- •5.6.2. Интерферондар
- •Ifn препараттары
- •Ifn препараттарың кейбір вирустық инфекциялар кезінде клиникалық пайдаланудың
- •5.6.3. Интерферондардың индукторлары (ии)
- •Ifn индукторлары
- •6 Тарау.
- •6.1.2. Су микрофлорасы
- •6.1.3. Ауа микрофлорасы
- •6.1.4. Тағам онімдерінің микрофлорасы
- •6.1.5. Өсімдіктекті дәрі-дәрмектік шикізат микрофлорасы, фитопатогенді микробтар
- •6.1.6. Өндірістік, тұрмыстық және медициналық зерзаттардың микрофлорасы
- •6.1.7. Табиғаттың заттар айналымындағы микробтар рөлі
- •6.2.1. Адам организмінің микрофлорасының маңыздылығы
- •6.2.2. Дисбактериоз
- •6.2.3. Қоршаған орта факторларының микробтарға әсері
- •6.3. Қоршаған ортада микробтарды жою
- •6.3.1. Стерилизация
- •6.3.2. Дезинфекция
- •6.3.3. Асептика және антисептика
- •Шығу тегі бойынша:
- •Химиялық құрылымы бойынша:
- •Стерильдеу, дезинфекциялау және ирофилактикалық антисептиканың айырмашылықтары
- •6.4. Санитарлық микробиология
- •6.4.1. Су, топырақ, түрмыстық заттарды микробиологиялық бақылау
- •6.4.2. Ауаны микробиологиялық бақылау
- •6.4.3. Тағам өнімдерін микробиологиялық бақылау
- •6.4.4. Дәрілік заттарды микробиологиялық бақылау
- •7 Тарау. Инфекция туралы ілім
- •7.1. Инфекциялық процесс және жұқпалы ауру
- •7.1.2. Инфекциялық процестің сатылары мен деңгейлері
- •7.1.3. Жұқпалы ауру туралы түсінік
- •7.2. Инфекциилық процесс қоздырғыштары - микробтардың қасиеттері 7.2.1. Патогенді, сапрофитті және шартты-патогенді микробтар туралы түсінік
- •7.3. Патогенді микробтардың қасиеттері
5.6.3. Интерферондардың индукторлары (ии)
Олардың антивирустық белсенділігінің (этиотропты эсері) диапазоны өте кең және айқын иммундымодулирлеуші қасиеті бар (5.11,5.12, 5.13-кестелер).
Кесте5.11.
Ifn индукторлары
Химиялық табиғаты |
Препарат (коммерциялық аты) |
А. Синтетикалык қоспалар |
|
1 .Төменмолекулалыктар: флуоренондар, |
Амиксин, циклоферон, неовир |
акриданондар |
|
2. Полимерлер (днРНҚ): поли(А); поли(У); поли(И); поли(Ц) |
Полудан, амплиген |
Б. Табиғи қоспалар |
|
1. Полифенолдар |
Мегосин, кагоцел, саврац |
2. Полимерлер (днРНҚ) |
Ларифан, ридостин |
Кесте 5.12.
Интерферон нндукторларын тәжірибелік зерттеу нәтижелері
Индуктор |
Нысана-агзалар (IFN-өндірушілер) |
Сезімтал вирустар |
Амиксин |
Ішек, бауыр, ми, лимфоидты ағзалар. |
Гепадна-, герпес-,ортомиксовирустар |
Кагоцел |
Бауыр, көкбауыр, бүйректер, лимфоидты ағзалар |
Тога-, ортомиксо-, пикорна-,гепадна-, рабдовирустар ж.т.б. |
Ларифан |
Көкбауыр, ми, бауыр, өкпе, лимфоидты ағзалар |
Аденовирустар, рино-, арбо-,гепадна- , үшық вирустары, тұмау вирусы. |
Ридостин |
Өкпе, бұлшық еттер, лимфоидты ағзалар |
Герпес-, рабдо-, арбовирустар |
Полудан |
|
Үшык вирустары, арбовирустар |
Циклоферон |
Ішек, бауыр, көкбауыр, ми, лимфоидты ағзалар. |
Орто-, парамиксовирустар, герпес-, гепато-ретровирустар. |
Кесте 5.13.
