Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Тарих-7 под талапкер.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
548.35 Кб
Скачать

Қазақ хандығының хүі-хүіі ғасырлардағы экономикалық жағдайы.

1.Маусымды жайылым:__ 4

2. ХҮІ- ХҮІІ ғасырларға қазақтар шаруашылығының таза малмен айналысатын түрі: Көшпелі.

3. ХҮІ-ХҮІІ ғасырларда түйе мен қой- ешкілер қыстық жайылымға таңдалған жер:

Қызылқұм шөлі.

4. Қыста көшіп- қонған қазақ ауылдары үшін ең қауіптісі:_ жұт

* Малңа түрлі жұқпалы аурулар тиген: ешкіге- кебенек, қойға топалаң, сиырға- қарасаң, жылқыға- жамандат,түйеге – ақшелек.

5. Көктемгі көштің қозғалуы жас өлдердің жағдайына байланысты ұзақтығы:_ 8-10 күн

6. Көктемгі көштің қозғалуы жас төлдердің жағдайына байланысты ұзақтығы күніне 8-10 шақырымнан аспады. Осындай көшке берілген атау:_ «қозы көш»

7. Көктеуден жайлауға көшу басталған мерзім:_ мамыр айы.

8. Маусым айының аяғында тоқтыларды тереңдеу судан айдп өткізу:_ тоғыту

9. Қозылардың жүнін қырқатын мезгіл:_ «Қозы күзен»

* Қой мен ешкіден – жүн, түбіт, жылқыдан- қыл, түйеден- шуда алынады.

10. Көшпелі қазақтар суық басталысымен жайлаудан көшті:_ Күзеуге

11. Күзеудегі малшы ауылдар қыстауға көшуге әзірленді:_ Қараша

12. Көшіп- қонуға күш- көлігі жоқ, жайлауға апаратын малы жоқ, егіншілікпен айналысқан кедейлер:__ Жатақ

13. Түйенің сүтінен жасалатын емдік қасиеті бар сусын:__ шұбат.

14. Дешті қыпшақ үшін «сауда аймағы» болған қала:___ Сығанақ.

* Қасым ханның тұсында хандықтың ордасына айналды.

15. Йасы қаласы Түркістан атанған уақыт: ___ ХІҮ ғ.

16. ХҮІІ ғасырдың екінші жартысындағы қазақ хандығының астанасы: Түркістан

* Түркістан қаласы Қазақ хандығына көшті:_ ХҮІІ ғ. екінші жартысы

17. Есім хан мен Рабиға Сұлтан Бегімнің кесенелері орналасқан қала: _ Түркістан

18. Тәуекел ханның тұсында берік қамал, ірі сауда орталығына айналған қала:_ Сауран.

* Сауран қаласы Қазақ хандығына түпкілікті өтті:__ ХҮІ ғ.

19. ХҮІ ғасырдың аяғында Сайрам қаласының құлауының себебі:_ . Ойраттардың жорығы

(Сауран қаласы үшін қазақтар мен өзбектер 100 жыл күресті.)

20. Тарихи деректерде ҮІІІ ғасырдың басынан Тарбанд (Трабан) атауымен белгілі болған қала:

. Отырар

* Отырар қаласы өмір сүрді: _ ХҮІІғ. Дейін

21. ХҮІІ ғасырдың аяғында Қазақстандағы қалалардың құлдырауының себебі:_ Жоңғар шапқыншылығы.

ХҮІ- ХҮІІ ғасырлардағы Қазақстанның мәдениеті

Материалдық мәдениет. Қоғамның тұрмыс тіршілігі.

22. Қыздардың үйлену тойындағы бас киімі:_ Сәукеле

23. Әйелдердің тұрмысқа шыққан соң бір жылдан кейінгі бас киімі:__ Желек

24. Түйе жүнінен тоқылған ерлердің сырт киімі:__ Шекпен

25. Мадикар дегеніміз:__ Қоғамдық жұмыс.

26. Жұт немесе басқа табиғи апаттарға байланысты малы қырылса, өз туыстарынан көмек сұрау құқығы: _ Жылу сұрау.

27. Байлардың малын кедейлерге бағу үшін беруі:_ Сауын.

