4 Мантаждау бөлімі

Сурет 4,1. Жабдықтарды жинақтау

4.1 Өндірістік процессті қамтамасыз ететін негізгі жүйелерді есептеу

Жабдықтың жүктелу графигі жабдықтың жүктелу деңгейін талдауға мүмкіндік береді.

Жүктелу графигін тұрғызуда әрбір машинаның бір ауысымдағы (8 сағ) жұмыс ұзақтығы есептеледі де өндіріс процессіндегі оның қосылу және ажыратылу уақыттары анықталады.

Қаймақ цехының тәуліктік өнімділігі 600 кг/тәулік. Цех тәулігінде үш ауысымда жұмыс жасайды, сәйкесінше бір ауысымда 200 кг/ауысым болады.

Дайын өніммен шикізатты сақтау камералары тәулік бойына жұмыс жасайды. Әр циклда технологиялық процестің барлық кезеңдерін қарастыру қажет. Жабдықтың жүктелу графигі 3.4 – суретте келтірілген.

Сурет 4,2. Жабдықтың жүктелу графигі

Жабдықтың жүктелу графигі негізінде энергиямен қамтамасыз ету графигі тұрғызылады. Әрбір агрегаттың қосылып тұрған уақыты жүктелу графигінде міндетті түрде көрсетіледі. Ордината өсі бойынша машинаның паспорттық мәліметтеріне байланысты қуат жүргізіледі. Жеке механизмдердің жұмыс уақыты бірдей болғанда қуаттары біріктіріледі. Иілген сатылы фигура электр жабдықтарының жүктелу графигін көрсетеді. Ол 3.5 – суретте көрсетілген.

Электрмен қамсыздандырылу графигі технологиялық желінің пайдалануы мүмкін электр энергиясын максималды есептеуге мүмкіндік береді.

Сурет 4,3. Электр тогын пайдалану графигі

Сумен қамтамасыз ету графигі күн ішіндегі судың шығынын шамамен көрсетеді. Жабдықты жуу әр ауаысым сайын іске асырылады (жеке 5..10л), су шығынын әр агрегатқа 30...50 л етіп қабылдаймыз. Ауысым соңында 100 л. сумен өндірістік жайды ылғалдап тазалау жүргізіледі. Аталған жабдықтардың жұмысына су шығыны паспорттық шығынына және ауысымдағы жұмыс уақытына сәйкес алынады.

Сумен қамсыздандыру гарфигі судың максималды берілуін және қажетті судың көлемін сақтауға қажетті суарынды мұнараның көлемін (су құбырының апаттық жағдайында) анықтау шін құрастырылады. Су шығыны 3.3 кестеде келтірілген.

Су шығыны жабдықты және өндірістік жайды санитарлық өңдеуге, жұмысшылардың жеке гигиенасына, жабдықтың жұмысына шығындалатын су шыныдарынан құралады.

Жұмысшылардың жеке гигиенасына шығындалатын су шығыны Л_гр, л мына формула бойынша анықталады

Л_гр=g·N_р (4.1)

мұндағы g – бір жұмысшыға жұмсалатын су шығынының нормасы, л/ауысым;

N_р – бір ауысымдағы жұмысшылардың штаты, адам, 3.1 кесте.

Л_гр = 25·8=200 л/ауысым

4.1 – кесте. Қаймақ өндіру цехындағы су шығыны

Су тұтынушының аталуы	Су шығыны, л/ауысым
Жабдықты санитарлық өңдеу Жайды санитарлық өңдеу Жұмысшылардың жеке гигиенасы Виброараластырғыш жұмысы Қалыптандырғыш жұмысы Гомогенизатор жұмысы Пластиналы пастерлеу–салқындату қондырғысынң жұмысы Құбырлық салқындатқыштың жұмысы Ашытқы дайындау жабдығының жұмысы Кілегей жетілдіргіштің жұмысы	400 100 200 42 40 28 73,5 12 10 30

Су мөлшері Q_о, л, (4.2) формул бойынша анықталады

Q_о = С_оо+С_оп+Л_гр +Р_в+ Р_н+Р_г+ Р_пп+Р_то+Р_з+Р_с (4.2)

мұндағы С_оо – жабдықты санитарлық өңдеуге жұмсалатын су шығыны, л/ауысым;

С_оп – жайды санитарлық өңдеуге жұмсалатын су шығыны, л/ауысым;

Л_гр – жұмысшылардың жеке гигиенасына шығындалатын су шығыны, л/ауысым;

Р_в– виброараластырғыштың жұмысына жұмсалатын су шығыны л/ауысым;

Р_н– қалыптандырғыш жұмысына шығындалатын су шығыныа, л/ауысым;

Р_г– гомогенизатор жұмысына жұмсалатын су шығыны, л/ауысым;

Р_пп – пластиналы пастерлеу – салқындату қондырғысының жұмысына шығындалатын су, л/ауысым;

Р_то – құбырлық салқындатқыштың жұмысына шығындалатын су шығыны, л/ауысым;

Р_з – ашытқы дайындау жабдығының жұмысына жұмсалатын су шығыны, л/ауысым;

Р_с – кілегей жетілдіргіш жұмысына жұмсалатын су шығыны, л/ауысым

Судың жалпы шығыны мынаны құрайды:

Q_o = 400+100+200+42+40+28+73,5+12+10+30=935,5 л/ауысым

Технологиялық желінің сумен қамсыздандыру графигі 4.4 – суретте келтірілген

Сурет 4.4. Технологиялық желінің сумен қамсыздандыру графигі

Графиктен көріп отырғанымыздай, судың ең көп шығыны ауысымның басында (санитарлық өңдеу) және ауысым соңында, жұмысшыларға арналған жуыну қондырғылары.