__________________________________________________________________________________________105
Интерферон нндукторларын клиникалық қолдану
Препарат |
Клиникалық көрсеткіштері |
Амиксин |
Герпес-, энтеро-, гепадновирусты инфёкциялар, грипп ж.б. ЖРВИ, бактериялық аурулар. |
Кагоцел |
Грипп ж.б. ЖРВИ, генитальдык үшык |
Ларифан |
Грипп ж.б. ЖРВИ, үшыктың бірнеше түрлері (генитальдык офтальмоүшык, белдемше теміреткі), В гепатит. |
Мегосин |
1 және 2 типті үшык, белдемше теміреткі |
Неовир |
Герпесвирусты инфекциялар, жедел вирусты А гепатит, созылмалы вирусты В және С гепатиттер, грипп ж.б. ЖРВИ |
Полудан |
Ұшыктык кератит және кератоконъюнктивит |
Ридостин |
Арбовирусты инфекциялар, үшык, хламидиоз |
Циклоферон |
Гепатит, үшык, АИВ-инфекция, хламидиоз. |
Табиғатві эртүрлі ИИ - ды жүйелі кең пайдалану олардың белсенділігінің экзогенді интер- ферондардың белсенділігіне сай келетіндігін көрсетті. Расында, ИИ - ды клиникалық қолданудың тұмауға және басқада ЖРВИ, үшық, вирустық гепатиттерге, энцефалит, қүтыру, баяу және аралас инфекцияларға қатысы бар. Организмге енгізгенде олар бірқатар эффектілер тудырады: жасуша өсуін тежеу; жасуша дифференцирленуін модуляциялау жэне мембраналық рецепторларды синтездеу; жэне де иммунитет жүйесінің әр түрлі звеноларына әсер ету. Олар - IFN-ң әсер етуі кезіндегідей макрофагтардың, цитотоксикалық Т- жасушалардың, антиденелер түзуші В - жасушалардың, табиғи киллердің және басқалардың белсенділігінің артуымен көрінеді. ИИ - ның әсер етуі қабыну және иммундық жауаптың басқа медиаторларымен (цитокиндер), және де гормондар мен нейромедиаторлармен бірге кешенді түрде атқарылады. ІҒЫ индукторлары ІҒК1 -ң оздері сияқты иммундымодуляторлық қасиетке ие бола отырып, туа біткен және бейімділік иммунитеттің механизмін пайдаланып, сүйек кемігі жасушаларының пролиферациясын және дифференциациясын стимульдейді.
Интерферон индукторларының әсер ету механизмі. Медициналық пайдалану үшін іріктеліп алынған препараттар эр түрлі пропорцияда IFNб, IFNв, IFNг синтезделуін индуцирлейді. Олар әртүрлі типті IFN-мен, иммунды-модуляторлармен және химиятерапиялық дәрмектермен өзара жақсы әсерлеседі. Ерекше атап айіу керек, оларды басқа препараттармен аралас енгізу синергиялық эффект туғызады. Клиникалық түрғыдан төменгі молекулалық препаратгар-циклоферон және амиксин, және де кейбір табиғи жоғарғы молекулалық жэне синтетикалық полимер-лерларифан, ридостин, полудан, кагоцел ең перспективті болып табылады. Индукторлардың белсенділігі ІҒЫ белсенділігімен үқсастығына қарамастан, олардың иммундық жүйеде өзіне тэн «әсер ету нүктелері» болады. Мысалы, ең жиі зерделенген төменгімолекулалық ИИ-амиксин Т-лимфоциттермен IFN өндірілуін баяу жүргізеді, ал циклоферон В-лимфоциттермен IFN өндірілуін жылдам жүргізеді. Индукторлар IFN жүйесін «қосумен» бірге, бірқатар қабыну алдындағы (провоспалительные) және қабынуға қарсы цитокиндер пайда болуын қоздырады. Осындай өте маңызды жағдай аталған препараттарды цитокиндікжүйенің биореттеушілері деп қарастыруға мүмкіндік береді. АИВ-инфекция үлгісінде анықталған: интерференциялайтын дефекті деп аталатын бөлшектер қалыптасады, олардың жасушаға жүғу қабілеті жоқ, бірақ индукторлар сияқты IFN синтезделуін тудыра алады, нәтижесінде вирустардың қалыпты көбеюі бүзылады.
