3. Төмендегі мәліметтердің негізінде баланс баптарын жіктеңіз.

№	Баланс баптары	Актив	Пассив
1	Азайтылған үлес		+
2	Дайын өнім	+
3	Еншілес ұйымдарға инвестициялар	+
4	Үлестер мен жарнамалар		+
5	Берілген аванстар	+
6	Төленуге тиісті сыйақылар		+
7	Дивидеттер бойынша құрылтайшылар алдындағы қарыздар		+
8	Инвестициялық мүлік	+
9	Жер	+
10	Резервтік капитал		+
11	Қаржылық инвестициялары	+
12	Төленуге тиісті шоттар
13	Есептің тұлғалардың қарыздары		+
14	Салық бойынша есеп айырысулар		+
15	Алынған аванстар		+

4.Төмендегі шаруашылық операцияларға бухгалтерлік өткізбе беріңіздер.

№	Операция мазмұны	Дт	Кт
1	Шаруашылық қажеттіліктерге есеп айырысу шотынан кассаға ақшалар келіп түсті	1010	1030
2	Өндіріске қоймадан материалдар жіберілді	8011	1310
3	Кассадан есепті тұлғаға есепті сомма берілді	1250	1010
4	Өнімді өткізуден түскен табыс есептелді	1210	6010
5	Кассадағы артық ақша сомасы есеп айырысу шотына аударылды	1030	1010
6	Негізгі өндіріс жұмыстарына жалақы есептелді	8012	3350
7	Жалақыдан жеке табыс салығы есептелді	3350	3120
8	Есепті тұлғалардың есепті сомасы есептен шығарылды	7210	1250

5. Төмендегі шаруашылық операцияларға бухгалтерлік өткізбе беріңіздер.

№	Операция мазмұны	Дт	Кт
1	Өткізілген тауарлар бойынша алынуға тиісті шоттар өтелді	1030	1210
2	Кассадан еңбекақы өтелді	3350	1010
3	Бөлінбеген табыс есебінен резервтік капитал толықтырылды	5510	5410
4	Қоймадан қайта өңдеуге аяқталмаған өндіріс жіберілді	8011	1340
5	Есеп айырысу шотына банктен алынған заимдар келіп түсті	1030	3010
6	Негізгі құралдар сатып алынды	2410	1030
7	Көмекші өндіріс жұмысшыларына жалақы есептелді	8021	3350
8	Негізгі өндіріс құрылғысына мердігерлік тәсіл бойынша жөндеу жұмыстары жүргізілді	8014	3310

6. «Мереке» ЖШС-гі, корпусты жиһазды жинақтаумен айналысады және қорлардың есебін есепке алуда, орташа құн әдісін қолданады.

Келесідей мәліметтер белгілі:

• 1 маусым 2014 жылдағы кәсіпорын қоймасындағы ДСП қалдығы 100 м ²-1м ²-1500 тг;

• 5 маусымда 80 м ²келіп түсті. Құны 1600 тг 1 м² = 1600тг ;

• 6 маусым жиһаз цехына есептен шығарылды 160м^{2, ;}

• 7 маусым күні 50м²-1708 тг мен келіп түсті;

• 8 маусым күні өндіріске 60м² жіберілді.

Анықтау қажет:

1) Өндіріске жіберілген қорлардың өзіндік құнын.

2) Аталмыш операцияларды бухгалтерлік жазбалармен көрсетіңіз.

Шешімі: ДСП - 01.06 100м²*1500=150,000тг

Келіп түсті: 05.06 80м²*1600=128,000

07.06 50м²*1708=85,400

Бір ДСП-нің орташа құны: 150,0+128,0+85,4 =363,4 тг / 230 м² (100+80+60) = 1580 тг

Есептен шығарылған ДСП-нің құны: 160 м² + 60 м^{2 =} 220 м² * 1580тг = 347,6 тыс тг.

