Есеп № 18

Науқаста тиреоидтық гормондар секрециясы деңгейінің өзгеру себебі болып, гипофиздің зақымдануы салдарынан, онда тиреотроптық гормондардың өндірілуінің төмендеуі саналады. Гипофиздің зақымданғаның тиреолиберинге реакциясының болмауы дәлелдейді.

Есеп № 19

Эндемиялық зоб кезінде организмде йодтың жеткіліксіздігінен қалқанша безі гормондарының биосинтезі бұзылады. Бұл кезде йодтық дәрілерді тағайындау, алмастырушы, компенсациялық сипатта болады.

Тиреотоксикоз кезінде йодтық дәрілерді қабылдау организмдегі йод деңгейінің тым жоғарлауына әкеледі, осыдан қалқанша безі горомндарының өндірілуін тікелей реттеп отыратын тиреотроптық гормондардың секрециясы тежеліп, қанға тиреоидтық гормондардың секрециялануы азаяды. Сонымен қатар, қалқанша безіндегі йод концентрациясының жоғарлауы тиреоидтық гормондардың тиреоглобулин молекулаларынан ыдырауын тежейді.

Есеп № 20

1. Зоб деп қалқанша безінің әртүрлі ұлғаюларын айтады.

2. Зобтың дамуы байланысты болуы мүмкін:

- йод тапшылығына жауап ретінде, гормон биосинтезінің тұқым қуатын ферменттік бұзылыстары салдарынан, жүктілік немесе пубертаттық кезеңдегі тиреоидтық гормондардың пайдалануының жоғарлауы нәтижесінде дамитын бездің компенсаторлық гипертрофиясына;

- тиреоидтық гормондар секрециясы реттелуінің бұзылуы кезіндегі бездің гиперплазиялануына;

- қабынулық, ісіктік үрдістер кезіндегі бездің екіншілік ұлғаюына.

Бұл жағдайдағы зобтың дамуы организмдегі йод жеткіліксіздігіне жауап ретінде дамыған компенсациялық гипертрофияға байланысты.

Есеп № 21

1. Қантсыз диабет кезінде.

2. Науқастағы су-тұз алмасу бұзылыстары дамуының басты механизмі болып антидиурездік гормон өндірілуінің жеткіліксіздігі саналады.

Есеп № 22

Экзогендік антидиурездік гормонмен (вазопрессинмен) сынама жасау, қантсыз диабеттің гипофизарлық түрін оның бүйректік түрінен ажырату үшін қажет. Вазопрессинге реакцияның болмауы, баладағы қантсыз диабеттің дамуы антидиурездік гормонға бүйрек түтікшелерінің сезімталдығының бұзылуына байланысты екендігін дәлелдейді.

Есеп № 23

1. Бүйрек үсті безінің созылмалы жеткіліксіздігіне (Аддисон ауруына) тән.

2. Иә, байланыс болуы мүкін. Бүйрек үсті безінің созылмалы жеткілік-сіздігінің жиі даму себебі болып, басқа да мүшелерде белсенді туберкулездік үрдіс ошақтары дамыған кездегі, бүйрек үсті безінің туберкулездік зақымда-нуы саналады.

3. Гиперпигментацияның дамуы гипофиздің меланин ынталандырушы белсенділігінің күшеюіне және меланиннің тері мен шырышты қабаттарда жиналуына негізделген.

Гипотонияның дамуы глюкокортикоидтар мен альдостеронның өндірі-луінің азаюына байланысты. Альдостерон секрециясының жеткіліксіздігі кезінде организм натрий иондарын жоғалтады, осыдан гипоонкия және гиповолемия дамиды. Тамыр қабырғасының электролиттік балансының бұ-зылуы, айналымдағы қан көлемінің азаюы, глюкокортикоидтардың тамыр-ларға әсерінің төмендеуі артериялық гипотонияның дамуына ықпал етеді.

Есеп № 24

1. Бүйрек үсті безінің созылмалы жеткіліксіздігіне (Аддисон ауруына) тән.

1. Баланың тұзды тағамдарға әуестігі организмнің натрий иондарына мұқтаждығының артуымен түсіндіріледі, өйткені альдостерон өндірілуінің төмендеуі жағдайында натрий иондары организмнен көп мөлшерде шығарылады.

2. Альдостерон тапшылығы кезінде организмнен натрий иондары шығарылып, ал калий иондары жиналып қалады, осыдан гиперкалиемия дамиды. Сондықтан балаға натрий тұздарына бай және калийі шектелген диета ұсынылуы қажет.