Қазіргі кезге дейінгі жинақталған мәліметтер бойынша днРНҚ IFN индукторлары ретінде (ларифан, полудан, ридостин) коптеген жасушалар мен популяцияларда (гранулоциттер, нейтрофильдер, эндотелий жасушалары жэне фибробластар) IFN синтезделуін қоздыру қабылеті бар. Т-жасушалар көмекші жасуша ретінде макрофагтар бар болғанда IFN синтездейді. днРНҚ IFNб жэне -ның белсенді индукторы болып табылады: лимфоцит дақылдарында олар негізінде IFNб-ның, ал фибробласт дақылдарында - IFNв-ның синтезделуін индуцирлейді. Парэнтеральды жолмен енгізгенде днРНҚ көбінесе IFN-ды салысгырмалы түрде жоғарғы деңгейде синтездейді.
____________________________________________________________________________________106
Жоғарыда келтірілген мәліметтер IFN-ң екі спиральды индукторларын поликлональды иммундыстимуляторларға жатқызуға мүмкіндік береді. Олар біріншілік иммунды жауап кезінде сарысулық АД деңгейін жоғарылатып гуморальдық иммунитетті күшейтеді, АД Түзілудің индуктивті кезеңін қысқартады жэне АД-дің циркуляңиялану уақытын созады. Олар онкогенді - спецификалық АГ-ді тасымалдайтын жасушаларға қарсы цитотоксикалық жауабын күшейту арқылы табиги киллерлердің (ТК -ЕК) белсенділігін стимульдейді, және де алғышарт жасушалардан Т-жасушалардың дифференцирленуін күшейтеді және қан түзуші бағаналы жасушалардың санын көбейтеді. днРНҚ IFN -нан басқа да цитокиндердің (мысалы IL-1)синтезделуін күшейтеді, және де жасушалардың өсуі мен дифференцирленуінің басқа факторларын стимульдеуі мүмкін.
Жоғарыда аталған эффектілердің жиынтығы осы класқа жататын қоспаларды дәрігерліктәжірибеде қолдануға жарамды екенін ларифан, полудан және ридостинді пайдалану нэтижелері дэлелдеді.
Төменгі молекулалы индукторлар - акриданондар және флуоренондардың (циклоферон, амиксин) жоғарғы интерференцирлеуші белсенділігі бар, себебі осы препараттарды лимфоидты тіндерге бай ағзаларға енгізгенде оған жауап ретінде IFN титры күрт жоғарылаған. Бүл кезде IFN-ң Т - жасушалармен синтезделуі көмекші макрофактарсыз-ақ атқарылады. Олардың кең түрде әмбебап әсер етуі антивирустық белсенділігімен де сипатталады. Қүрамында альдегидті топтар бар көптеген полифенолдардың (мегосин, кагоцел, саврац) вирустардың репликациялануын белсенді тежеу қабілеті бар. Олардың әсер ету механизмі вирустардың НҚ-ның пуриндік және пиримидиндік қүрамаларымен реакцияға түсу қабылеттілігімен байланысты. Осы класқа жататын ИИ арасынан улық касиеті өте аз жэне салыстырмалы түрде жоғарғы интерференцирлеуші қабілеті бар госсипол өнімдерінің тобы медицинада қолдану тапты. Бүл топтың ерекше сипаты - жасушалық популяциялардың кең спектрінің функциялық белсенділігін стимульдеу. Полифенолдар әр түрлі пропорцияда б/в IFN қоспасының синтезделуін индуцирлейді.
Интерферон индукторлайтын препараттардың артықшылығы. IFN-дың өздеріне қарағанда оларды индукторлайтын препараттардың бірқатар артықшылықтары бар:
қазіргі кезде кең колданылатын рекомбинантты IFN-га қарағанда олардың антигендік қасиеті жоқ;
индукторларды енгізген кезде IFN-ң синтезделуі тендестірілген және организммен бақыланады, нәтижесінде артық доза қабылданғанда жағымсыз әсер етуді (эффектті) болдырмайды;
индукторларды бір рет енгізгеннің өзінде IFN-ң терапиялық дозасын үзақ уақыт өндірілуін қамтамасыз етеді, ал экзогенді IFN-ды пайдаланғанда олардың едэуір дозасын бірнеше рет енгізуді қажет етеді (жоғарғы концентрацияғажеткізу үшін). Ойткені мүндай препараттардың жартылай әсер ету мерзімі 20 мин. қүрайды. Интерферонмен емдегенде, әсіресе бірнеше ай пайдаланғанда (үшық, вирустық гепатиттер ж.т.б.), кететін шығын бірнеше есе қымбаттайды.
