- •Ауыз кілегей қабығы мен еріндер жиегінің аурулары.
- •Ауыз ішіне шығатынбөрткендер анықтамасы. Ауыз кілегей қабығы мен еріндер жиегі ауруларының жүйесі
- •Ауыз кілегей қабығы және еріндер жиегі ауруларының жүйесі
- •Кілегей қабықтың жарақаттаушы әсерлерден зақымдануы
- •Механикалық әсерден зақымдану
- •Созылмалы механикалық зақым
- •Кілегей қабықтың пролиферативті қабынумен сипатталатын созылмалы механикалық зақымдануы
- •Таңдайдың папилломатозды гиперплазиясы немесе таңдай папилломатозы
- •Кілегей қабықты үйреншікті тістелеу
- •Ауыздың кілегей қабығының химиялық зақымдануы
- •Ауыз кілегей қабығының физикалық әсерлерден зақымдануы
- •Лейкоплакия
- •Жұмсақ лейкоплакия
- •Кеннон кеуекті ақ невусы
- •Жұқпалы аурулар
- •Вирустық аурулар
- •Қарапайым герпес
- •Ауыздың қайталама герпестік қабынуы
- •Адамның иммунитет тапшылық вирусы (аитв) инфекциясы
- •Капоши саркомасы
- •Спецификалық инфекциялар Туберкулез
- •Колликвативті туберкулез
- •Екіншілік мерез
- •Ауыз кандидозы
- •Кандидозды емдеу
- •Ауыз кандидозының алдын алу
- •Аллергиялық аурулар
- •Аллергиялық аурулардың арнайы диагностикасы
- •Стоматологияда жиірек кездесетін аллергиялық аурулардың клиникалық белгілері Анафилаксиялық естен тану
- •Ангионеврозды Квинке домбығы
- •Дәрілер әсерінен туындайтын аллергия
- •Ауыздың жанаспалы аллергиялық қабынуы (контактный аллергический стоматит-stomatitis contactilis allergicа)
- •Көптүрлі жалқықты қызарма
- •Ауыздың қайталанба афталы қабынуы
- •Бехчет синдромы
- •Шегрен синдромы
- •Тұлғанның экзогендік уыттануы кезіндегі ауыз кілегей қабығындағы өзгерістер
- •Қорғасын және оның қоспаларының уытты әсері
- •Сынап пен оның қоспаларының уытты әсері
- •Висмут және оның қоспаларының зиянды әсері
- •Алтын құрамды препараттардың әсері
- •Жүйелі аурулар мен зат алмасуы бұзылыстары әсерінен дамитын аурулар кезіндегі ауыз кілегей қабығындағы өзгерістер
- •Ас қорыту ағзалары аурулары кезіндегі ауыз кілегей қабығындағы өзгерістер
- •Тілдің түлеуі (десквамация языка)
- •Витаминдер аздығы мен тапшылығы кезіндегі ауыз кілегей қабығындағы өзгерістер
- •Жүрек-қантамыр аурулары кезіндегі ауыз кілегей қабығындағы өзгерістер
- •Ауыздың кілегей қабығының жүйкелік өзгерістерге байланысты аурулары
- •Глоссалгия (стомалгия)
- •Дәм сезудің бұзылуы
- •Сілекей бөлінуінің бұзылуы
- •Ауыз кілегей қабығының дерматоздар кезіндегі өзгерістері
- •Қызыл жалпақ теміреткі (қжт)
- •Пемфигоид (пемфигоид-penphigoid)
- •Қызыл жегі
- •Жедел дамыған қызыл жегі
- •Тілдің ауытқулары мен дербес аурулары
- •Қатпарлы тіл
- •Тілдің түлей қабынуы
- •Тілдің ромбыға ұқсас қабынуы
- •Еріндер қабынуы
- •Еріннің жапырақтана немесе түлей қабынуы
- •Еріннің гландулярлы қабынуы
- •Еріннің актиндік қабынуы
- •Еріннің метеорологиялық қабынуы
- •Еріннің жанаспа аллергиялық қабынуы
- •Еріннің атопиялы қабынуы
- •Еріннің экземалы қабынуы
- •Еріннің ұлғая қабынуы
- •Еріннің созылмалы тілігі
- •Ауыз кілегей қабығының және еріндер жиегінің обыралды аурулары
- •Ауыз кілегей қабығы мен еріндер жиегінің обыралды аурулары
- •Боуен ауруы
- •Сүйелеге ұқсас обыралды ісік
- •Ерін жиегінің обыралды шектеле мүйізгектенуі
- •Еріннің обыралды абразивті қабынуы – Манганотти хейлиті
- •Ауыз кілегей қабығы мен еріндер жиегінің факультативті обыралды аурулары
- •Кератоакантома
- •Папиллома, папилломатоз
Сүйелеге ұқсас обыралды ісік
Сүйелге ұқсас обыралды ісік (бородовчатый предрак – precancer verrucosis) көбінесе 40-50 жастағы ер адамдарда кездеседі және төменгі еріннің қызыл жиегінде жиі орналасады. Ең алғаш 1965 ж.А.Л.Машкилейссон клиникалық көрінісін сипаттаған.
