2 Жане 5 сурак жауабы бір

1. Кт механизмдеріндегі жұмыс процесі кезіндегі жүктемелер

Көлiк техникасы атқарылатын технологиялық үдерiстерге, техникалық-экономикалық көрсеткiштерге сәйкес келуi керек. Алайда бұл көрсеткiштердi жоғарылату жұмыс органдарының қозғалыс жылдамдығының ұлғаюына, олардың жылдамдығының өсу периодын және тежелуін қысқартуға әкеліп соғады. Осы факторлар машина құралымы элементтерiндегi динамикалық жүктемелерін ұлғайтуға және салмағын төмендетуге кедергі келтіруге және басқа көрсеткiштердiң жақсаруына мүмкіндік береді.

Көліктік технка жұмыс режимі бойынша көтеру тасымалдау,жер қазушы-тасымалдау, құрылыс жол машиналары, тракторлар және автомобильдер болып бөлінеді. Көтеру тасымалдау машиналары екі негізгі класқа бөлінеді: жүк көтергіш машиналар - периодты режимде жұмыс істейтін және жүктерді тігінен орын ауыстыруға және қызмет көрсетілген машинаның белгілі бір нүктесінен екіншісіне беруге арналған машиналар; үздіксіз тасымалдайтын машиналар – берілген трасса бойынша жүктерді тасымалдауға және басқа да жұмыстарға арналған.Жер қазуға арналған тасымалдау машиналары қарапайым түрде қолданылады, бірақ жер, құрылыс, тау-кен және өнеркәсіптің басқа да салаларында жоғары тиімділікті механизациялау құралдары ретінде пайдаланылады. Оған бульдозерлер, скреперлер, автогрейдерлер жатады.

Көптеген көлiк техника тетiктерiнің динамикалық жүктемелер шешушi мәндердi алады. Нақты жүктемелердi бiлу жақсартылған параметрлерi бар машиналардың сенiмдi конструкцияларын құруға мүмкiндiк бередi, пайдалану кезінде - берiктiк және қуат резервтерiн қисынды қолдану арқылы ең үлкен өнiмдiлiкке жетуге болады.

2, 5) Автомобильдердің вертикальды және бойлық бұрыштық тербелісінің дифференциалдық теңдеуі

Автокөліктің подрессорлы массасының серпімділік центрінің бос вертикаль тербелісінің дифференциалды теңдеуі (тербеліс жүйесінде кедергі болмағанда):

md²z/dt² + (C₁+C₂)z = 0 (15.2)

мұндағы m –автокөліктің подрессор бөлігінің массасы; d²z/dt² –серпімділік центрінің үдеуі; C₁ + C₂ –алдыңғы және артқы аспалардың қосынды келтірілген қатаңдық коэффициенті; z – вертикальды ығысу.

Берілген теңдеу серпімділік центрінің ығысуы кезінде заң бойынша сақталады:

z = A·sin

серпімділік центрінің бос тік тербелісі мына жиілікте болады:

ω =

(C₁+C₂)/m=ω² болғандықтан , (15.2) теңдеуін былай жазамыз:

d²z/dt² + ω²z = 0

3) Іске қосу кезіндегі шындырдағы динамикалық күш:

S_д.п = m_k·D·ε/(2U_p), (9.1)

Мұнда: m_k – конвейердің жетекші массасы; D – жұлдызша диаметрі; U_p –бәсеңдеткіштің беріліс саны ; ε- жетектің бұрыштық үдеуі:

4) 4. Машинаның динамикасын зерттеудегі физикалық модель

Нақты машина динамикасын зерттеу үшiн (арқандар, бiлiктер, таспа тағы басқалар) серпiмдi массасыз байланыс бiрлескен бiрнеше шоғырланған (қозғалтқыштың роторы, тежегiш шкив, жұмыс буындары) массалардың өзiмен ұсынатын физикалық үлгiлермен алмастырылады. Сыртқы жүктемелердiң серпiмдi элементтерi (электр қозғалтқышы және тежеуiш, жұмыс машинасының кедергiлерiнiң моменттерi) әсерлерімен деформацияланады, машиналардың шоғырланған массалары негiзгi қозғалыстан басқа аз тербелiстердi жасайды.