кейбір ИИ тиісті жасушалар мен ағзалардың популяцияларында IFN синтезделуін «қосу» («включать») қабылеттілігі бар. Сондықтан кейбір жағдайларда оның иммуноцигтерді IFN-мен поликлональды стимуляциялаумен салыстырғанда едәуір артықшылығы бар.
Акриданондар тобындағы (циклоферон) ИИ-ның және өсімдік табиғатты полифенолдардың (кагоцел) артықшылығына олардың уыттылығының төмендігін, биологиялық белсенділігінің кең спектрлігін, иммунды-модулирлеуші әсер етуін, биологиялық сүйықтықтарда ерігіштігін және организмнен жеңіл шығатын қабылеттілігін жатқызуға болады.
Профжактикалъщмацсатта цолдану. Гриптің және парагрипп вирустары, РС-вирус, адено-, рино- вирустар қоздыратын ЖРВИ-дың профилактикасы үшін амиксин, циклоферон, ридостин (мүрынға тамызу арқылы) қолданылады. Арбо- және рабдовирустық инфекциялар кезінде профилактикалық дәрмек ретінде ларифан жэне ридостинді пайдалануга болады.
Басца препараттармен өзара әсерлесуі. Амиксин антибиотиктермен және бактериялық, вирустық инфекцияларды емдеуге қолданылатын дәстүрлі дэрі-дәрмектермен бірге қосылып жақсы әсер ете алады.
Ларифан Т-жүйенің иммундымодуляторларымен (тактивин, тимозин, изопринозин т.б.), IFNб және IFN в-мен, басқа қоспалар класына жататын (мегосин, кагоцел, полигуацил) IFN индукторларымен үйлесімділігі жақсы.
______________________________________________________________________________________107
Ридостин антибиотиктермен, IFNб-мен, Т-жасушалық иммунитетті ынталандыратын иммундымодуляторлармен үйлесімді эсер етеді.
Циклоферон жоғарыда көрсетілген инфекцияларда емдеуге қолданылатын дэстүрлі препараттардың бәрімен үйлесіп әсер етеді.
Кагоцелді басқа IFN индукторларымен , интерлейкинмен(TNF, IL-1), антибиотиктермен бірге қолдануға болады. Кейбір жагдайда осындай комбинацияның бейімдеушілік (адаптивный) эсерімен қатар синергиялық эффект орын алады.
Саврацты басқа көптеген дэрілік препараттармен бірге қолдануға болады. Антибиотиктермен бірге қолдану антихламидиялық препараттардың әсерін күшейтеді. А гепатитті жэне энтеровирустық инфекцияларды емдеу кезінде контрикалмен бірге енгізу үсынылады. Оларды басқа ИИ-мен бірге тағайындау оның антитуморогендік эсерін күшейтеді.
Интерферон индукторларын қолданганда болуы мүмкін жанама цүбылыстар. Әдетте, интерферон индукторлары топтарынан медициналық мақсат үшін іріктеліп алынған препараттарды тағайындау айтарлықтай жағымсыз қүбылыстар тудырмайды. Кейбір кезде ИИ дене температурасын көтереді, буындарының ауыруы байқалады. Қабынуға қарсы стероидты емес дәрмектермен бірге қабылдаған дүрыс.Сирек жағдайда диспепсиялық бүзылыстар АҚ-ның төмендеуі, арнайы емдеуді қажет етпейтін шеткейлік қан қүрамының өзгеруі (лейкопения,тромбоцитопения,анемия) байқалады.Кейде сарысулық трансаминаза белсенділігінің жоғарылауы кездеседі.
Қарсы корсеткіштер: жүктілік және лактация; бауырдың, бүйректің және қанның ауыр кеселдері; аутоиммунды аурулар; аллергиялық аурулар.
і, 5.6.4. Иммундымодуляторлар
Иммундымодуляторларға (ИМ) бір қасиет ортақ -олардың бәрінде иммуноциттер жасушасында орналасқан иммунологиялық әсер ететін нүктелері,яғни нысаналары (мишеңи) болады.Клиникалық пайдалануға іріктеліп алынған ИМ-ды вирустық аурулардың көпшілігінде қолдануға болады,олар иммундық жүйені жүмылдыра отырып,инфекцияларға қарсы иммундық резистенттілікті күшейтеді.
