3. Оқытуд міндеттері:

• жұмысшылардың денсаулығына әсер ететін негізгі зиянды факторлық топтармен таныстыру,

• жұмысшылардың денсаулық жағдайын зерттеудегі негізгі әдістермен таныстыру,

• жұмысшылардың уақытша жұмысқа жарамсыздығы ауруларын анализдеуге қолданылтан негізгі көрсеткіштердің тізімімен таныстыру,

• кәсіптік зиянды факторларға тәуелді жұмысшыларда болатын ауруларды бағалау және уақытша жұмысқа жарамсыз жұмысшылардың ауруын анализдеу кезінде қолданатын негізгі көрсеткіштерді есептеуді тәжірибелік оқыту.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Жұмысшылардың денсаулық жағдайына әсер ететін зиянды факторлардың негізгі топтары .

2. Аурушаңдықты зерттеудің негізгі әдістері.

3. Кәсіпорындарда жұмысшылардың денсаулығын келіп тексерілуі бойынша зерттеу.

4. Алдын алу медициналық тексерулердің қорытындысы бойынша жұмысшылардың аурушаңдығын зертеу.

5. Өлім себебіне байланысты өндірістегі жұмысшылардың денсаулық жағдайын зерттеу.

6. Жұмысшылардың денсаулық жағдайын анализдеу және тіркеу үшін қабылданатын құжаттар.

7. Жұмысшылардың денсаулық жағдайын анализдеуге қолданылатын негізгі статистикалық көрсеткіштер.

5. Оқыту және жүргізу әдістері:біріккен (бірігіп жұмыс істеу, дискуссия, кейс-кезіңдер).

6. Әдебиет:

Негізгі

1. Измеров Н. Ф., Кириллов В.Ф. Гигиена труда. Оқулық. Москва, 2008.-б. 495-500.

2. Гигиена. /Кенесариев У.И., Тогузбаева К.К. и др., Оқулық Алматы. 2009 г. - 668 б.

3. Руководство по санитарной экспертизе в области гигиены труда. Под ред д.м.н., проф. Сраубаева Е.Н., Белоног А.А. – Караганда, 2008. –б. 426-446.

Қосымша

1. Методика изучения производственного микроклимата и его влияния на организм работающих. Под.ред. к.м.н. Жакеновой С.Р. Учебно-методическое пособие. ISBN 9965-406-50-2. –Караганда, 2005. –б. 1-56.

2. Галаева А.И. Производственные аэрозоли, их гигиеническая оценка и нормирование. Методы исследования и профилактика пылевой профпатологии. Учебное пособие. –Караганда, 2008. – б.1-80.

3. Қазақстан Республикасының ірі өнеркәсіп салаларындағы еңбек гигиенасы. Оқу әдістемелік құрал /Тоғызбаева Қ.Қ. – Алматы, 2010, – б. 1-73.

4. Бейнетерминалдармен жұмыс істеу кезіндегі еңбек гигиенасы. Оқу әдістемлік құрал /Тоғызбаева Қ.Қ. – Алматы, 2010– б. 1-68.

5. Пругло Г.Ю. Использование компьютерных технологий в медицинской статистике. – Алматы, 2004.- б. 1-51.

7. Бақылау (сұрақтар, жағдайлық есептер)

Сұрақтар

1. Жұмысшылардың денсаулығына әсер ететін қандай факторлар биологиялыққа жатады?

2. Жұмысшылардың денсаулығына әсер ететін қандай факторлар медико-әлеументтік жатады?

3. Қандай факторлар тұрғындардың медициналық мекемелерге келіп қаралуына себеп болады?

4. Қандай факторлар өндірістікке жатады?

5. Медициналық мекемелерге емдік көмек алу мақсатымен қаралған жұмысшылардың аурушаңдығын зерттеуде қандай құжаттар қолданалады?

6. Алдын ала медициналық тексерудің қорытындысы бойынша жұмысшылардың денсаулық жағдайы қалай бағаланады?

7. Жұмысшылардың өлім себептері қалай бағаланады?

8. Жұмысшылардың денсаулық жағдайын анализдеу және тіркеуде қандай негізгі құжаттар қабылданады?.

9. « Жұмысшы топтың ауысу коэффициенті» қандай негізгі көрсеткіштер бойынша есептеледі?