Дебит	Кредит	Сомма
1310	1030	213400
8011	1310	347600

7. «Арман» ЖШС-і, су есептегіш құралын 5000 теңгеден сатады және бұл қорларын есептеу үшін ФИФО әдісін қолданады және келесідей мәліметтер белгілі:

• 1 июньдегі қоймадағы тауарлардың қалдығы 10 дана 2200 теңгеден;

• 2 июньде 50 дана 2400 тг келіп түсті;

• 3 июньде компания 16 дананы қолма- қол ақшаға сатты;

• 4 июньде 70 дана 2500 теңгемен келіп түсті;

• 5 июньде 58 дана сатылды.

Анықтау қажет: өткізілген өнімдердің құнын анықтаңыз, оларға бухгалтерлік жазба беріңіз.

Шешімі:

Есепті кезеңде бастапқы және келіп түскен өнімнің көлемі мен бағасы:

- 10 дана * 2200 = 22000 тг

- 50 дана *2400 = 120000 тг

- 70 дана * 2500=175000 тг

Есепті кезеңдегі сатылған өнімдердің көлемі мен бағасы:

16 дана + 58 дана = 74 дана * 5000 тг = 370000 тг

Сатылған өнімнің өзіндік құны 74 дана = 10 дана *2200тг +50 дана *2400 тг +14дана*2500тг = 177000 тг.

Дт Кт

1. Сатып алынған өнімдерге 1330 3310 295000 тг

2. Сатылған өнімдердің құнына 1210 6010 370000 тг

3. Сатылған өнімдердің өзіндік құнына 7010 1330 170000 тг

8. «Май» ЖШС-і, құны 156800 теңгеден ( ҚҚС сомасымен есептелген) компьютер сатып алды. Жойылу құны 0 теңге. Пайдалану мерзімі 2,5 жыл.

Анықтау қажет: түзу сызықты әдіс бойынша амортизацияны есептеңіз, амортизациялық аударымдар нормасын анықтаңыз және бұл операцияларға бухгалтерлік жазба беріңіз.

Шешімі: Дт Кт

2414 3310 140000 тг

1420 3130 168000 тг

2423 2413 56000 тг

Негізгі құралдың бастапқы құнын анықтау: 112% - 156800 тг

12% - х =1568000*12/112= 168000тг

156800 – 16800=140000 тг

Амортизация нормасы: 140000/2,5=56000/140000*100%= 40%

9. «Арман» ЖШС-і, құны 3360000 соның ішінде 360000тг ҚҚС сомасы. құрылғы сатып алды. Жойылу құны 300000 тг. Пайдалану мерзімі 4 жыл.

Анықтау қажет: төмендетілген құн әдісі бойынша амортизацияны есепте және екі еселенген амортизацияны қолданыңыз.

Шешімі: Амортизация нормасы: 3360000-360000-300000=2700000/4= 675000 / 3000000 *100% = 22.5%

1) 3000,0-135.0 = 1650,0

2) 1650,0-742.500 = 907.500

3) 907.500-408.375 = 499.125

4) 499.125-199.125=300.0

10. «Бек» ЖШС құны ҚҚС сомасы есептелгенде 790000 тенгелік микроавтобус сатып алды. Жойылу құны 60000 тенге. Жүрілім көлемі 480000 км, июнь айында 800 км жүрген.

Анықтау қажет: июнь айындағы амортизация сомасын , өндірістік әдіс арқылы анықтаңыз және бұл операцияларға бухгалтерлік өткізбе беріңіз.

Шешімі:

790000----- 112%

Х ------ 100%

Х=790000*100 = 705357

112

A norm =70535357-60000/ = 1,34

480000

800 км*1,34=1072тг

11. Төмендегі мәліметтердің негізінде еңбекақыны және олардан болатын ұсталымдарды сонымен қатар төленетін еңбек ақы соманы есептеңіз:

Менеджер маманы:

1.Оклад – 120000 тг.

2. Бір айдағы жұмыс уақыты – 20 күн.

3. жұмыс істеген уақыты -18 күн.

