1.4.Плитаны есептеу.

Еспетік адымдар мен жүктемелер. Плитаның есептік адымы саңылаулар арақашықтықтарына тең, яғни қосалқы арқалықтардың шекараларының арасындағы қашықтыққа тең. (4.23, a- сурет).

l₀₁=l₁ - b_sb = 166–20=146см

Плитаның 2 шекті адымдары үшін есептік адым юолып шеткі қосалқы аралықтардың шеттерінен плитаның қабырғадағы тірегінің өсіне дейінгі аралық жатады

l’₀₁ =l’₁ - 20 - b_sb/2 + c/2 = 166 - 20 - 20/2 + 12/2 =142.

Жүктеме	Жүктеме көрсеткіші ɤf=1кН/м2	Жүктеме кезіндегі сенімділік кэф.	Жүктеме көрсеткіштері ɤf>1кН/м2
Тұрақты g Аражабын еден σ=15мм, ρ=2000кг/м3 0,015∙2,0∙9,81∙0,95 Цемент ерітіндісі σ=22мм, ρ=2200кг/м3 0,022∙2,2∙9,81∙0,95 Аражабын σ=60мм, ρ=2500кг/м3 0,057∙2,5∙9,81∙0,95 Барлығы g Пайдалы ʋ=9,2∙0,95	0,28 0,451 1,32 2 8.74	1,1 1,3 1,4 - 1,4	0,31 0,586 1,85 2,74 12,23

4.15 - кесте

Ұзын бағытта плитаның есептік адымы бас арқалықтардың шеттерінің арақашықтығына тең

l₀₂ = l₂ - b_mb = 700– 25 = 675см.

Бұл формулаларда: l₁– қосалқы арқалықтардың өсіндегі плитаның орта адымдары; b_sb– қосалқы арқалықтардың қабырғасының ені; l’₁– плитаның шеткі адымдары, ғимараттың қабырғасындағы бөліктік өспен қосалқы арқалықтың өсінің арасындағы адым, 20– қабырғаның ігкі шекарасынан бөліктік өске дейінгі аралық, c– плитаның қабырғаға тірелуінің тереңдігі; l₂– плитаның бас арқалық өстеріндегі орта адымдары; b_mb– бас арқалықтардың қабырғаларының ені. Плитаның есептік адымдарының қатынасы

l₀₂/ l₀₁ = 6,75/1,46 = 4,6> 3

болғандықтан, плитаны арқалықтық қысқа адымдарының брйымен есептейміз. 4.15 – кестеде үймереттің қолданылуы бойынша сенімділік коэффициенті 0,95 ескеріліп, плитаның жүктелуін анықтау келтірілген.

Плитаның 1м²– на берілетін толық жүктеме q = g + ʋ = 2,686+ 7,98= 10,67 кН/м² Плитаны есептеу үшін ені 1м болатын жолақты бөліп аламыз және оны ені b=100см болатын көпаралық қиылмайтын арқалық деп есептейміз. 4.22 – суретте I және II есептік жолақтар берілген. Плитаның есептік жолағының 1м-не түсетін толық есептік жүктеме q= 10,67∙1= 10,67кН/м.

М жүктемесінен болатын күш. Июші моменттерді, күшті қайта таратуды ескере отырып пластикалық деформация салдарынан анықтаймыз. Плитаның еспетік сызбасы мен жүктемелері . 4.23, б– суретте келтірілген.

Шеткі адым мен бірінші аралық тіректе

М₁=-Mв = ±q l’²₀2/11= ± 10,67∙ 1,42²/11= ± 2кН∙м

Ортаңғы адымдар мен ортаңғы тіректерде

M_II = M_III = - Mc = ±q l’²₀2/16 = ± 10,67∙ 1,46²/16 = ± 1.4кН∙м

Плитаның қабылданған қалыңдығын тексерейік.

Есептеуді 5-блок –сызба, 4 – қосымша бойынша орындаймыз.

1. ξ=0,15 және b=1000мм деп қабылдаймыз.

2. α_m = ξ( 1 - 0,5 ξ ) = 0,15( 1 – 0,5∙ 0,15) = 0,139

3. h₀ = 3,16мм

4. Плитаның созылған қырынан 40 мм қорғаушы бетон қабаты жағдайындағы созылған арматураның ауырлық центріне дейін қабылдап, жұмысшы арматураның диаметрін 10 мм деп шамалаймыз:

а = 10 + 10 / 2 = 15мм.

5. h = h₀ + a = 31,6+ 15 = 46,6

Қиманың беріктігін есептеу. Есептеудің мақсаты плитаның адымдарындағы және тіректеріндегі арматураның қимасын анықтауда және 5-блок –сызба, 4 – қосымша бойынша орындалады. Плитаны есептейміз, жан жақтары арқалықтармен қоршалмаған, I жолақ (және 5-блок –сызба, 4 – қосымша).