10. «Әртүрлі ауру топтары бойынша уақытша жұмысқа жарамсыздардың жағдайлық құрамы» қандай негізгі көрсеткіштер бойынша есептеледі ?

11. «Әртүрлі ауру топтары бойынша уақытша жұмысқа жарамсыздардың уақытының құрамы» қандай негізгі көрсеткіштер бойынша есептеледі ?

12. «Ауыру адамдардың көрсеткіштері» қандай негізгі көрсеткіштер бойынша есептеледі?

13. « Жалпы ауырғандардың ішінде созылмалы аурулары бар жұмысшылар» қандай негізгі көрсеткіштер бойынша есептеледі ?

14. «Ауырмағандар санының көрсеткіші» қандай негізгі көрсеткіштер бойынша есептеледі?

15. «Ауруы бойынша уақытша жұмысқа жарамсыздардың көрсеткіштері» қандай негізгі көрсеткіштер бойынша есептеледі?

16. « Уақытша жұмысқа жарамсыздардың уақытының көрсеткіштері» қандай негізгі көрсеткіштер бойынша есептеледі?

Ситуациалық есептер

1 есеп. Жануарлар кешенін тексеру кезінде ( 110 мың шошқа) табылған, жұмысшылар үйенді жинауды және шығаруды қолмен жүргізеді. Әрбір жұмысшының жұмыс уақытындағы жүктің қосынды массасы 7600 кг құрайды.

Тапсырма :

1. Кешендегі әрбір жұмысшы әйелдің еңбек жағдайын гигиеналық класификацияға сәйкес бағалаңыз.

2. Еңбек ниниенасы маманына қандай зертханалық-аспапен тексеру керек

3. Қандай құжаттар толтырылады.

2 есеп. Балық консервілеу зауытын кешенді тексеру кезінде мұздатқыштың камерасына балықты әйелдер таситыны анықталды. Балық кебу тақьасы арқылы бір дөңгелекті арбамен тасымалданады, жүктің салмағы 50 кг дейін жетеді, жұмысшы әйелдердің жұмысы камерада және ашық платформадағы мұздатқыштың жұмысымен кезектесіп тұрады. Жұмыс уақытының 50% мұздатқыш камерада.

Тапсырма :

1. Жұмысшы еңбек жағдайына кешенді, гигиеналық класификацияға сәйкес бағалаңыз.

2. Еңбек ниниенасы маманына қандай зертханалық-аспапен тексеру керек

3. Қандай құжаттар толтырылады.

3 есеп. Механикалық ұста престеу цехында орындалатын өндірістік процесс. Ұсташының жұмыс орнында жылы кезеңде ауа температурасы +30-32 ⁰C дейін көтеріледі.

Тапсырма :

1. Жұмысшы еңбек жағдайына кешенді, гигиеналық класификацияға сәйкес бағалаңыз.

2. Еңбек ниниенасы маманына қандай зертханалық-аспапен тексеру керек

3. Қандай құжаттар толтырылады.

4 есеп. Тесіп- айналдырғыш өндірісте жұмыс тігін құралдарымен компрессті орнатулармен байланысты. Олардың дыбыстық толқындары тігіншілердің жұмыс орнына бағытталған. Сонымен қатар, тыныс алу жүйесіне қағаз шаңдары түседі. Жарық араласқан, жасанды жарық тек бір өндірістік бөлігінде бар.

Тапсырма :

1. Жұмысшы еңбек жағдайына кешенді, гигиеналық класификацияға сәйкес бағалаңыз.

2. Еңбек ниниенасы маманына қандай зертханалық-аспапен тексеру керек

3. Қандай құжаттар толтырылады.

5 есеп. Тоқыма фабрикасының тігін цехында кезеңді медициналық тексеру кезінде жұмысшы әйелдер жұмыс ауысымының аяғында жалпы шаршау, қолдың, қолдың және аяқтың бұлшықетінің ауруына, естүдің төмендеуіне шағымданған.

Тапсырма :

1. Жұмысшы еңбек жағдайына кешенді, гигиеналық класификацияға сәйкес бағалаңыз.

2. Еңбек ниниенасы маманына қандай зертханалық-аспапен тексеру керек

3. Қандай құжаттар толтырылады.