Иммунды әдіспен емдеудің негізгі үш типі бар: белсенді(активті), бейімдеуші (адаптивті) жэне енжар(пассивті). Препараттардың негізгі топтары, әсер ету механизмдері және олардың қолдану көрсеткіштері 5.14-кестеде берілген.
Вирустар қоздыратын екіншілік иммундытапшылық дамуының негізгі себептеріне жатады: мононуклеарлық фагоциттердің, миелопоэтикалық жүйе жасушаларының және табиғи киллерлердің дисфункциясы; В-және Т-лимфоциттер субпопуляциясындағы озгерістер; иммунологиялық жауап медиаторлары (IL, IFN ж.б.)-цитокиндердің өндірілуінің зақымдануы нәтижесінде иммунды-компонентті жасушалар функциясын реттеудің бүзылуы. Әрине, келтірілген бүзылыстарды емдеуде - ИМ бірінші орында. ИМ-ды басқа да жағдайларда қолдануға болады:
жүқпалы аурулармен науқастанушылықтың маусымдық көтерілуі басталғанда;
жүқпалы аурулар бойынша гиперэндемиялық аудандарға барғанда;
иммунды-және интерферондық тапшьшығы бар қауіпті топтар арасында (жас балалар, қарттар ж.б.);
вирустық инфекциялар кезінде аутоиммунды аурулар дамыганда.
Әдетте, жедел дамитын және өте үзаққа созылатын вирустық инфекциялар кезіндегі екіншілік иммунды-тапшылықты емдеу және рецидивті іріңді асқынулардың алдын-алу үшін ИМ-ды қолданудың маңызы зор. Көбінесе ИМ-ды басқа дәрілік препараттармен (әдетте этиотропты әсер ететін) бірге кешенді емдеу қолданылады. Арнайы бағытталып және тандамалы әсер ететін нысана-жасушуларды дәл табу ИМ- дың маңызды қасиеттерінің бірі болып табылады (5.15.-кесте). Келтірілген мәліметтер бойынша бактериялық өнімдер (ЛПС, сальмазан, продигиозан ж.б.) макрофагтарға; IL- 4,- 5,- 6 В- лимфоциттердің өсуіне және дифференцирленуіне; тиминдік пептидтер (тимозин, тимопоэтин, тималин, тактивин), левамизол, ФГА, ПАК және IL- 1, 2, 3
____________________________________________________________________________________108
Т- жасушалардың әртүрлі субпопуляцияларына әсер етеді. IFN-плеотропты лимфокиндерге, ал . синтетикалық және табиғи полифосфаттар мен поликарбоксилаттар-поликлональдық стимуляторларға жатады.
Кесте 5.14.
Иммунды әдіспен емдеу тнптері, препараттар және клииикалық қолдану
Типі |
Типшесі (подтпп) |
Негізгі әсер ету механизмі |
Препараттар |
Көрсеткіштері |
Активті |
Стимулдеуші |
Иммунды - компонентті жасушаларды және / немесе олардың өзара әсерлесуін, және де қосымша иммунитет факторларын (макрофагтар, комплемент лсүйесі) стимульдеу |
Адъюванттар, стимуляторлар (мысалы БЦЖ), IFN индуктор- лары,полиэлек- тролиттер. |
Созылмалы вирустық аурулар. Инфекцпялық асқынулармен жүретін иммунды тапшылық жағдайлар. |
Адаптивті |
ь |
Иммунды-компонентті лсасушалардан алынған препараттардың көмегімен иммундық жауапқа қабылеттілігін қалпына келтіру немесе стимульдеу. |
Цитокиндер (IL-1,-3-, 4-, 5-, б-,7,TNF) IFN, тимус гормондары. |
-'/- |
Пассивті |
Алмастырушы |
Иммунды-компонентті жасушалардың (сенсибилизацияланбаған) және иммундыглобулин-дердің көмегімен иммундық реакцияларға қабылеттілігін қалпына келтіру (немесе жоғарылату). |
Лейкоциттер қоспасы, сүйек кемігінің лимфоциттері, ФГА-мен өңделген лимфоциттер, иммундыглобулинд ер, IFN |
|
Ең көп зерттелген жаңа буындық препараттар арасынан биостим, ибупрофен, иммунал, имунофан, ИРС-19, ликопид, миелопид, полиоксидоний және басқаларды бөліп атау керек. Аталган преператтардың тиімділігін дәрігерлер және науқастар мойындап отыр. Дәрілік препаратгар арасында өзіне лайықты орын алатын цитокиндер тобы бар (беталейкин, ронолейкин, интерлейкиндер IL-2, IL-12 және TNF). Бүл препараттарды баяу дамитын респираторлы вирустық ауруларды, атопиялық дерматиттерді және басқа да инфекцияларды емдеу үшін табысты пайдалануға болады. 5.16,5.17-кестелерде ИМ-дың классификациясы, медициналық қолдану көрсеткіштері бойынша ИМ- дың жаңа буындары, оларға сезімал вирустық инфекциялар спектрі туралы мәліметтер жиынтығы келтірілген.