Көптеген көлiк техника тетiктерiнің динамикалық жүктемелер шешушi мәндердi алады. Нақты жүктемелердi бiлу жақсартылған параметрлерi бар машиналардың сенiмдi конструкцияларын құруға мүмкiндiк бередi, пайдалану кезінде - берiктiк және қуат резервтерiн қисынды қолдану арқылы ең үлкен өнiмдiлiкке жетуге болады.

6) 6.Берілетін керу қондырғысы бар конвейер үшін қозғалыс теңдеуі

Берілітін керу қондырғысы бар конвейер үшін қозғалыс теңдеуі:

m_пр·dυ/dt + c₁ρ₁υ = F_д,

мұнда c₁ – таспаның жүктелген тарамындағы толқынның таралу жылдамдығы; ρ₁ –таспаның жүктелген тарамының қозғалыс бөлігінің пагонды тығыздығы; υ –атанақ ободының сызықтық жылдамдығы; c₁ρ₁υ = S_нб – жүріс нүктесіндегі таспадағы күш; m_пр-конвейердің қозғалыс бөлігінің массасы,атанақ ободына келтірілген:

m_пр = δ(J_p+J_м)U_p²·٤_п/R². (8.2)

Мұнда J_p және J_м – тез жүрісті біліктегі қозғалтқыш және муфтаның роторының инерция моменттері ; u_р –бәсеңдеткіштің беріліс саны; ٤_п –іске қосу периодындағы жетектің ПӘК-і; R – атанақ радиусы

7) 7. Динамикалық есептеу схемасын құрудағы ескерілетін физикалық параметрлер

Динамикалық есептеу машинаның есептi динамикалық сұлбасының құрастырылуы және сұлбаны кiретiн массалардың қозғалысының теңдеулерiмен бастайды. Есептi динамикалық сұлбаға нақты машиналардан сол нақты есептi тәртiп үшiн алатын физикалық факторлар маңызды емес. Есептiк сұлба таңдау жұмыс есептеудiң есебiмен анықталады. Есептi динамикалық сұлбадағы машиналардың нақты параметрлерi (масса, қаттылық, көнбістiктiң коэффициенттерi тағы сол сияқтылар), сонымен бiрге сыртқы жүктемелер есептi теңдеулердiң жеңiлдетуi және олардың арақатынасы келтiрiлген шамалармен алмастырады. Параметрлер және жүктемелердiң келтiруi келтiрiлген жүйенiң теңдiк негiзiнде ортақ энергиялары өндiрiп алады. Келтiру iлгерiлемелi қозғалысқа немесе тетiк массаларының айналма қозғалысынан да өндiрiп алады.

Келтiрiлген күштер өздері ауыстыратын жұмыс шартты теңдеуінің сол жұмыс күштерінің қосындысымен анықтайды, яғни

Мұндағы - келтiрiлген күш, - і-ші буынға әсер ететін күштің осы буын қозғалыс центр бағытына әсер ету проекциясы, - і-ші буынға әсер ететін момент.

Бұл теңдеуден табамыз:

(2.1)

Келтiрiлген масса және келтiрiлген инерция моментi оны алмастыратын массалардың кинетикалық энергияларының қосындысына кинетикалық энергияның теңдiк шартынан анықтайды. Бұл ережелер аналитикалық теңдеулермен өрнектеледi:

мұндағы m_пр және ω_пр - келтiрiлген масса және келтiрiлген инерция моментi; және - сызықты және бұрыштық келтiру үзбелер жылдамдығы; m_i және J_i - масса және тетiктiң і-ші буынының инерция моментi; және - тетiктiң і-ші буынының бұрыштық және сызықтық жылдамдығы.