Анықтау қажет: жалақы сомасын, одан болатын ұсталым сомасын, төленуге тиісті еңбекақы сомасы және оларға бухгалтерлік жазба беріңіз.

120000 / 20= 6000тг

60000*18=108000

Зейнет-ақы жарнасы: 108000-10%=10800тг; 108000-10800=97200;

Жеке табыс салығы: 97200-21364 (ЖЕМ)=75836; 75836*10%=7583,6

Жалақы: 97200-7583,6 = 89616,4 тг

Дебет	Кредет	Сома
7210	3350	108000
3350	3220	10800
3350	3120	7583,6
3350	1010	89616,4

12. Төленуші мәліметтердің негізінде жалақы сомасын есептеңіз, одан болатын аударымдар сомасын табыңыз.

Сауда агенті маманы:

1. Жалақы кесімді нысан бойынша есептеледі, яғни сауда түсімінің - 3%.

2. Премия жоспардан тыс соманың - 5%.

3. бір айдағы жоспарланған сауда айналымы - 3200000 тг.

4. нақты тауар айналымы – 3400000 тг.

Шешімі:

3,400,000-3,200,000=200,000; 200,000*5%=10,000

3,200,000*3%=96,000; 96,000+10,000=106,000

106,000-10,600-21364= 74036*10%= 7403.6

Дебит	Кредит	Сомма
7210	3350	106,000
3350	3220	10,600
3350	3120	7403.6
3350	1010	87996.4

13. Төмендегі мәліметтердің негізінде еңбекақыны және олардан болатын ұсталымдарды сонымен қатар төленетін соманы есептеңіз:

Менеджер маманы:

1.Оклад – 150000 тг

2.бір айдағы жұмыс уақыты - 25күн.

3. жұмыс істеген уақыты - 22күн.

Анықтау қажет: есесптелінген жалақы сомасын, одан болатын аударым сомасын, (әлеуметтік салық әлеуметтік сақтандыру ) және ұсталымдар сомасын анықтаңыз.

Шешімі: 150000/25=6000; 6000*22=132000

Зейнет-ақы қорына аударым: 132000*10%=13200

132000-13200=118800тг-21364=97436тг

Жеке табыс салығы: 97436*10%=9743,6

Жалақы: 132000-(13200+9743,6)=109056,4тг

операциялар	Дт	Кт	Сомма
Жалақы есептелді	7210	3350	132000
Ұсталымдар ұсталды	3350	3220	132000
Жеке табыс салығы	3350	3120	9743,6
Кассадан ақша берілді	3350	1010	109056,4
Әлеуметтік салық	7210	3150	7128 тг
		3210	5940 тг

14. Төленуші мәліметтердің негізінде жалақы сомасын есептеңіз, одан болатын аударымдар сомасын тап.

Сауда агенті маманы:

1.Жалақы кесімді нысан бойынша есептеледі, яғни сауда түсімінің - 5%.

2.Премия жоспардан тыс соманың - 7%.

3.бір айдағы жоспарланған сауда айналымы – 4800000 тг.

4.нақты тауар айналымы – 4950000 тг.

Есептелген жалақы сомасын, одан болатын аударым сомасын (әлеуметтік салық әлеуметтік сақтандыру ), және ұсталымдар сомасын анықтаңыз.

Шешімі: 4950000-4800000=150000тг*7%=10500 тг

4800000*5%= 240000 тг+10500 тг = 250500 тг.

Зейнет-ақы қорына аударым: 250500*10%=25050

250500-25050-21364=2014086 тг

Жеке табыс салығы: 204086*10%=20408 тг

Жалақы: 250500-(25050+20408)= 205042тг

операциялар	Дт	Кт	Сомма
Жалақы есептелді	7110	3350	250500
Зейет ақы жарнасы	3350	3220	25050
Жеке табыс салығы	3350	3120	20408
Кассадан ақша берілді	3350	1010	205042тг
Әлеуметтік салық	7110	3150	13527тг
		3210	11272,5 тг