_________________________________________________________________________________________109
Кесте 5.15.
Бірінші буындық иммундымодуляторлардың әсер ету механизмі және антивирустық
белсенділігінің спектрі
Препарат |
Негізгі әсер ету механизмі |
Аурулар |
Левамизол |
Т- лимфоциттердіц және фагоциттер функциясын қалпына келтіру |
Үшықтық аурулар |
Инозиплекс |
Т-лимфоциттерді стимульдеу |
Грипп, үшық |
Миелопид |
В- лимфоциттерді стимульдеу |
¥шық аурулары |
Бендазол,ЛПС,метилурацил, пенгоксил, пирогенал, продигиозан, сальмозан |
Фагоцитозды, антиденелердің өнім беруін, лейкопоэзді, киллерлік белсенділікті және қан моноциттерін стимульдеу |
Вирустық гепатиттер, грипп және басқа ЖРВИ , іріңді аурулар |
ІЬ-4,-5,-6 |
В- лимфоциттерді дифференцирлеу |
Үшықтық аурулар |
Тактивин тималин, тимоген , тимоптин. |
Т-лимфоциттердің әр түрлі популяцияларының функциясын қалпына келтіру, IL-1, 2,-3 және киллерлік белсенділікті стимульдеу |
Грипп және басқа ЖРВИ , біріншілік және екіншілік иммунды-тапшылықтар |
Полнкарбоксилаттар, полифосфаттар. і. |
Поликлональдық стимуля-торлар |
Вирустық гепатиттерді және басқа вирустық ауруларды кешенді емдеу |
Кесте 5.16.
Иммунды модуляторлар классификациясы
Шығу тегі |
Препаратгар тобы |
Коммерциялық атаулары |
Экзогенділер |
Бакгерияльщ |
Биостом. Бронхомунал. ИРС-19, |
|
|
Рибомунил. Эксальб |
Эндогенділер |
Өсімдіктік |
Иммунал |
|
Иммунды реттеуші пептидгер: |
|
|
Табиғи |
Миелоцид, Тактивин. Тимактид. |
|
|
Тималин. Тимостимулин. Цитотект. |
|
Интерлейкиндер |
Интерлейкин 1-бета (беталейкин). |
|
|
Интерлейкин-2 адамдардыкі, |
|
|
рекомбинантты (ронолейкин). Лейкомакс |
|
|
Нейпоген. |
|
Интерферондар |
|
|
Интерферон индукторлары |
-/- |
|
Басқа препараттар |
Аффинолейкин |
Таза химиялық және |
Бағыгталған химиялық синтездің |
Полиоксидонилар. Гроприносин. |
синтезделген ИМ |
көмепмен алынған заттар |
Глугоксим. |
|
Шығу тегі эндогенді ИМ-ң |
Галавит. Имунофан. Ликоцид. |
|
Аналогтары |
|
Ескерту: 1. Классификация «Федеральные руководство (ФР) по использованию лекарственных средств», Москва, 2004, вып. 5 бойынша ұсыныстарға сэйкес жасалды.
__________________________________________________________________________________________110
Кесте 5.17.