Шеткі адымдар мен алғашқы аралық тіректер үстінде

М₁ = -M_в = ±2 кН∙м

Арматураның диаметрі 5мм,R_s= 360 Мпа.

1. а=15 кезіндегі қиманың есептік биіктік

h₀ = h – a = 46,6 – 15 = 31,6 мм.

2. ω = α – 0,008R_b = 0,85 – 0,008*13,05= 0,7456

3. ɣ_b2 = 1.

4. σ_sc,u = 400 МПа.

5.

6.

_7.

_8.

_9.

_10.

_{11. Арматураның қимасының ауданы}

_{Ортаңғы адымдар мен ортаңғы тіректер үстінде}

9.

10. ζ = 0,97.

11.

_{Арқалықтармен қоршалған плиталарда жұмысшы арматураның қимасын 20% кемітілген ишюі момент арқылы анықтаймыз, I жолақ(4,22-сурет,5-қосымша).}

_{II жолақтың ортаңғы адымдары мен ортаңғы тіректерінің үстінде}

6.

10. ζ = 0,96.

_11.

Дәнекерлеуші торларды МеМСТ 8478-81 «Темірбетон құрылымдарына арналған дәнекерленген торлар» талаптарына сәйкес құрастырамыз пп. 1.5, 1.6 және т.б.

Тордың маркасының шартты белгіленуі

Мұндағы, D-бойлық стержендер диаметрі; v-бойлық стержендер адымы; d-көлденең стержендер адымы; u-көлденеңстержендер адымы;A-тордың ені; L-тордың ұзындығы; с₁ мен с₂-бойлық стержендердің бос ұштары.

D және d диаметрлерінен соң арматураның классы көрсетіледі. Бойлық жұмысшы арматурасы бар торлардың D-бойлық жұмысшы стержендердің диаметрін 10мм-ге дейін қабылдаймыз. Торладрың А-ені 3800мм-ден аспауы қажет. Бойлық стержендердің v-адымы 50-ге, 500мм-ден артық және 100 мм-ден кем болмауы керек; көлденең стержендердің u-адымы 25-ке еселі, 400мм-ден және 50мм-ден кем болмауы қажет.

Плитаны бойлық жұмысшы арматуралы дәнекерленген рулонды торлармен арматуралау (І нұсқа). Плитаның 1м-не дәнекерленген рулонды торлардың жұмысшы стержендердің диаметрі мен адымын 4,16-кесте бойынша таңдаймыз, ал үлестірілуін, жұмысшы стержендердің диаметрі мен адымына байланысты, 4,17-кесте бойынша таңдаймыз. Жұмысшы стержендерінің адымын 200мм-ден асырмай, ал үлестіруші стержендердің адымын 250-350мм, алайда әрқашанда 50мм еселі етіп қабылдаймыз.

Бойлық жұмысшы арматуралы рулонды торларды бас арқалықтың бойымен барлық адымдардың плиталарының төменімен және барлық тіректердің үстімен төсейміз.

Адымдардың плиталарының төменінде төселетін рулонды тор жоғары аймаққа бөлгіш өстен, әр жағына, плита адымының ¼ бөлігінен бастап ауысады.

Бас арқалықтар арасына 3 немесе 4 торды үлестіруші стержендерін жұмысшы арматураның адымына тең етіп беттестіре төсеуге болады. 3 тор болған жағдайда әрқайсысының төмендегіден кем болмауы керек:

4 тор болғанда

Мұндағы 0,25-бас арқалықтың қабырғасының ені, 2,3 және 4-қабылданытын торлар саны, 0,15-жұмысшы арматураның адымына тең үйлестіруші стержендердің беттесуінің ұзындығы, 0,025 – үлестіруші стержендердің бос ұштарының ұзындығы. Арматураны таңдау мен торды құрастыруды орта адымдардан бастаймыз. 1 мен 2, 6 мен 7 (І жолақ) өстер арасындағы аумақтың плитасының ортаңғы адымдары үшін және ортаңғы тіректер үстіне диаметрі 5мм, адымды 15мм (4,16-кесте), A_s=196мм²>168мм² болатын С1 торын қабылдаймыз.

Жұмысшы арматураның диаметрі 5мм және адымы 200мм болғанда, үлестіруші стержендер үшін диаметрін 3мм, адымын 350 мм деп қабылдаймыз (4.17-кесте).

Тордың маркасы

Шеткі адымдар мен бірінші аралық тіректер үшін С2 қосымша торы бар С1 торын төсейміз. Жұмысшы стержендердің диаметрі 3мм болғанда қосымша торлардың арматурасының қимасының ауданы.

мм²

Жұмысшы стержендерінің диаметрі 3мм, адымы 150 болатын С2 қосымша торын қабылдаймыз. Арматураның қимасы A_s=47мм²>42,24мм². Көлденең стержендер үшін диаметрін 3мм, адымын 400мм етіп қабылдаймыз;

С1 торының стыктары мен С2 торының стыктары вразбежку болу үшін С2 тордың енін азырақ 1680мм етіп қабылдаймыз.

