінің өздерінің артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Баланстық бағалаудан негізгі кемшілігі – капиталдың нақты құны мен оның көлемінен ауытқуы болып табылады. Нарықтық баға – айтарлықтай нақты болып табылады, себебі корпорацияның бағалы қағаздарын рынокта сатудан алынатын нақты табыстарын анықтайды. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 13 мамырдағы № 415 – II ҚР 3 “Акционерлік қоғам туралы” заңына сәйкес корпорацияның өз акционерлерінен акцияларды рыноктық құнмен сатып алады. Ағымдағы құн акционерлердің, пайшылардың капитал тарту және жасалған несиелік келісім шарттар мен коммерциялық несиелеу шарттары бойынша анықталған шығындарды есепке алғандықтан, ол басқарманың өткен кезеңдердегі іскерлігін бағалау жоспарындағы мүддені көрсетеді. Жалпы, капитал құны – қаржыландыру көздерін таңдау кезіндегі шешім қабылдау критерийлері ретінде қолданылғандықтан капиталдың болашақ құнын және қосымша қаражат тартумен байланысты шығындарды есепке алған жөн. Инвестициялық жобаны жүзеге асыру мысалы, инвестицияның болашақ табыстары қаншалықты оларды қаржыландырумен байланысты шығындарды өтейтіндігіне тәуелді. Бұл сұрақ тұрақты дивиденттер мен өз акцияларының құнының өсуіне мүдделі акционерлерді де, кредиторларды да толғандырады. Сәйкесінше, мұнда капитал құны корпорация болашақта пайдалануға тырысатын қаржыландыру формасының шекті ставкасы ретінде көрініс табады.

3. Капитал құнын бағалау әдістері.

Капиталдың ағымдағы құны - капитал құрылымын сипаттайды және баланстық бағамен қатар рыноктық бағада да көрсетілуі мүмкін. Олардың әрбірінің өздерінің артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Баланстық бағалаудан негізгі кемшілігі – капиталдың нақты құны мен оның көлемінен ауытқуы болып табылады. Нарықтық баға – айтарлықтай нақты болып табылады, себебі корпорацияның бағалы қағаздарын рынокта сатудан алынатын нақты табыстарын анықтайды. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 13 мамырдағы № 415 – II ҚР 3 “Акционерлік қоғам туралы” заңына сәйкес корпорацияның өз акционерлерінен акцияларды рыноктық құнмен сатып алады. Ағымдағы құн акционерлердің, пайшылардың капитал тарту және жасалған несиелік келісім шарттар мен коммерциялық несиелеу шарттары бойынша анықталған шығындарды есепке алғандықтан, ол басқарманың өткен кезеңдердегі іскерлігін бағалау жоспарындағы мүддені көрсетеді. Жалпы, капитал құны – қаржыландыру көздерін таңдау кезіндегі шешім қабылдау критерийлері ретінде қолданылғандықтан капиталдың болашақ құнын және қосымша қаражат тартумен байланысты шығындарды есепке алған жөн. Инвестициялық жобаны жүзеге асыру мысалы, инвестицияның болашақ табыстары қаншалықты оларды қаржыландырумен байланысты шығындарды өтейтіндігіне тәуелді. Бұл сұрақ тұрақты дивиденттер мен өз акцияларының құнының өсуіне мүдделі акционерлерді де, кредиторларды да толғандырады. Сәйкесінше, мұнда капитал құны корпорация болашақта пайдалануға тырысатын қаржыландыру формасының шекті ставкасы ретінде көрініс табады. Капиталдың мақсатты құны – қарыз қаражаттары мен меншікті қаражаттар арасындағы күтілетін қатынасын сипаттайды. Корпорация қаржылық рычаг әсерін пайдаланып қосымша қарыздық қаржыландыруға ұмтылуы мүмкін. Мұндай жағдайда мүддені капиталдың жаңа құрылымы және оған сай келетін барлық қаржыландырудың жалпы құны көрсетеді. Корпорациялық капиталдың жеке элементтеріне белгілі бір қатынас түрінде нақты мәселеге тәуелділігін ескере отырып,капитал әрбір элементтің құны және оның аталған қатынастағы үлесі негізінде бағалануы тиіс. Жалпы капиталдың құнын WACC-ң орташа салмақталған әдісімен есептейді: WACC=qi Ki Мұндағы, qi – қаржыландырудың жалпы соммасындағы I-ші көздің үлесі. Ki - I-ші көздің бағасы, %.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]