Иммунды модуляторлардың жаңа буындары
Атауы |
Әсер ету механизмі |
Көрсеткіштері |
1 |
2 |
3 |
Алкимер |
Т- және В-лимфоциттердің белсенділігін күшейтеді, өндірілуін қалпына келтіреді. |
Жүқпалы лсәне аллергиялық аурулар кезіндегі иммунды- тапшылықтың алдын -алу және емдеу. |
Биостим |
Бронхыдагы жергілікті иммунитетті, фагоцитозды, гумаральдық және жасушалық иммунитетгі белсендіреді. |
Тыныс алу лсолдарының рецидивті созылмалы инфекцияларының профилактикасы. |
Глутоксим |
Тиол алмасудың жасушаішілік процесіне, л<асушалардың редокс-лсағдайына әсер етеді. |
Иммунды-тапшылық лсағ-дайларда емдеу лсәне алдын- алу. |
Ибупрофен |
Циклооксигеназаны ингибирлейді және простогландиндердің синтезделуін телсейді, эндогенді интерферонның пайда болуын стимульдейді. |
ЛОР-ағзаларының лсүқпалы-қабыну аурулары, ревматоидты артрит, буынның және буыннан тыс ревматоидты аурулар. |
Иммунал |
Фагоциттердің және ретикуло-эндотелиальды жүйе лсасушаларының (бауырдың) белсенділігін жоғарылатады. Сүйек кемігіндегі қан түзілуді стимульдейді, гранулоциттердің санын көбейтеді. |
Қайталай беретін суыққа шалдығу, ЖРВИ профилактикасы, антибиотиктермен үзақ уақыт емдеу кезіндеғі иммунды- тапшылықтардың алдын-алу. |
Имунофан |
Дезинтокрикациялық, гепапто-протективті және антиоксиданттық әсер етеді. Иммундық жүйені және тотығу-тотықсыздандыру процесін белсендіреді. |
Әр түрлі этиологиялық иммунды- тапшылық лсағдайлардың (қатерлі ісіктер, ЖИТС, ЦМВ- инфекциялар,токсоплазмоз, хламидиоз, вирустық гепатит, псориаз) |
ИРС-19 |
Атипті секреторлық иммундыглобулиндердің, лизоцимнің белсенділігін күшейтеді лсәне фагоцитозды стимульдейді. |
ЛОР- ағзалардың, тыныс алу ағзаларының жүқпалы-қабыну ауруларын емдеу лсәне алдын-алу (соның ішінде лсүқпалы- аллергиялық бронхиальды демікпе). Грипп лсәне басқа вирустық инфекциялар кезіндегі асқынулардың алдын-алу. |
Ликопид |
Макрофагтардың функциялық белсенділігін, цитокиндердің синтезделуін стимульдейді, антидене пайда болуды күшейтеді, табиғи- киллерлер лсәне Т-лимфоциттердің цитотоксикалық белсенділіғін лсоғарылатады. |
Тыныс алу лсолдарының созылмалы аурулары (ларингит, трахеит, бронхит, пневмония). Офтальмогерпес, белдемше үшық, кез-келген үшықтық аурулар, кез- келген жердегі лседел лсәне созылмалы іріңді-қабыну процестері. |
Оксиметилурацил |
Макрофагтардың және нейтрофилдердің белсенділігін, Т лсәне В-лимфоциттердің санын лсәне кооперациясын лсоғарылатады, ғуморальды иммунитетті стимульдейді. Иммунды депрессиялық лсағдайларда инфекцияға қарсы резистенттілігін лсоғарылатады. |
Тыныс алу ағзаларының қабыну аурулары. |
___________________________________________________________________________111
Полиоксидонилар |
Детоксикациялық әсер етеді.Фагоциттерді л<әне табиги киллерлерді белсендіреді, антидене түзулуін стимульдейді. Жасуша мембраналарыныц әр түрлі заттардың цитотоксикалық әсеріне (соның ішінде дәрілік препараттар) төзімділікті күшейтеді (олардың улық әсерін төмендету арқылы) |
Иммунды-тапшылық жагдайлар байқалатын ауруларды (рецидивті созылмалы аурулар, екіншілік иммунды тапшылықпен асқынган Жедел және созылмалы вирустық және бактериялык инфекциялар. Иммунды тапшылықтарды (екіншілікті) коррекциялау. 6 айдан л<оғаргы л<астагы балаларда - созылмалы л<әне жедел бактериялық аурулар және микоздар. |
Ронколейкин. Рекомбинантты интерлейкин-2. |
Антивирустық,антибактериялық л<әне антитумороздық иммунитетті күшейтеді. |
Иммунды-тапшылық дамитын септикалық, л<үқпалы л<әне онкологиялық ауруларды иммунды әдіспен емдеу. Созылмалы С гепатитті, үшықты емдеу. АИВ >кәне ЦМВ-инфекция кезінде емдеу үшін қолдану. |
Цитотект. Иммунды глобулин. |
ЦМВ-инфекцияга қарсы организмдегі антиденелерді көбейтеді.