2 мен 6 (ІІ жолақ) осьтері арасындағы аймақтардың плиталардың ортаңғы адымдарын арматуралау үшін стержендерінің диаметрін 5мм және 125мм, арматурасының қимасының ауданы A_s=157мм²>135мм² болатын С3 торды қабылдаймыз.

С3 тордың көлденең стержендерінің диаметрін 3мм, 350мм деп қабылдаймыз:

ІІ жолақтың шеткі адымдарында және бірінші аралық тіректердің үстіне жұмысшы арматурасының диаметрі 3мм болатын С4 қосымша торы бас С3 торды төсейміз. Қосымша торлардың арматураның қимасының ауданы төмендегіден кем болмау керек:

мм²

С4 тордың жұмысшы стержендерінің диаметрі 4мм, адымын 150мм деп қабылдаймыз. Бұл стержендердің қимасының ауданы:

A_s=84мм²>79,62мм²

Көлденең стержендердің диаметрі 3мм, адымы 350:

Шеткі адымдар мен бірінші аралық тіректерінің үстіндегі торлардың стыктарының санын азайту үшін екінші С2 мен С4 торлардың жұмысшы арматурасын көлденең етіп қабылдауға болады;

Плитаның жұмысшы арматурасы бойлық болатын дәнекерленген тормен арматуралануы 4,24-суретте келтірілген.

Плитаны жұмысшы арматурасы көлденең болатын дәнекерленген рулонды төмен арматуралау (ІІ нұсқа). Жұмысшы арматурасы бар рулонды тормен арматуралау кезіндегі адыстар мен тіректер үстіндегі арматураның қимасы А-ІІ класты және есептік кедергісі R_s=280МПа. Есептеуді 4 блок-сызба, 4-қосымша бойынша жүргіземіз.

Плитаның қимасының пайдалы биіктігі:

болғандағы шекті адымдар мен бірінші аралық тіректер үстінде:

ζ = 0,93

болғандағы ортаңғы адымдар мен ортаңғы аралық тіректер үстінде:

ζ = 0,953.

Ортаңғы адымдардағы аралықпен қоршалған плиталар мен ортаңғы тіректердің үстіндегі момент 20% кемиді, яғни 0,8 коэффициентін енгіземіз

ζ = 0,963

Жұмысшы стержендерінің диаметрі 6 мм немесе одан да көп болғанда дәнекерленуші торлардың жұмысшы арматуралары көлденең етіп жобаланады және қосалқы арқалықтардың жиектерінің арасындағы қашықтыққа тең.

_{1 мен 2, 6 мен 7 (I жолақ) өстер арасындағы аумақтардағы ортаңғы адымдардағы және ортаңғы тіректер үстіндегі С1 және C2 торларының жұмысшы арматурасының диаметрін 6 мм, адамын 200 мм деп қабылдаймыз.}

АS = 141 мм2>139мм2

C1 және С2 торлардың бойлық үлестіруші стержендерінің диаметрін 3 мм, Bp-I класты болаттан, адамын 350 мм етіп қабылдаймыз.

С1 1800

Тіректер үстіндегі торлардың ені 1,1 м болады;

С2 1100

Шекті адымдарда және бірінші аралық тіректер үстіндегі C3 пен С4 торлардың жұмысшы арматурасының диаметрін 6 мм және адымын 125 мм етіп қабылдаймыз.

АS =226мм2 >194 мм2

Үлестіруші стержендерін Bp-I кластан диаметрін 4мм, адымын 350 мм етіп қабылдаймыз.

Адымдарда С3 тордың ені 1,8 м болып төселеді

С3 1800

ал тіректер үстіндегі С4 тордың ені 1,1 м болады;

С4 1100

2мен 6 (II жолақ) өстер арасындағы аймақтағы ортаңғы адымдар мен ортаңғы тірек үстіндегі стержендер диаметрі 6 мм және адымы 200 мм болғандағы арматуралардың қимасы

АS = 189 мм2 >151 мм2

Жұмысшы арматураның қимасының ауданы есеп бойынша қажетті ауданнан 45% артық. Берілген жағдайда дәнекерленуші торды жұмысшы арматурасын көлденең етіп, армаура класын Bp-I, диаметрін 5 мм етіп қабылдау керек.

Сонда арматураның қимасы:

Адымдардағы С5 торлардың адамын 200 мм етіп қабылдаймыз.

_{Тордың маркасы}

ал ортаңғы тіректерде – C6 тордың енін 1,1 м етіп

_{Тордың маркасы}

Шекті адымдар мен бірінші аралық тіректер үстіндегі 2 – 6 өстердегі плиталар үшін торларды 1 мен 2,6 мен 7 өстер арасындағы аймақтардағы плиталардағыдай, яғни C3 пен С4 торларды қабылдаймыз.