28. Жақын адамдардың бір- біріне өту қауырт, қажетті жұмыс кезінде көмекке келуі:_ Асар.

Қазақ халқының шығармашылық дәстүрі

29. ХҮІ- ХҮІІ ғғ. Қазақ халқының мәдениетіне ауыр зардабын тигізген: жоңғар шапқыншылығы

30.Қазақ тілі өзіне тән ерекше белгілері бар, дербес тілге айналды: ХҮ ғ.

31.Тіл ғылымын зерттеушілердің айтуына қарағанда, кердері тілінде таралған шығарма: Кердері (кіші жүз тайпасы) «Нәрши әл Фарадис»

32.Керейлер тілінде тараған поэмалар: «Ер Көкше», «Базар батыр»

*Дулат- үйсін тілінде тараған: Талас ескерткіштері

*Қазақ халқының арасында алшындар арқылы тараған жырлар: «Едіге», «Ер Сайын».

33.Қазақтар үшін астрономиялық сағат болған:_ Жетіқарақшы.

* Меркурийді қазақтар «Таң жұлдызы» немесе «Кіші Шолпан» деп атаған.

34. ХҮ-ХҮІІ ғасырларда- Алтын Орда, Ақ Орда дәуірінде әдеби тіл ретінде қолданылған: Қыпшақ.

35. ХҮІ-ХҮІІ ғасырларда өмір сүрген жыраулар: Доспамбет, Марғасақа, Ақтамберді, Шалкиіз т.б.

36. 1490 жылы Азов қаласына жақын туған жырау: Доспамбет

* 1523 жылы Астраханда қайтыс болған.

37. Есім ханның Кіші жүздегі ел басқарушы биі, әскербасы, батыры болған жырау: Жиенбет

38. Лирикалық-эпостық жырлар: «Қозы Көрпеш Баян сұлу», «Айман- Шолпан», «Қыз Жібек», «Мақпал қыз», «Күлше қыз».

Тарихи шығармалар.

39. Мұхаммед Хайдар Дулатидің Моғолстан мен оған іргелес аймақтардың тарихы жөнінде мол дерек беретін, 1541-1546 жылдары жазған құнды шығармасы:_ «Тарихи Рашиди»

* Шығармада ХҮ-ХҮІ ғасырлардағы Оңтүстік және Шығыс Қазақстанның әлеуметтік- экономикалық жағдайы, қала, егіншілік мәдениеті, Жетісудің тарихы, географиясы – жалпы орта ғасырдаға Қазақстан жайлы құнды деректер бар.

*Шығармада Жәнібек пен Керейдің Өзбек хандығынан бөлініп көшу себептері тұңғыш рет айтылады.

40. Мұхаммед Хайдар Дулатидің еңбегі жазылған тіл: Парсы

41. Қазақ тілінде тарихи шығармалар жазыла бастады:_ ХҮІ- ХҮІІ ғғ.

42. Қадырғали Жалаиридің (1530-1605 жж.) қазақ тілінде араб әліпбиімен жазылған (1600-1602 жж.) еңбегі: «Шежірелер(Жылнамалар) жинағы», «Жамиат тауарих»

43. Қадырғали Жалаиридің өзінің «Шежірелер жинағы» атты еңбегін сыйға тартқан орыс патшасы:

Борис Годунов.

* 1588 жылы Ораз – Мұхаммед сұлтанмен бірге Ертіс бойында қаршыға салып жүргенде оларды орыс әскерлері тұтқынға алып, Мәскеуге алып кетеді.

44. Қадырғали Жалаиридің «Шежірелер жинағы» баспадан шықты: 1854 ж. Қазан.

45. «Тарих-и Абулхайр-хани» кітабының авторы: Усман Кухистани

46. ХҮІ ғасырдың ортасында жазылған «Шыңғыснама» шығармасының авторы: Өтеміс қажы.

* Тарихи шығармада Жошы хан әулетінің тарихы баяндалады.

47. ХҮІ- ХҮІІ ғасырлардағы қазақ- моңғол қарым –қатынастарының тарихы баяндалған «Тарих» атты еңбегінің авторы: Шах Махмуд Шорас.