АҢДАТПА

Берілген курстық жобада ЖЭО-920 МВт жылу электр орталығы қарастырылған. Структуралық схемаларының екі вариантын таңдау, генераторларды таңдау, блокты трансформаторларды және байланыс трансформаторларын есептеп, таңдау жүргізілген. Желілер шамасын есептеу жүргізлген. Тарату құрылғыларының схемалары таңдалған. Едәуір оптималды вариантты анықтау үшін, екі вариантты технико-эконмикалық салыстыру жүргізілген. Өзіндік қажеттілік қорегінің схемасы қарастырылған. Қысқа тұйықталу тоғы есептелген. Ажыратқыштар, айырғыштар, тоқ және кернеу трансформаторлары таңдалған. Тоқ жүру бөлшектері, артық кернеуді шектегіштер, тарату құрылғылар конструкциялары таңдау жұмыстары жүргізілген.

КІРІСПЕ

Электр энергетикасы – электр станцияларында электр энергиясын өндірумен және оны берумен айналысатын өндіріс саласы.

Энергетика – кез-келген мемлекеттің өндіріс күшінің даму негізі болып табылады. Энергетика – өндірістің ауыл шаруашылығының, транспорттың, коммуналды шаруашылықтың үзіліссіз жұмыс істеуін қамтамасыздандырады. Эконмиканың бірқалыпты дамуы тұрақты дамушы энергетикасыз мүмкін емес.

Энергия жүйе – электр беру желілерімен біріккен және бір басқару орталығымен басқарылатын, әр түрлі типті және қуатты электр станциялар тобы. Электр энергетика өнімінің объективті ерекшелігі болып оны жинап сақап қою мүмкін емес, сондықтан-да энерго жүйе мәселесі болып сала өнімін рационалды қолдану болып табылады.

1. ЖОБАЛАНАТЫН СТАНЦИЯНЫҢ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ СХЕМАСЫНЫҢ ЕКІ ВАРИАНТЫН ҚҰРУ ҚАЖЕТ

НПЗ- тұтынушы;

Жүйемен байланыс ОРУ – 110кВ l = 31 км. Желісімен орындалады;

6кВ шиналардан беру: P_max10 = 920МВт, P_min10 = 200МВт,

Cos φ = 0,8; Т_max = 3600 сағат.; X_{н, c*12} = 7.

Жанар май – көмір; S_{н, С12} = 2000 МВ*А;

1. Бірінші вариант

1- сурет. 920 МВт ЖЭО құрылымдық схемасының бірінші варианты

Жобаланатын станцияның бірінші вариантында 12 МВт-ты 4 және 60МВт 1 генераторды орналастырамыз. ГТҚ шиналарына екі генераторды қосамыз. 12 кВ әуе желісі бойынша энерго жүйеге сондай-ақ трансформатормен бірге блокта тағы да бр генератор жұмыс істейді [3] сәйкес, ТҚ-10 кВ және ТҚ-12 кВ ЖЭО-на екі параллель жұмыс істейтін байланыс трансформаторларымен байланысады, оларда РПН бар.

2. Екінші вариант

2 -сурет. 920 МВт ЖЭО құрылымдық схемасының екінші варианты

Жобаланатын станцияның екінші вариантында да, сондай-ақ 12 МВт-ты 3 генераторды орналастырамыз. Схеманың бұл вариантында энерго жүйеге барлық генераторлар трансформаторлармен бірге блокта жұмыс істейді. 10 кВ ТҚ-нан тұтынушыларды қоректендіру G₄ және G₅ генераторлар шығысынан дәнекерлеу жолымен тереңдетіп қосу арқылы орындалады. Осы генераторлар блоктарындағы трансформаторлар РПН-ға ие. Дәнекерленген генераторлардың тұтынушылар жағындағы тізбегінде ажыратқыштар қарастырылған.

2. Негізгі жабдықтарды таңдау

2.1. Генераторларды таңдау

Берілген станция үшін Т3В типті, толық сулы салқындалатын және ішкі кеңістікті ауамен толтыратын жаңа серия турбогенераторын таңдаймыз. Т3В-12-2 типті генераторын қондыруды қарастырамыз.

Т3В турбогенераторында (3 цифры – салқындатудың негізгі тізбек саны (ротор, өзекше, статор орамы)) тек жанбайтын материалдар қолданылады, сутегі және біліктің майлы тығыздалынуы жоқ. Подшипниктерді майлау үшін турбиналық май да, жанбайтын ОМТИ сұйығы да қолданылады. Осыған байланысты генератор конструкциясы жарылысқа және өртке қауіпті.

Сутегінің орнына, сумен салқындату орамдар мен конструктивті элементтердің температурасын төмендетеді, сондай-ақ ротордың қоздыру орамдарының өткізгіштерінде салқындату агенттері үшін каналдар қималарының температурасын төмендетеді, оларда электр шығындарын және салқындататын агенттің циркуляциясына шығынды төмендетеді. Сызықты жүктемелерді, тоқ тығыздығын және индукцияны өсіру мүмкіндігі генератордың массасы мен көлемін азайту кезінде ПӘК – жоғарғы эксплуатациялық көрсеткіштерін және орнықтылығын, манёврлы, қызыуы бойынша қуат қорын, жұмыс режимінің мүмкін болатын диапазонын кеңейтуді мүмкін етеді.

Толық сумен салқындату, білікті маймен тығыздаудың болмауы салдарынан, вентиляторлар мен статорға енгізілген газсалқындатқыштар, копус газтығыздығы бойынша талаптардың төмендеуі, оқшаулағыш материалдардың ұызуының төмендеуі арқасында турбогенератордың сенімділігін көтереді және де жұмыс істеу ұзақтығы өседі, жеке түйіндер мен бөлшектердің конструкциялары қарапайым түрге келтіріледі. Т3В турбогенераторының негізгі ерекшелігі ретінде, көптеген болат және оқшаулағыш құбырларын қосатын, ротор орамдарының білікпен гидравликалық байланысының болмауы, білік арқылы су беретін ротор конструкциясының жеткіліксі сенімділігін анықтайтын жоғары жүктелген дәнекерленген жалғаулр жатады.

1-кесте. Генератор кернеуіндегі жүктеме.

Сағат	0 – 16	16 – 22	22 – 24
Қыс	100%	100%	100%
Жаз	50%	50%	50%

S_max= ,

P _max

9 20 қыс

3 60

2 00 жаз

0 16 22 24 t

P _c.н.

7 2 қыс

3 6 жаз

0 16 22 24 t

3-сурет. Тұтынушылардың жүктеме графигі.

Генератордың берілгендері 2- кестеде келтірілген.

2-кесте – Турбогенератордың негізгі техникалық сипаттамалары

Тип	РнГ, МВт	SнГ, МВт	Cos цГ	Iном Г кА	Uном Г кВ	x”d
Т3В-12-2ЕУ	12	137,5	0,8	7,56	10,5	0,17