Сүйелге ұқсас обыралды ісігі обыралдыауруларының ішінде 7% құрайды.
Клиникалық көрінісі. Жарақат ошағы (сурет) жақсы шектелген және қызыл ерін жиегінде орналасқан ені 0,4-1,0 см, тығыз консистенциялы жарты шар пішіндес, ерін жиегі түсіне ұқсас немесе сұр-қызыл түсті құрылым. Беті кейде таза жылтыр келеді, кейде жұқа ақшыл-сұр түсті қабыршақтармен жабылады. Бұл кезде ол сүйелге немесе беті мүйізгектенген папилломаға ұқсас келеді. Сипап тексергенде ауырмайды және төңірегіндегі тіндердің өзгеріске ұшырамағаны байқалады. Сүйелге ұқсас обыралды ісіктің ағымы өте жедел, 1-2 айдан кейін қатерлі ісікке айналуы мүмкін және бұл жағдайды анықтау мүмкіндігі өте төмен.
Гистологиялық зерттеу кезінде жарақат ошағында жабынды эпителийдіңбүртіктеніп жоғары және дәнекер тін бағытында шамадан тыс өсуі байқалады. Өсу тікенекті қабаттың қалыңдауы (акантоздану) нәтижесінде қалыптасады. Сонымен қатар тікенекті қабатта клеткалардың дискомплексациялануы, полиморфизм, гиперкератоздану және паракератоздану белгілері байқалады. Дәнекер тін қабатында лимфоциттерден, плазматикалық клеткалардан, лаброциттерден құрылған домалақ-клеткалы инфильтрат және эластикалық талшықтардың біртектіленуі (гомогенизация) байқалады.
Ерін жиегінің сүйелге ұқсас обыралды ісігін кәдімгі (қарапайым) сүйелден, папилломадан, кератоакантомадан, іріңді гранулемадан (пиогенная гранулема) ажырата білу керек.
Сүйелге ұқсас обыралды ісікті хирургиялық әдіспен емдейді және алынған тінді міндетті түрде гистологиялық зерттеуден өткізеді.
Ерін жиегінің обыралды шектеле мүйізгектенуі
Еріндер жиегінің обыралды шектеле мүйізгектенуін (ограниченный предраковый гиперкератоз красной каймы губ – hyperkeratosis precancerosa circumscripta) өз бетімен дамыған ауру ретінде 1965 ж. А.Л.Машкиллейсон сипаттаған. Оның таралуы обыралды аурулар ішінде 8% құрайды және 30жастан асқан ер адамдарда жиірек кездеседі.
Клиникалық көрінісі. Жарақат ошағы шағын көлемді шекарасы анық, ені 0,2*0,5 см кейде одан үлкендеу (1,5*2 см) көпбұрышты мүйізгектенген құрылым. Беті жазық, жұқа және тығыз жабысқан қабыршақтармен жабылған, сондықтан түсі ақшыл-сұр, деңгейі төңірегіндегі тіндерден төмендеу ( сурет) болады. Егер қабыршақтар түлемей көптеп пайда болса, мүйізгектелген ошақ төірегіндегі тіндерден жоғарылау орналасады, қырып көргенде қабыршақтар алынбайды. Сипап тексергенде жарақат ошағының консистенциясы жұмсақ, төңірегіндегі тіндер өзгеріске ұшырамаған.
Кейде жарақат ошағы аздап қызарып, сыздап ауырып немесе косметикалық ыңғайсыздық тұғызып мазалауы мүмкін. Бұл жағдай көбінесе жарақат ошағын жиі тістелегенде немесе мүйізді қабыршақтарды жұлып алуға өз бетімен әрекет жасағанда байқалады. әртүрлі тітіркендіргіш ықпалдар әсер етпеген жағдайда, жарақат ошағы ондаған жылдар өзгеріссіз сақталады, кейде 6 айдан кейін-ақ қатерлі ісікке ауысуы мүмкін.
Гистологиялық зерттеулер кезінде эпителий қабатының дәнекер тін бағытында шамадан тыс өсуі, тікенекті қабат клеткаларының дискомплексациялануы (бір тектіліктің жойылуы) жоғары мүйізгектену үрдісі анықталады.
Дәнекер тін қабатында плазматикалық және толықша клеткалардан тұратын инфильтрат, базальды жарғақтың бұзылғаны байқалады.
Ерін жиегінің шектеле мүйізгектенуін лейкоплакиядан, қызыл жалпақ теміреткіден, қызыл жегіден ажырата білу керек.
Ерін жиегінің шектеле жоғары мүйізгектенуі тек хирургиялық әдіспен емделеді, кесіп алынған тін гистологиялық зерттеуге жіберілуі тиіс. Сонымен қатар жарақат ошағын қуатты лазермен коагуляциялау әдісін де қолдануға болады.
