Кен орындарды аудандастыру

А .А.Бакиров ұсынған сұлба бойынша Қазақстан аумағында 5 мұнайгаздылы алабтар бөлініп көрсетілген. Көрсетіл аудандарда 200-ден астам мұнай, газ, конденсат кенорындары анықталған.

Каспий маңы мұнай-газды ауданы.

Белгілі Каспий маңы мұнай-газды ауданы республиканың халық шаруашылығына қатысты ірі кен орындар қатарын қосып алады. Оларға «Теңіз», «Қарашығанақ», «Қаражанбас», «Кенбай», «Доссор», «Құлссары», «Қаламқас» тәрізді 130-дан артық кен орындары жатады. Негізгі кен орындар мұнайлы (жалпы санның 59%) және газды-мұнайлы (14,9%), ал қалғандары – мұнайгазконденсатты және газды аудандарға жатады.

Тұран мұнай-газды ауданы.

Региональды аспектідегі мұнай өндірудің негізгі ауданы – Маңығыстау, Ақтөбе, Қарағанды және Қызылорда облыстары. Осы аудандағы кен орындарының жалпы саны мұнай өндіру бойынша 20 ионнан аса, соның ішінде мұнайлы (жалпы мөлшердің 35%-ы) және газды (15%), қалған бөлігін газдымұнайлы және газды конденсатты құрайды.  Перспективті өндірудегі жоспар бойынша газдымұнайлы  кен орны «Құмкөл» ерекше көзге түседі. Жалпы бұл ауданның кен орны өндіріске өндірілуімен сипатталады. В целом месторождения этого района характеризуются как промышленно разрабатываемые, с преобладанием смешанного типа геологических

Батыс Сібір мұнай-газ алабы

Барлау және өндірістік игеру XX ғасырдың 50-60 жылдары басталды.  мұнай мен газ шоғырланған жыныстар - юра мен бор кезеңдерінің құмтастары мен алевролиттері. Қалыңдығы 1-45 м болатын мұнайлы, газды қабаттар 1500 - 3000 м тереңдікте кездеседі.

Солтүстік-Кавказ-Маңғышлақ – еліміздің оңтүстік батысында, Мангыстау жартылай аралында орналасқан. Кара теңізге дейін созылып жатыр. Бұл провинция мезозой қабығы мен палеозой фундаментыне катысты платформа типіне жатады.

Тянь-Шань-Памирская – еліміздің шығыс бөлігінде Торғай ойысында орналасқан. Провинцияның геостнклинальды кабығы мен фундаменті әр түрлі болып келеді.

Теңіз мұнай кен орны

Әлемдегі алып мұнай кен орындарының бірі. Атырау облысының Жылыой ауданында, Атырау қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 160 шақырым қашықтықта, Каспий маңы ойпатының оңтүстік-шығысында орналасқан. Теңіз мұнай кеніші 1979 жылғы 18 желтоқсанда ашылып, 1991 жылы сәуір айында пайдалануға берілді Мұнай қабаты жоғарғы девон томенгі және ортанғы тас көмірдің шөгінділерінде орналасқан. Карбонатты коллектордың кеуектілігі гранулярлы, каленозды, жарықшақты болып келып, жоғары өткізгіштікпен сипатталады.

Бастапқы мұнай дебиты 600 м3/ куннен аспайды.. Мұнайдың тығызд. 0,817 г/см3, күкірті 0,5%, парафині 3,69%, еріген газда күкірт 23,5% жетеді.

Бастапкы қабаттық қысым 85-95 МПа, температурасы 106С. Шоғыры Массивты.

Қарашығанақ мұнай-газ конденсаттық кеніші

Қарашығанақ мұнай-газ конденсаттық кеніші (ҚМГКК) 1979 жылы ашылып, кенорнын игеру ісі 1984 жылы басталды. Қарашығанақ жобасы Қазақстан Республикасы Үкіметі мен өзіне Бритиш Газ, Аджип, Шеврон Тексако және Лукойл компаниялары кіретін шетелдік компаниялар Одағының өзара жасасқан Өнімді Бөлістіру туралы Ақырғы Келісім (ӨБАК) шеңберінде жүзеге асырылуда.

Кен орын Қазақстанның солтүстік-батысында орналасқан және 280 шаршы километр аумақты алып жатыр. Солтүстігінде — Орынбор, солтүстік-батысында — Саратов, батысында — Волгоград және Астрахан сияқты Ресей Федерациясының облыстарымен, оңтүстігінде — Атырау және шығысында — Ақтөбе сияқты Қазақстан Республикасының облыстарымен шектеседі.

Кен орын Батыс Қазақстан облысында, орталығы Ақсай қаласы болып табылатын Бөрлі ауданына қарасты территорияда орналасқан.

Тас көмір мен төменгі пермьнің карбонатты шөгінділерінің өнімділігі дәлелденген. Әктастар мен доломиттер өнімді болып табылады.

Гранулярлы (порового), гранулярлы-кавернозды типті коллекторларының орташа кеуектілігі газды бөлік үшін 9,4%, мұнайлы бөлік үшін 10,7% , өтімділігі 80 мд. Бастапқы қабаттық қысым 53,8-56,7 МПа, қабаттық температура 67-89 С. Газ дебиты 590 км^3/тәул, конденсат 500 м^3/тәул, мұнай 326 м^3/тәул. Мұнай тығыздығы 810-888 кг/м^3, конденсаттыкі 778-814 кг/м^3. Мұнайдағы күкірт мөлшері 0,54-1,98%, парафин 3,71-6,64%.