49.Мұнайға қанығу дегеніміз не? Оның формуласы? Коллекторлардың статистикалық пайдалы сыйымдылығы дегенміз не?

Қанығу фазалы өткізгіштікпен тығыз байланысты, тиімді қабаттың маңызды параметрі. Қанығу 3-ке бөлінеді. Тиімді қабаттағы көмірсутек құрамын анықтау үшін тж кеуегіндегі суға, мұнайға, газға қанығуын анықтау керек.

Суға қанығу дегеніміз сумен толтырылған ашық кеуектер көлемінің жалпы таужыныстардағы кеуектер көлеміне қатынасы.

S=Vв/Vпор

Мұнайға қанығу дегеніміз мұнаймен толтырылған ашық кеуектер көлемінің жалпы таужыныстардағы кеуектер көлеміне қатынасы.

Газға қанығу қысымы газбен толтырылған ашық кеуектер көлемінің жалпы таужыныстардағы кеуектер көлеміне қатынасы

Коллекторлардың статистикалық пайдалы сыйымдылығы дегеніміз мұнай немесе газбен толтырылған тесік пен қуыстардың көлемін айтамыз.

Қысымның түсуіне байланысты кеуекті ортадағы сұйықтық және тж-ның беткі сұйықтығы тесіктерде қозғалмай қалады. Оған тж – ның бетіндегі жылжымайтын қабыршықтар, капилярда тұрып қалатын сұйықтықтар кіреді.

Коллекторлардың динамикалық пайдалы сыйымдылығы дегеніміз кеуек ортасы мен тесіктерде болатын мұнай мен газдың сүзілуін айтамыз.

50.Саздардың кеуектілік коэффициенті?

Тау жынысының тесіктерін сонда қуыстардың бар болуымен түсіндіруге

болады. Толық тесіктілік ш коэффициенті деп f жыныс үлгісіндегі тесіктердің V қосынды көлемінің соның көрінісіне V қатынасын атайды. Тесіктілік бірдік үлестері немесе пайыздарында өлшенеді. Тесіктер жəне басқа да қуыстардың

шығуы бойынша бірінші жəне екінші топтарға бөлінеді. Біріншісі түйірлер

арасындағы қуыстар жыныстың шөгінді жинақталуы жəне қалыптасуы

құралатынқабатталу жазықтықтары арасының аралықтары кіреді. Екінші

тесіктері жыныстың азая түсуі салдарынан сызаттардың туындауы, еріп жуылуы, жыныстың сынып ұсақталуының келесі үрдістері нəтижесінде құрылады ( мысалы, доломиттену) жыныстың тесікті кеңістік құрылымын бөлшектердің түйіршікті құрамы, олардың формасы, жыныстың химиялық құрамы, тесіктің шығуы, сонымен қатар, кең жəне тар тесіктер мөлшерлерінің арақатынысымен қамтамасыз етіледі. Тесікті ортаның қасиеттері үлкен дəрежеде тесікті арналардың өлшемді мөлшеріне тікелей қатысты болады. Шамасы бойынша, мұнайлы қабаттардың тесікті арналары шартты түрде 3 топқа бөлінеді :

1. Түтіктілігінен артық 0,5мм өлшемді мөлшері 0,5мм аса тым;

2. Түтіктілігі 0,5-0,0002мм

3. Түтіктілігі жуық 0,0002мм кем;

Ірі арнвлар мен тесіктер бойынша мұнай, газ жəне судың қозғалысы еркін өтеді, ал түтіктілері бойынша түтікті күштердің басым қатысуы кезінде. Түтіктігіне жуық арнвларда сұйықтардың арна қабырғасының тарту күші мен тоқтап қалатындығы соншалықты (арна қабырғаларының арасындағы

қашықтығы аз болатындықтан ондағы сұйық қабырғалар материалының молекулярлық күштері əсер ететін аясында болады), мұның өзі, іс жүзінде табиғи жағдайларда соларда жылжи алмай қалады. Тесіктері түтіктілігіне жуық арналармен ұсынылатын жыныстар тесіктілігіне қарамастан іс жүзінде сұйықты өткізбейді. Бұл сұйықтар мен газдарға арналған мұнайдың жақсы

коллекторлары – негізінен қимасы жеткілікті, сонымен қатар, түтіктілігіне жуық тесіктері болатын түтікті арналарда ұсынылатын тесікті сол жыныстар Айтылғаннан шығатыны : табиғи жағдайларда қысымның түсіп кетуі кезінде сұйық пен газ қозғалысы барлық қуыстарында бола бермейді

Ашық кеуектілік дегеніміз бір – бірімен байланысып тұратын кеуектерді айтамыз.

Саздың кеуектілігі 6-50.