Жылыту жүйесінің жүйесіне есептеу жүргіземіз. Негізгі цехтың жылу шығынын жуықтап есептейміз Q_о Вт, ол 3.6 формула бойынша анықталады

Q_o = 0,8·V·g·(t_в–t_н) (4.3)

мұндағы Q_о – негізгі цехты жылытуға шығындалатын жылу, Вт;

V – цех көлемі, м³;

g – меншікті жылу шығындары, g = 0,29 Вт/(м² к);

t_в – жай ішіндегі ауаның температурасы, t_в = 18ºС;

t_н – қысқы уақыттағы орташа климатты аудандағы сыртқы ауаның есептік температурасы, t_н = –25ºС [10].

Цех көлемі V, м³, (3.7) формула бойынша анықталады

V = S_o·h (4.4)

мұндағы S_o – цех көлемі, м², S_o = 288 м²;

h – цех биіктігі, м, h = 4,5 м.

V = 288·4,5 = 1296 м³

Ғимаратты жылытуға жұмсалатынжылу шығыны мынаны құрайды. :

Q_o = 0,8·1296·0,29·(18–(–25)) = 12929 Вт

Жылытуға жұмсалатын жылудың жылдық шығыны, Q_ог, Вт, мына формула бойынша анықталады (4.5)

Q_ог = 0,8·V·g·(t_в– t_сг)·N_ос (4.5)

мұндағы t_сг – сыртқы ауаның орташа жылдық температурасы, t_сг = –3,2º С;

N_oc – жылыту кезеңінің күндер саныа, N_oc = 212 күн.

Цехты жылытуға жұмсалатын жылудың жылдық шығыны

Q_ог = 0,8·1296·0,29·(18–(–3,2))·212 = 2,7·10⁶ Вт

1 Вт = 0,86 ккал, сәйкесінше

Q_ог =2,7 ·10⁶ · 0,86 = 2,36 Гкал

Желдету жүйесінің есебін жүргіземіз. Желдетілетін ауаның жалпы мөлмері, L_в, м³, (3.9) формула арқылы есептеледі:

L_в=0,6·V·n (4.6)

мұндағы 0,6 – желдетілетін жайдың үлесі;

V – желдетілетін жайдың көлемі, м³;

n – ауа алмасудың орташа еселігі, n=4.

L_в = 0,6·1296·4 =3110,4 м³

Электроқозғалтқыштың бекітілген қуаты, N_Y, кВт, келетін және шығарылатын желдету қондырғыларында мына формула бойынша есептеледі (4.7)

(4.7)

мұндағы L_в – желденетін ауаның жалпы мөлшері, м³;

H – ауа келтіретін жүйелердің орташа кедергісі, Н=500 Па;

η – желдеткіштің пайдалы әсер коэффициенті, η=0,7;

1,2 – бекітілген қуатқа орташа коэффициент қоры [9].

кВт

Желдетуге жұмсалатын жылдық электр энергиясының шығыны N_г, кВт·сағ, (3.11) формула бойынша анықталады

N_г = N_Y·Т·n_р·n (4.8)

мұндағы N_Y – электроқозғалтқыштардың бекітілген қуаты, кВт;

Т – ауысымның ұзақтығы, сағ, Т=8 сағ;

n_p – жылдағы жұмысшы күндердің саны, n_p=300 күн;

n – тәуләктегі ауысым саны.

N_г = 0,74·8·300·3 = 5332,2 кВт

3.6 Жөндеу қызметінің жұмысын жоспарлау және ұйымдастыру

Қаймақ өндірудің технологиялық желісіне инженерлік–техникалық қызмет көрсетудің негізгі міндеті технологиялық процесске сәйкес жабдықтың бұзылмай жұмыс істеуін қамтамасыз ету, минималды шығында берілген параметрлерді қалыпты ұстау болып табылады. Пайдалану кезінде бақылау, басқару және қорғау аспаптарына, жабдықтар жүйесінде техникалық сұйықтық пен майлау материалдарымен толықтығына аса көңіл аударылады. Себебі осы жүйелердің күйінен жабдықтардың сенімді және қауіпсіз жұмысы тәуелді.

Мекемедегі инженерлік – техникалық қамтамасыз етуді жоспарлау мен ұйымдастырумен инженер–механик айналысады, ол жабдықтарға техникалық қызмет көрсету мен жөндеу жұмыстары жүргізуге қажетті, сонымен қатар барлық қажетті материалдар мен қосалқы бөлшектердің қорының болуын қажетті құжаттамаға сай құрастырады.

Желідегі технологиялық жабдықтың жұмыс қабілеттілігін сақтау бірқалыпты ұстау үшін жоспарлы–ескертіп жөндеу қызметтері жасақталады, олар жөндеу аралық техникалық қызмет көрсету және профилактикалық бақылаудан (О), ағымдық (Т), орташа (С) және капталды (К) жөндеу түрлерінен тұрады. Үзлістерде өндіріс режимін бұзбай орындалады.

Бақылау мен жөндеуді жоспарлау жоспар–графикті жөндеу циклы бойынша, жөндеу аралық және бақылау аралық периодтар бойынша құрады.

Жоспар–графикті құрастырудағы алғашқыларына жабдық күрделілігі мен жөндеу циклының құрылымы бойынша жөндеу циклының разряды болып табылады.

Технологиялық желінің барлық жабдықтарын үш күрделілік топқа бөліп, әр топтан бір жабдық бірлігін аламыз, ал қалған жабдықтарды жобалау уақыты мен көлемін үнемдеу мақсатында бір жабдық мысалында қарастырамыз.

Негізгі технологиялық жабдықтың жөндеу циклының разряды мен құрылымы 3.4 кестеде келтірілген.