|
Иммунды-тапшылық және иммундыдепрессиялармен асқынуы мүмкін пациенттердегі цитомегалияның профилактикасы, иммунитеті нашар аурулардағы жедел ЦМВ-инфекциялардың алдын-алу; әртүрлі себептермен иммундытапшылық туындаған жағдайлардың (мысалы, ЖИТС) профилактикасы. |
Эксальб |
Қабынуга қарсы әсер етеді. Т-лимфоциттерді пролиферациясын,иммундыглобулин А,С өндірілуін күшейтеді және иммунды лсауапты жоғарылатады. |
Үшық-тәріздес аурулар (ерін үшығы, белдемше теміреткі) кезіндегі екіншілік іріңдеудің алдын алу. |
Иммунды модуляторлардың артықшылықтары. ИМ-дың клиникалық пайдалану диапозоны өте ауқымды, өйткені олардың ауру алдында немесе аурудың даму барысында иммунитет жүйесінің бұзылысын қалпына келтіру қабылеттілігі бар.
Кесте 5.18.
Иммунды модуляторларға сезімтал вирустық инфекциялар спектрі
Вирустық инфекциялар |
Қолданылатын иммунды модуляторлар |
Грипп және басқа ЖРВИ |
Бендазол, биостим, ибупрофен, изопринозин, иммунал. ИРС-19, ликопид, метилурацил, тимометиктер |
¥шық |
Изопринозин, имунофан, кодигиозан, ликопид, натри нуклеинаты, рибоксин тимометиктер, цитотект. |
Вирустық гепатиттер |
Бендазол, глутоксим, имунофан, рибоксин, ронколейкин, эксальб |
АИВ-инфекция |
Гепон, имунофан, ронколейкин |
112__________________________________________________________________________ оцульщ
ИМ 5.18 -кестеде келтірілген кең таралған инфекциялардан басқа бірқатар вирустық ауруларда қолданылады:
полиомиелиттен кейінгі асқынулар;
ЛОР ағзалардың жұкпалы-қабыну аурулары;
қызылша;
құтыру;
этиологиясы әртүрлі энцефалиттер; кеңірдек папилломатозы; склероздаушы жеделдеу панэнцефалит; жедел және созылмалы іріңді-қабыну аурулары;
жасушалық иммунитетінің төмендеуі болатын иммундытапшылық жағдайлар; вирустық инфекциядан кейінгі бактериялық асқынулар.
Профилактикалық мақсатта қолдану. ИМ тобына жататын препараттарды ересектер мен балалар арасында жедел және созылмалы вирустық инфекциялардың алдын-алу үшін ұсынуға болады. Жүқпалы аурулардан, ауыр операциялардан, қатерлі ісіктерді сәулемен және химиопрепараттармен емдегеннен кейін болуы ықтимал асқынулардың профилактикасы үшін, вирустық инфекциялар кезіндегі екіншілік иммунды-тапшылықтың алдын алу үшін ИМ-ды пайдаланған тиімді.
Басца препараттармен озара әсерлеседі: иммунитеттің Т-жасушалық звеносын стимульдейтін ІҒМ -ның екіспиральды индукторларымен; іріңді және септикалық үрдістерді, лимфопролеративтік ауруларды, үмытшақтық склерозды ж.б. емдеу кезінде дәстүрлі қолданылатын химиялық препараттармен. Иммундымодуляторлар цолданганда болуы мүмкін жанама қүбылыстар: аллергиялық реакциялар; гранулоцитоз, лейкопения; дене температурасының көтерілуі; диспенсиялық бүзылыстар; бас ауруы, бас айналу. Қарсы көрсеткіштері: жүктілік және емізу кезеңі;
жедел коронарлық жетіспеушілік (недостаточность); сүйек кемігінің қатерлі ісіктері, лимфогранулематоз; ОНЖ (ЦНС) зақымдануы, қояншық (эпилепсия); бүйрек жеткіліксіздігі; аутоиммунды аурулар;
портальды гипертензиямен асқынған бауыр циррозы._________________________________________________________________________________________113
